Amnesty zeer kritisch over ‘giftige politiek’ van Trump

Volgens de mensenrechtenorganisatie doet de “angstzaaiende” retoriek van politici in het afgelopen jaar denken aan de jaren dertig.

Protest tegen Donald Trump op 21 februari in Boston, Massuchusetts met politici Joe Kennedy III en senator Edward Markey. Foto Darren McCollester/ AFP

Amnesty International waarschuwt voor anti-establishmentpolitici als Trump, Orban, Erdogan en Duterte. De leiders van de Verenigde Staten, Hongarije, Turkije en de Filipijnen gebruiken “giftige angstzaaiende” retoriek die zorgt voor een verdeelde en angstige wereld, zo schrijft de mensenrechtenorganisatie in haar jaarlijkse rapport.

In de 409-pagina’s van het rapport The State of the World’s Human Rights wordt de mensenrechtensituatie in 159 landen geanalyseerd.

Doet denken aan de jaren dertig

Volgens Salil Shetty, secretaris-generaal van Amnesty International, doet het afgelopen jaar denken aan de jaren dertig toen Adolf Hitler aan de macht kwam.

“2016 was het jaar waarin het cynische gebruik van ‘wij versus zij’, het narratief van schuld, haat en angst op een wereldwijd niveau werd getoond dat we niet meer hebben gezien sinds 1930. Te veel politici beantwoorden legitieme economische angsten en vrees voor veiligheid met een giftige en manipulatieve identiteitspolitiek in een poging om stemmen te winnen”.

Deze politiek van demonisering waarin zondebokken worden aangewezen zorgt ervoor dat mensen gaan geloven dat niet iedereen dezelfde rechten heeft. Amnesty verwijst hierbij expliciet naar het inreisverbod van de Amerikaanse president Trump. Vooral vluchtelingen zijn het slachtoffer van deze politiek.

In totaal hebben 36 landen internationale wetgeving geschonden door op een onwettige manier vluchtelingen terug te sturen naar landen waar ze gevaar lopen. De mensenrechtenorganisatie noemt het Europeese vluchtelingenakkoord met Turkije.

“Door een akkoord te sluiten met een land met een slecht functionerend asielsysteem en dat bijna bezwijkt onder de opvang van meer dan drie miljoen Syrische vluchtelingen toont de EU aan dat ze politieke doeleinden verkiest boven de rechten van vluchtelingen”.

Ook hekelt Amnesty de migratiepolitiek van Australië, die geen vluchtelingen opvangt maar ze stuurt naar de eilanden Naura en Maurus, en de Verenigde Staten en Mexico die mensen terugsturen naar het gewelddadige Midden-Amerika.

Onverschilligheid binnen VN over oorlogsmisdaden

De mensenrechtenorganisatie heeft ook kritiek op de internationale gemeenschap. Door rivaliteit binnen de VN-Veiligheidsraad wordt onverschilligheid over oorlogsmisdaden zo langzamerhand de norm, aldus Amnesty. In het afgelopen jaar zijn er in zeker 23 landen oorlogsmisdaden gepleegd. Verder bekritiseert Amnesty het gewelddadige politie-ingrijpen tijdens protesten in China, Egypte, Ethiopië, India, Iran, Thailand en Turkije.

Als het gaat over de Nederlandse situatie (pagina 271) heeft Amnesty zorgen over het tijdelijk vastzetten van migranten, het etnisch profileren door de politie en de invoering van het gedeeltelijke boerkaverbod. Ook is de mensenrechtenorganisatie kritisch over nieuwe anti-terrorismewetgeving en de wet voor inlichtingendiensten.