Verwarring blijft na ‘vergissing’ Henk Krol

50plus

De ouderenpartij wilde duidelijkheid verschaffen over de AOW-uitspraken van lijsttrekker Henk Krol. De verwarring werd alleen maar groter.

Henk Krol (50Plus) tijdens het vragenuur afgelopen dinsdag in de Tweede Kamer. Foto ANP

Henk Krol heeft één groot voordeel, zegt Jan Nagel zonder een spoortje ironie: „Hij kan ingewikkelde problemen doorgaans goed uitleggen.” Doorgaans.

Het is donderdagochtend, en Nagel, partijvoorzitter van 50Plus, houdt op het partijkantoor een persconferentie. Twee dagen na het moment waarop Krol, de partijleider, voor grote verwarring zorgde. Hij leek drie weken voor de verkiezingen één van de speerpunten uit het partijprogramma van de ouderenpartij los te laten: een welvaartsvast staatspensioen.

Uit een door 50Plus zelf besteld onderzoeksrapport bleek dinsdag dat de verlaging van de AOW-leeftijd naar 65 jaar, het „breekpunt” van de partij, best kon. Maar niet in combinatie met een staatspensioen dat meebeweegt met de economische groei. 50Plus moet „kiezen uit een aantal kwaden”, zei Krol.

Een storm brak uit onder de achterban. Die voor een groot deel bestaat uit gepensioneerden. Zij profiteren zelf niet van een leeftijdsverlaging, maar zijn wel gebaat bij een hogere AOW.

En-en kan wel volgens Nagel

Nagel noemt de uitspraken op de persconferentie „een vergissing”. En-en kan volgens hem wel:

„Henk had het anders moeten formuleren.”

Henk Krol is donderdag zelf niet aanwezig om enige uitleg te geven. Nagel zegt: „Vanaf nu telt alleen de gecorrigeerde tekst.”

Maar wat beklijft, is het beeld van een partij waarvan de leider met nog drie weken te gaan tot de verkiezingen de eigen standpunten niet begrijpt. Rondom 50Plus hangt al een zweem van ‘gedoe’. Er waren perikelen met niet-betaalde pensioenpremies bij de Gaykrant toen Krol daar hoofdredacteur was, na ruzie spleet de tweemansfractie 50Plus, en ontevreden partijleden liepen in het najaar weg bij het partijcongres.

En nu blijken er op meerdere punten ongerijmdheden tussen wat de partijleider zegt en wat de partij wil of doet. De persconferentie met een uitgebreide financiële toelichting had duidelijkheid moeten verschaffen. Maar kiezers blijven met veel vragen zitten.

Maandag leek het nog zo’n goede week te worden voor 50Plus. Zichtbaar verheugde Henk Krol zich op het Lagerhuisdebat tegen Lodewijk Asscher (PvdA) in De Wereld Draait Door. In het restaurant van een Hilversums hotel haalde hij de grafiek te voorschijn die hij altijd bij zich heeft: een blauwe lijn en een rode lijn die moeten aantonen dat de koopkracht van ouderen tot 30 procent is achtergebleven bij werkenden. Hij had zin in de week, zei hij.

Luister ook deze podcast terug over Henk Krol: Haagse Zaken #1: Henk Krol

Alleen ging het debat minder plezierig dan hij hoopte. Het ontaardde in dusdanig gekibbel dat presentator Paul Witteman Krol en Asscher onderbrak met een „ho, ho, ho dames”. Oorzaak: Asscher verweet Krol „een babbeltruc”: de verlaging van de AOW-leeftijd kost 12 miljard euro had het Centraal Planbureau (CPB) berekend. „U liegt dat u barst”, riep Krol woest. Volgens hem ging het om 3,5 miljard euro.

Drie dagen later blijkt de hele rekensom voor de financiële dekking van de AOW-plannen van 50Plus (leeftijd omlaag, uitkering omhoog) tóch gebaseerd op de 12 miljard euro die het CPB heeft genoemd. Het kandidaat-Kamerlid Martin van Rooijen, nu nog financieel woordvoerder van de tweemansfractie in de senaat, kon niet helder uitleggen waarom.

Doorrekening

Juist omdat de partij niet in de rekenmodellen van het planbureau gelooft, koos 50Plus er nadrukkelijk niet voor om het programma bij het CPB te toetsen.

In plaats daarvan zou de partij de plannen laten doorrekenen door twee universiteiten. Ook dat blijkt niet te kloppen. Alleen over het verlagen van de AOW-leeftijd was aan de Tilburgse econoom Harrie Verbon om een oordeel gevraagd.

De ‘financiële verantwoording’ van het verkiezingsprogramma waar 50Plus donderdag mee kwam was van eigen makelij: door de eigen ‘financiële commissie’ onder leiding van Van Rooijen.

Diens boodschap was een totaal andere dan die van Krol dinsdag. De partij had namelijk wel degelijk financiële dekking gevonden voor zowel de verlaging van de AOW-leeftijd als het „welvaartsvast houden” van de AOW-uitkeringen zelf. De ingewikkelde rekensom die volgde was even onvolledig als tegenstrijdig. Zo stelde Van Rooijen trots vast dat 50Plus het begrotingsoverschot dat het CPB voor 2021 voorziet in tact laat. Maar voor de langere termijn had hij die 6,5 miljard toch nodig om de AOW-plannen te financieren.

Van Rooijen somde acht uitgavenposten op voor de komende kabinetsperiode, ter waarde van 12,6 miljard euro. Daar zette hij een sluitende dekking tegenover. Maar in het verkiezingsprogramma staan zeker 25 kostbare plannen genoemd. Hoe de partij bijvoorbeeld de invoering van het zorgfonds en extra investeringen in defensie, onderwijs en grensbewaking wil betalen werd niet verteld.

Op de vraag wat het financiële plaatje van 50Plus voor effect heeft op bijvoorbeeld koopkracht en werkgelegenheid, moest Van Rooijen eveneens het antwoord schuldig blijven.