Recht & Onrecht

‘Rutte wil net als Trump vluchtelingen weren’

Togacolumn In veel landen werd negatief gereageerd op de ‘Muslim-ban’ van president Trump. Maar een blik in het verkiezingsprogramma van de VVD laat zien dat ook premier Rutte vluchtelingen wil weren, schrijft advocaat Britta Böhler in de Togacolumn.

Om ‘potentiële terroristen’ te weren heeft president Trump eind januari een decreet afgekondigd waardoor migranten en vluchtelingen uit bepaalde moslimlanden niet lager het land binnen mogen komen. Niet alleen in de Verenigde Staten werd er fel tegen dit decreet geprotesteerd. De tegenstanders beschuldigden Trump van discriminatie en de schending van internationale verdragen en regeringsleiders van onder andere Canada en Duitsland hebben het inreisverbod voor migranten uit specifieke landen veroordeeld.

Het heeft even geduurd maar na enig aandringen door de Tweede Kamer heeft ook de Nederlandse regering zich tegen het decreet uitgesproken. In een gezamenlijke verklaring met de minister van Buitenlandse zaken Koenders liet premier Rutte weten dat “Nederland ervan overtuigd is dat vluchtelingen van oorlog en geweld een veilig heenkomen verdienen ongeacht hun afkomst of geloof.”

Tamelijk lauw

Het leek erop dat met name de partij van premier Rutte er niet voor voelde om zich duidelijker tegen het decreet uit te spreken. De tamelijk lauwe reactie van de regering werpt de vraag op hoe serieus we de afwijzing van het Amerikaanse beleid moeten nemen. Met andere woorden, hoe zit het eigenlijk met de rechtsstatelijkheid van de grootste Nederlandse regeringspartij als het gaat om vluchtelingenbeleid, discriminatieverbod en de eerbied van internationaal recht?

De commissie Rechtsstatelijkheid partijprogramma’s onder voorzitterschap van Wouter Veraart, hoogleraar Encyclopedie der Rechtswetenschap en Rechtsfilosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, heeft in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten de partijprogramma’s doorgelicht  en komt in haar rapport  tot de conclusie dat het VVD-programma op een aantal onderdelen in strijd is met rechtsstatelijke beginselen.

Zo wil de VVD bijvoorbeeld asielaanvragen in Europa “stoppen” en vervangen door  “adequate opvang in de regio”, hoewel dit voorstel op gespannen voet staat met internationaal en Europees recht. En wie lid is van een terroristische organisatie, dient het Nederlanderschap ontnomen te worden, aldus het voorstel in het VVD-programma, onafhankelijk of degene strafrechtelijk is veroordeeld of niet. Dus ook ‘vermeende’ terroristen verliezen hun Nederlands paspoort, en dat zelfs indien ze geen dubbele nationaliteit hebben en dus stateloos worden. Met name dat laatste is voor de commissie een probleem omdat dit indruist “tegen het universele uitgangspunt dat het stateloos maken van eigen burgers in strijd is met de mensenrechten”.

Lees ook het interview met Wouter Veraart: ‘Politici brengen rechtsstaat in gevaar’

Forse inbreuk

Ten derde wil de VVD dat burgerrechten uit verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties niet langer directe werking hebben in Nederland en tevens de “rechterlijke interpretatie van mensenrechten” terugdringen.  Volgens de commissie betekent dit voorstel “een forse inbreuk op de bescherming van fundamentele rechten in Nederland”.

Als het gaat om terrorismebestrijding lijkt de VVD zich dus niet al te veel aan te trekken van de eisen van de rechtsstaat, en ook premier Rutte wil, even als president Trump, vluchtelingen liever buiten het land houden. Het verbaast dan ook niet dat de premier zo huiverig was om afstand te nemen van het beleid van zijn Amerikaanse collega.

 

De Togacolumn verschijnt wekelijks en wordt afwisselend geschreven door een rechter, een officier van justitie en een advocaat. Deze week Britta Böhler, advocaat en oud-hoogleraar Advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam. 

 

 

 

Blogger

Britta Böhler

Britta Böhler studeerde rechten in Freiburg, waar ze ook promoveerde. Ze werkte aanvankelijk als advocaat in Duitsland en sinds begin jaren 90 in Nederland. Eerst bij Loeff Claeys Verbeke en daarna zelfstandig bij Böhler Advocaten. Ze was tot 2011 senator voor Groen Links. Ze schreef diverse boeken, waaronder 'Crisis in de rechtsstaat' en 'De Beslissing'. Britta Böhler is bijzonder hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam.