Column

De Haagse Stemming: Wilders’ veiligheid toch campagnethema en druk op Asscher

Over 19 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de campagne. Wie zich inschrijft voor de nieuwsbrief, ontvangt deze nog vroeger.

Wilders’ beveiliging en bewegingsvrijheid escaleert toch tot een heikele kwestie deze campagne. 50Plus graaft een nog diepere kuil voor zichzelf. Het verkiezingsreces is begonnen. En Asscher moet vanmiddag in het radiodebat gaan schitteren om de PvdA uit het slop te trekken.

(ON)VEILIG: De facto is er maar één flyeractie afgezegd, die morgen gepland stond in Volendam. Maar het opschorten van al Wilders’ publieke optredens tot de laatste twee verkiezingsdebatten heeft een veel grotere impact op de campagne. Die gaat ineens over de altijd sluimerende kwestie van zijn veiligheid, waar zijn voornaamste politieke tegenstander, de premier, verantwoordelijk voor is. Nadat Wilders dinsdag in NRC moest lezen dat er een lek naar een Marokkaans-Nederlandse bende was binnen de Dienst Bewaken en Beveiligen, vernam hij donderdag via het AD dat de verdachte ex-agent eerder in beeld was geweest om een integriteitsschending. “Mijn hemel, ook dit wist ik niet. Wat weet ik nog meer niet?”, twitterde Wilders. De mededeling later op de dag dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding het voor Wilders veilig genoeg acht om campagne te voeren, verandert daar niets aan. Wilders neemt “het zekere voor het onzekere”.

Martelaar: Wat dit precies voor het verloop van de verkiezingen betekent is gissen. Wilders’ veiligheid was altijd één van de redenen dat hij anders campagnevoert dan de rest, maar nu voelt hij zich gedwongen helemaal exclusief via sociale media en schaarse televisieoptredens met de kiezer te communiceren. Anderzijds kan hij ook electoraal voordeel hebben bij de arrestatie - en vrijlating - van Faris K. Wilders wordt door sommigen al gezien als een martelaar die met zijn bewegingsvrijheid betaalt voor de vrijheid van meningsuiting. Dat hij verder in gevaar zou kunnen zijn gebracht door een verdachte van Marokkaanse afkomst en daar door het kabinet laat en onvolledig over geïnformeerd is, kan meer kiezers over de streep trekken. “Veilig?! Dat zeiden ze tegen Pim Fortuyn ook”, zegt Wilders in De Telegraaf.

Overigens: De advocaat van K. staat overigens ook op het stembiljet. Het is Peter Plasman, van de Partij voor Niet-Stemmers. Voorlopig is vooral Volendam geraakt.

50PLUS-CHAOS: Wilders’ appeal kan groeien door de plotselinge ontwikkelingen. 50Plus lijkt juist een diepe kuil voor zichzelf te hebben gegraven. Gisteren probeerden partijvoorzitter Jan Nagel en financiële man Martin van Rooijen de publicitaire en mogelijk electorale schade te repareren die partijleider Henk Krol dinsdag had aangericht. Krol had toegegeven dat de partij het verlagen van de AOW-leeftijd ten koste laat gaan van de hoogte van dat staatspensioen. “Een vergissing”, zo bleek gisteren. Maar de opheldering die Nagel en Van Rooijen gaven, maakte de hele kwestie nog verwarrender. Wat beklijft, is het beeld van een ouderenpartij waarvan de leider met nog drie weken te gaan tot de verkiezingen de eigen standpunten niet begrijpt, schrijven politiek verslaggevers Titia Ketelaar en Philip de Witt Wijnen. Bovendien komt de partij beloftes van eigen, onafhankelijke doorrekening van het hele verkiezingsprogramma niet na. Plots wordt wel toegegeven dat de verlaging van de AOW-leeftijd toch 12 miljard euro zal kosten, zoals het CPB becijferde, maar waar de ouderenpartij dat geld vandaan gaat halen, blijft onduidelijk. Net als mogelijke effecten op de koopkracht en werkgelegenheid. De vraag is of kiezers de seniorenpopulisten daarop zullen afrekenen.

ASSCHERS TEST: Door het tumult op de flanken sneeuwen de inhoudelijke discussies en campagnes van traditionele partijen nogal onder. Vanmiddag is het eerste debat met Rutte en acht andere lijsttrekkers op Radio 1. AOW en arbeidsmarkt zijn daar de voornaamste thema’s. Dit is, samen met het RTL-debat aanstaande zondag, voor niemand belangrijker dan Lodewijk Asscher, schrijft de Volkskrant. “Bij de PvdA blijven ze vertrouwen houden in de wonderbaarlijke wederopstanding, (…) al is er toch ook binnen de partij twijfel te bespeuren.” Misschien wil Asscher te veel tegelijk: kabinetsbeleid verdedigen én het roer omgooien; kritisch zijn tegen GroenLinks én hameren op linkse samenwerking. Volgens het AD is Asscher snauwerig deze campagne, maar De Telegraaf hoort juist interne kritiek op partijvoorzitter en campagneleider Hans Spekman, die “niet te harden” zou zijn. Diens reactie? “Ik ben altijd zo.”

STOFZUIGERS: Kort voor elven gisteravond sloot Khadija Arib het laatste debat van deze Kamer, die bijna vier en half jaar zat. “Een bijzonder en weemoedig moment”, zeker voor de tientallen Kamerleden die - al dan niet vrijwillig - niet meer terugkeren in maart. Arib complimenteerde het langszittende en zeker terugkerende Kamerlid, Kees van der Staaij, met zijn boodschap van liefde op Valentijnsdag. Maar vroeg ook streng of hij de drie stofzuigers die hij daarna cadeau had gekregen wel netjes had opgegeven in het geschenkenregister. In Trouw nemen een paar Kamerleden afscheid. Sommigen nog met een - waarschijnlijk laatste - oprisping, anderen bijna hoopvol. Harry van Bommel: “stel je voor dat de Russen de komende week de Baltische staten binnenvallen! Dan komen we gewoon terug voor een debat”.

WAT WIJ VOLGEN:

Kinderpardon: De ministerraad praat vandaag over het kinderpardon. Dinsdag werd een ChristenUnie-motie aangenomen om dat te verruimen: met een letterlijk uit het PvdA-verkiezingsprogramma geknip- en geplakte tekst. Die partij kon dus, zeker in campagnetijd, niet weigeren om de motie aan een meerderheid te helpen. De Kamer wilde direct de reactie van staatssecretaris Dijkhoff, maar die vond het zo’n “complex vraagstuk” dat hij het eerst met zijn collega-bewindslieden wil bespreken. Waarschijnlijk niet geheel toevallig nu de Kamer net met reces is en er niet meer voor de verkiezingen over kan debatteren.

Radiodebat: Rutte, Roemer en Van der Staaij debatteren over de arbeidsmarkt, Defensie en de AOW-leeftijd. Buma, Pechtold en Segers over Europese samenwerking, maatschappelijke dienstplicht en het ‘voltooid leven’-initiatief. Asscher, Klaver en Krol over het overbruggen van verschillen in de samenleving en ook de arbeidsmarkt en de AOW-leeftijd. Vanaf 16.30uur op Radio 1, onder leiding van Lara Rense en Joost Vullings. Op het Binnenhof zijn de verwachtingen van het ‘vicepremierdebat’ zondag bij RTL hoger gespannen.

QUOTE VAN DE DAG

“Laten we eerlijk zijn, integriteit is gewoon een vervelend onderwerp”

VVD-partijvoorzitter Henry Keizer in het programma Politicologica, over integriteitskwesties waar de VVD meer dan andere partijen mee te kampen heeft.