Charlois vecht tegen windmolen

Windturbines

De Provincie Zuid-Holland plaatst de komende jaren tientallen windmolens in en om Rotterdam. Eén of twee zouden er aan de rand van Charlois moeten komen, dicht bij stedelijk gebied. Te dicht, vinden omwonenden.

Rien Zilvold

‘Kijk, daar moet hij komen.” Ronald Tol wijst op een groepje bomen aan het einde van de Groene Kruisweg. Daar, vlak voordat de weg onder het viaduct van de Betuweroute duikt, wil de Provincie Zuid-Holland een windmolen neerzetten. Het is een van de meer dan twintig locaties die de provincie in de regio Rotterdam op het oog heeft, maar de enige binnen de gemeentegrenzen. Al is het dan aan de rand van de stad, precies in de uiterst westelijke hoek van bedrijventerrein Charloisse Poort.

In Charlois zijn ze - zacht gezegd - niet blij met de komst van de windmolen. „Waarom hier?”, vraagt Tol, voorzitter van de gebiedscommissie Charlois, zich hardop af. Even verderop, wandelend over de fietsbrug over de Betuweroute en de A15 richting de polders van Rhoon, legt hij uit wat hij bedoelt. „We hebben hier al zo veel last van stank en geluid: van de snelweg, van het spoor, van de industrie, van de haven. Het is een stapeling van overlast. Zo’n molen erbij, dat wordt gewoon te veel.”

Het plan heeft geleid tot onrust onder omwonenden. Met name de bewoners van de Charloise Lagedijk vrezen het gebrom en de slagschaduwen die windmolens voortbrengen. De huizen aan de historische dijk liggen het dichtst bij de beoogde locatie. De bewonersorganisatie vindt dat de gebiedscommissie zich niet sterk genoeg verweert tegen de voorgenomen plaatsing. Reden: voorzitter Tol had verzuimd om tijdig een brief met de afwijzing van de plannen naar de wethouder te sturen, waardoor die niet kon worden besproken in de gemeenteraadsvergadering waar de windturbines aan de orde kwamen. „Ach”, zegt Tol, „het speelde vlak voor kerst en ik heb me niet gerealiseerd dat door te wachten tot na het reces, die brief te laat zou arriveren. Heel vervelend, maar ons standpunt is heel duidelijk: we zijn het eens met de bewoners van de Charloise Lagedijk.” En zo staat het uiteindelijk ook in het persbericht dat de gebiedscommissie vorige week voor alle duidelijkheid liet uitgaan: plaatsing van windturbines op Charloisse Poort is ‘onacceptabel’.

Bewoners vrezen het gebrom en de slagschaduwen die windmolens voortbrengen

Het plan voor de windmolen in Charlois vloeit voort uit afspraken die het Rijk en de provincies vijf jaar geleden maakten om uiterlijk in 2020 voor 6.000 megawatt aan windenergie op te wekken. Omdat een windmolen op land gemiddeld 3 megawatt oplevert, staat dat gelijk aan zo’n tweeduizend molens. Zuid-Holland moest er een kleine 250 voor zijn rekening nemen, waarvan er weer vijftig in de regio Rotterdam terecht zouden moeten komen. Los van de honderd in het havengebied en ook los van 75 stuks op Goeree-Overflakkee, vlak ten zuiden van Rotterdam.

Anno 2017 ligt de plaatsing van windmolens in de haven op schema, bevestigt een woordvoerder van het Havenbedrijf Rotterdam. Daar zijn er al ruim tachtig neergezet, voornamelijk langs het Hartelkanaal. De helft daarvan zijn alweer verouderd en aan vervanging toe. Dat gaat de komende jaren gebeuren, evenals de inrichting van nieuwe parken op de Tweede Maasvlakte, waardoor er in totaal nog eens zestig turbines bij komen. De planning om in 2020 ruim honderd molens te hebben staan is „krap maar reëel”, aldus de woordvoerder.

Rug tegen de muur

In de Rotterdamse regio verloopt de plaatsing stroever. De provincie wees ruim veertig locaties aan waar één of meerdere windmolens zouden moeten komen. Maar veel van die plekken zijn omstreden, zo niet bij de betrokken gemeentes, dan toch bij omwonenden. Hoewel de provincie zegt te willen luisteren naar de bezwaren en open te staan voor alternatieve plekken, houdt ze vast aan het aantal molens, waar dan ook. En als puntje bij paaltje komt beslist de provincie, desnoods tegen de zin van de gemeentes in.

Dat zet bestuurders in die gemeentes soms met de rug tegen de muur. Afgelopen maandag stemde de gemeenteraad van Binnenmaas in met de komst van vijf turbines langs de Oude Maas, tussen Puttershoek en Heinenoord. Niet van harte, maar omdat de provincie anders de regie overneemt en de gemeente helemaal niets meer te vertellen heeft , aldus de plaatselijke wethouder in het AD. Tegenstanders hebben aangekondigd om rechtszaken te beginnen.

De gemeente Nissewaard – de samenvoeging van Spijkenisse en Bernisse – wil andere locaties voor de zestien molens die staan gepland in de polders Zuidland en Hekelingen, maar dan moeten die wel haalbaar zijn. Anders houden we aan onze oorspronkelijke plannen vast, zegt het provinciebestuur.

Over de molens in en bij de stad Rotterdam staat de discussie nog niet op scherp. Afgezien van de locaties waar al eerder overeenstemming over was (Landtong Rozenburg en Beneluxplein), had de provincie tien nieuwe plekken aangewezen. Acht daarvan werden door de voor duurzaamheid verantwoordelijke wethouder Pex Langenberg van tafel geveegd, waaronder Ahoy (ook in Charlois) en het bedrijventerrein Rivium (tussen Kralingen en Capelle). Twee keuzes van de provincies konden wat betreft de wethouder wel door de beugel: een in Hoek van Holland (dat Rotterdams grondgebied is) en een op Charloisse Poort. En vlak tegenover Charloisse Poort, aan de Blindeweg, zou zelfs ruimte zijn voor een tweede.

„De Blindeweg ligt net buiten Charlois”’, zegt Tol van de gebiedscommissie. ,,Daar hebben we dus niets over te zeggen. Maar we kunnen er wel wat van vinden. Deze molen staat niet veel verder van bewoond gebied af dan die andere, en nog dichter op de industrie, het spoor en de metro, met alle veiligheidsrisico’s van dien.”

Natte vinger

Vorige maand reageerde de Provincie Zuid-Holland op het commentaar uit Rotterdam. Resultaat: een aantal locaties in stad en regio is afgevallen, zoals Ahoy, een aantal andere, waaronder het Vaanplein (tussen Charlois en Barendrecht), is erbij gekomen. Zoals na de reactie van Rotterdam viel te verwachten, staat ook Charloisse Poort (inclusief Blindeweg) nog steeds op de nominatie.

Zonder de gemeente Rotterdam als medestander, ziet het er somber uit voor Charlois. Gebiedsvoorzitter Tol heeft de moed echter nog niet opgegeven. „Let wel, er moet eerst nog onderzoek gedaan worden of het wel kan. Ik hoop, en vertrouw daar eigenlijk op, dat men dan tot de conclusie komt dat het technisch niet haalbaar is. Ik had het trouwens verstandig gevonden als de provincie dat van te voren had gedaan. Nu hebben ze met de natte vinger eerst locaties bekendgemaakt, met een hoop reuring en onrust tot gevolg, terwijl het misschien niet eens mogelijk is. Dat moet andersom.”

De woordvoerder van wethouder Langenberg laat weten dat de gebiedscommissies bij het overleg betrokken worden. „De resultaten van onderzoeken naar deze eventuele locaties zullen eerst met hen gedeeld en besproken worden. Draagvlak vanuit de gebieden is erg belangrijk.”

Veel enthousiasme maken de windmolens niet los, noch in Charlois, noch in Rotterdam

Hoe dan ook, veel enthousiasme maken de windmolens niet los, noch in Charlois, noch in Rotterdam. Wethouder Langenberg leek het vorige maand tegen de gemeenteraad over een moetje te hebben toen hij zei: „We weten dat windenergie op zee eigenlijk veel beter en makkelijker te realiseren is, en tegenwoordig ook goedkoper dan windenergie op land. Niettemin zijn er afspraken gemaakt, we hebben ons als Rotterdam er aan verbonden.”

Als de provincie eind dit jaar de definitieve keuze uit de locaties maakt, is dat vijf jaar nadat die afspraken zijn gemaakt. Onderwijl heeft de tijd niet stil gestaan. Nieuwe, grotere turbines kunnen al tot vier keer zoveel stroom opwekken. Tol: „Als je dat soort moderne molens neerzet op plekken waar niemand er last van heeft, zoals de Landtong Rozenburg, dan hoef je hier in Charlois niet te puzzelen om ze in te passen.”