De ezel verdwijnt uit Afrika, want China koopt ze allemaal op

Chinese handel

Stropers bedreigen de neushoorn en de olifant. Nu hebben handelaren ook het oog gericht op het belangrijkste lastdier in Afrika. Op grote schaal worden ezels gedood voor de Chinese medicijnenmarkt. De woede hierover voedt de haat tegen Chinezen.

Foto Flickr / SA Tourism

De Zuid-Afrikaanse dierenbescherming is wel wat gewend als het gaat om misbruik van ezels. De ezel stamt van hier, Afrika’s eigen ‘beast of burden’, dat al meer dan 5000 jaar gebruikt en misbruikt wordt in alle uithoeken van het continent. Maar in de afgelopen maanden stuitten dierenbeschermers tijdens inspecties op taferelen, die ze nu toe niet eerder onder ogen kwamen.

„Het is gruwelijk wat we tegenkomen. Duizenden geraamtes van dieren waarvan de huiden zijn afgestroopt, terwijl de dieren nog in leven waren, stapels van gepekelde en gevouwen ezelshuiden, klaar voor de export naar China”, zegt Corlette Barnard van de Zuid-Afrikaanse dierenbescherming, SPCA.

Een rapport van The Donkey Sanctuary over ezelhandel naar China:

Hamers, bijlen en zagen

Op de plaats delict treffen ze vaak dezelfde wapens aan waarmee de ezels worden gedood: hamers, bijlen, zagen. Op het internet doen al video’s de ronde van Zuid-Afrikaanse tieners die met een ferme klap een ezel, staand, tegen de grond slaan.

De belangrijkste reden voor de massaslachtingen: ‘ejiao’. Dat is een traditioneel Chinees medicijn dat zou helpen tegen bloedarmoede en tal van gerelateerde kwalen als slapeloosheid, verkoudheid en de effecten van menopauze. De gelatine die vrijkomt bij het drenken en koken van ezelshuiden is het belangrijkste ingrediënt voor ejiao, die meestal wordt verkocht in repen.

De gelatine kan ook van andere dieren worden gemaakt, zoals varkens en kippen. Zelfs zeewier volstaat. Maar de vraag naar ezelshuiden blijft stijgen, vooral uit China, de belangrijkste importeur ter wereld. Terwijl er jaarlijks 1,8 miljoen huiden worden verhandeld, is volgens de Britse actiegroep Donkey Sanctuary de vraag inmiddels twee tot vijf keer zo groot als het aanbod.

Niet alleen dierenbeschermers in Zuid-Afrika slaan nu alarm. Niger, Burkina Faso, Senegal en Mali kondigden eind vorig jaar al een exportverbod aan van ezels naar China. Ook Pakistan heeft de handel verboden. In Tanzania stuitten actiegroepen op duizenden geslachte ezels in Masaai dorpen. In Zuid-Afrika levert een ezelshuid nu twintig keer zoveel op (4.000 rand), als de aankoop van een ezel kost op het platteland (200 rand). Veilingen maken overuren. Daar worden de ezels gekocht. De slacht gebeurt informeel, buiten de officiële slachthuizen om. Pas dan komen Chinese kopers in beeld.

De wereldwijde handel in ezels, op een rij gezet door The Donkey Sanctuary:

Oproep tot geweld

„Het is makkelijk om aan ezels te komen in Zuid-Afrika en ze te exporteren omdat onze wetten veel minder streng zijn dan in andere landen”, zegt Barnard van de dierenbescherming.

„We zagen al dat neushoorns en olifanten op grote schaal gestroopt werden. Nu is de beurt aan de ezel.”

Publicatie van de foto’s en video’s die dierenbeschermers maakten van de geslachte en mishandelde ezels hebben in Zuid-Afrika tot een uitbarsting van haat en geweldsoproepen geleid, tegen de Chinese gemeenschap. Op de Facebookpagina van de Zuid-Afrikaanse Donkey Sanctuary worden dierenmishandelaars toegewenst te branden in de hel. „Ze roepen op onze kinderen ook levend te scalperen zodat hun huiden als medicijnen kunnen worden gebruikt”, zegt Erwin Pon. Hij is een vierde generatie Chinese immigrant in Zuid-Afrika en voorzitter van de Transvaal Chinese Association.

Een voorbeeld van de boze verklaringen en reacties op Facebook:

Op zaterdagmiddag heeft de ganse Chinese gemeenschap zich verzameld in het verenigingsgebouw in Chinatown, hartje Johannesburg. De meeste Chinezen hier spreken Engels met een Zuid-Afrikaans accent, nazaten van grootouders of overgrootouders die vanaf 1890 naar Afrika kwamen. Ze zijn bang zij nu de schuld krijgen van de praktijken van Chinese misdaadsyndicaten. „Natuurlijk veroordelen wij de handel. Velen van ons steunen ook de dierenbescherming. Maar de slacht en de mishandeling van de ezels wordt gedaan door Zuid-Afrikanen, niet door Chinezen”, zegt Po. Hij vreest voor zijn leven en dat van zijn familie.

„Het verleden laat zien dat haat gemakkelijk kan omslaan in geweld.”

De grens is bereikt

In zijn toespraak voor de verzamelde groep van zo’n tweehonderd Chinezen maakt hij vergelijkingen met Hitler-Duitsland en Rwanda, 1994. Het valt hem op dat sinds de anti-Chinese verkiezingscampagne van Donald Trump veel Chinese gemeenschappen klagen over racisme.

„We zijn natuurlijk wel wat gewend als het gaat om racistische opmerkingen. Maar op het moment dat ze je familie bedreigen, is de grens bereikt.”

De gezamenlijke Chinese verenigingen hebben een klacht ingediend bij de Zuid-Afrikaanse commissie voor mensenrechten. Rechterlijke stappen tegen de haatzaaiers worden onderzocht. Maar op Facebook gaat het schelden onverminderd door. Onder het nieuws dat op de internationale luchthaven van Johannesburg driehonderd ezelshuiden in beslag zijn genomen, schrijft ene Mandy Ackerman: „Skin the fuckers”. „Scalpeer ze levend, met publiek”, schrijft een ander. De geglobaliseerde jacht op een wondermedicijn bedreigt hier dier en mens.