Op weg naar de slachtbank?

Zuivelbedrijven

Bijna 500 melkveehouders meldden zich aan voor een uitkoopregeling. Wie stopt krijgt subsidie per koe.

Foto Valerie Kuypers/ANP

Frank Timmerman (28) komt uit een boerengeslacht dat, zo schat hij, zo’n 120 jaar teruggaat. Maar die lijn zou weleens bij hem kunnen eindigen. Timmerman is „een beetje klaar” met zijn melkveebedrijf, dat hij samen met zijn ouders heeft in het Overijsselse Dalfsen. De melkprijs was lang erg laag en bovendien heeft de boerderij geen grond in eigendom. Het land dat ze erbij moeten pachten wordt steeds duurder.

Daarom meldde Timmerman zich maandag aan voor een uitkoopregeling voor melkveehouders van het ministerie van Economische Zaken. Wie stopt krijgt een subsidie per koe: van 276 euro voor een kalf, tot 1.200 euro voor een volwassen koe. Die koeien worden dan geëxporteerd, of ze gaan naar de slacht. De bedoeling is dat het Nederlandse mestoverschot zo wordt teruggedrongen. Nederlandse boeren produceren meer van het in mest aanwezige fosfaat dan volgens Brusselse afspraken mag.

De subsidieregeling bleek zó populair dat de inschrijving al na één dag voortijdig sloot. Er meldden zich 498 melkveehouders met samen 40.000 koeien. Nederland telt 16.500 melkveehouders en ruim 1,6 miljoen koeien.

Volgens het ministerie van EZ, die het plan samen met boerenorganisaties en zuivelbedrijven bedacht, zo’n vier keer meer dan mogelijk met de 12 miljoen euro die hiervoor beschikbaar is. Staatssecretaris Van Dam (Landbouw PvdA) en boerenorganisatie LTO toonden zich verheugd over het animo.

Maar waarom willen deze boeren eigenlijk stoppen met hun bedrijf? Het is een diverse groep, denkt Dirk Bruins van LTO. Een aanzienlijk deel bestaat uit oudere boeren die toch al van plan waren om te stoppen. Maar er zitten volgens Bruins ook jongere boeren tussen die er geen zin meer in hebben. Omdat ze, zoals Timmerman, weinig verdienen. Of omdat ze geen zin hebben in de strengere regels die zijn ingevoerd omdat Nederland – sinds de afschaffing van het melkquotum – meer van het in mest aanwezige fosfaat produceert dan mag volgens Europese regels.

Via loting wordt straks bepaald wie van de 498 aangemelde boeren subsidie krijgen om te stoppen. Het ministerie van EZ streeft ernaar om ze dat binnen vier weken te laten weten. Over het vervolg van de regeling gaat het ministerie binnenkort in gesprek met de melkveesector. In totaal is er 50 miljoen euro beschikbaar om het koeienmestprobleem op te lossen: de helft betaalt EZ, de andere helft komt van de zuivelsector.

Mocht Timmerman ingeloot worden, zal hij de koeien niet helemaal vaarwel zeggen. Sinds een paar jaar verzorgt hij op locatie warme baden voor koeien die niet goed in orde zijn en alleen nog kunnen liggen. Als het aanslaat, kunnen ze na zo’n koebad weer staan. De 120.000 euro die hij en zijn ouders zouden krijgen als ze stoppen met hun bedrijf, wil hij gedeeltelijk hierin investeren.

Toch gaat hij wel iets missen aan het hebben van een eigen melkveebedrijf: „Dat je boer bent. Dat je erbij hoort.”