Wie worden de grote winnaars bij de Academy Awards?

NRC analyseert de Oscarnominaties van 2017, die zondag worden uitgereikt. Wie zijn de kanshebbers en favorieten bij de meest beroemde filmprijs ter wereld?

Oscars van chocolade op een perspreview van de Academy Awards. Foto Mike Nelson/EPA
  • Oscar voor beste film:

    ‘Zal Hollywood een politiek signaal afgeven?’

    La La Land is de afgetekende favoriet voor de Oscar voor beste film. Alle voortekenen wijzen op een grote overwinning: veel nominaties (14), eerdere bekroningen bij de Bafta’s en Golden Globes, plus de prijs van het gilde van Amerikaanse filmregisseurs. Het kan zijn dat het toch nog anders loopt met de retro-musical van Damien Chazelle met Ryan Gosling en Emma Stone als zingende en dansende geliefden. Maar dat zou een zogeheten ‘upset’ zijn (een kink in de kabel) van filmhistorische proporties.

    De penetrante retrogeur van La La Land komt onder de huidige politieke omstandigheden in de VS misschien een tikje in zichzelf gekeerd over. Daarom bestaat er een kleine kans dat de Academy kiest voor het veelgeprezen Moonlight van Barry Jenkins: het sensitieve drama over de moeizame jeugd van een homoseksuele zwarte jongen in Miami. Die film is minstens zo goed. Met die keuze voor diversiteit zou de Academy een politiek signaal af kunnen geven: tegen Trump. Maar de kans is niet groot.

    Ook genomineerd: Arrival, Fences, Hacksaw Ridge, Hell or High Water, Hidden Figures, Lion, Manchester by the Sea

  • Oscar voor beste regie:

    ‘Wie er ook wint, verloren zoon Gibson is terug’

    Bij beste regie gaat het eigenlijk tussen Damien Chazelle (La La Land), Barry Jenkins (Moonlight) en Kenneth Lonergan (Manchester by the Sea). En Chazelle gaat dat met groot gemak winnen. Maar opmerkelijker is de comeback van berouwvol zondaar Mel Gibson (agressie, dronkenschap, antisemitisme).

    Hollywood gunde de acteur-regisseur zijn tweede kans door Gibsons bloedige, christelijke oorlogsepos Hacksaw Ridge zes Oscarnominaties te geven, waaronder beste regie. Gibson schoor op zijn beurt live op tv die rare kluizenaarsbaard af en zou momenteel met Warner Bros onderhandelen om superantiheldenfilm Suicide Squad 2 te regisseren. Zijn Hacksaw Ridge krijgt hooguit klein grut: Oscar beste geluidsmontage. Maar de verloren zoon is terug.

    Ook genomineerd: Denis Villeneuve (Arrival)

  • Hoeveel weet jij over de Oscars? Doe de quiz
  • Oscar voor beste mannelijke hoofdrol:

    ‘Ingehouden versus vet spel’

    De acteerprestaties van Denzel Washington en Casey Affleck zijn precies tegenovergesteld, dus wordt het spannend wie van de twee bekroond gaat worden. In het door hemzelf geregisseerde Fences geeft Washington gestalte aan de gedesillusioneerde Troy, een rol die hij in 2010 ook op het toneel speelde. In de filmversie lijkt Washington vergeten zijn dictie en gebaren terug te schalen: hij praat te luid en ontbloot vaak zijn tanden om te suggereren dat Troy een charmante kerel is. Het moet een zelfingenomen persoonlijkheid verhullen. Ook krabt Washington iets te theatraal aan zijn kont wat al te gemakzuchtig duidelijk moet maken dat Troy een arbeider is.

    In Manchester by the Sea speelt Casey Affleck de hele film bewonderenswaardig ingehouden. Hij zit in zichzelf opgesloten. Het levert een verkrampte motoriek op, die Affleck subtiel neerzet. Hij kijkt meestal strak voor zich uit, maar achter zijn ogen voel je het peilloze verdriet. Pas halverwege de film wordt duidelijk waar deze weggestopte pijn vandaan komt.

    Ook genomineerd: Andrew Garfield (Hacksaw Ridge), Ryan Gosling (La La Land), Viggo Mortensen (Captain Fantastic)

  • Oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol:

    ‘Hollywood bekroont zichzelf’

    Eigenlijk zijn er maar twee nominaties die ertoe doen bij Beste Actrice: Emma Stone als zingende aspirant-actrice in La La Land en Natalie Portman in Jackie als presidentsvrouwe Jacqueline Kennedy die zichzelf voor het oog van de camera uitvindt en de mythe van Camelot schrijft. Al scoort Isabelle Huppert natuurlijk hoog in de categorie „zou moeten winnen” in Paul Verhoevens verkrachtingsdrama Elle. Maar ja. Te controversieel. Stone gaat winnen. Jackie is te abstract en te slim voor de Oscars. Kritiek op Portman dat ze te veel in de imitatiemodus zou vallen is onzin natuurlijk, want daar gaat de film over: een vrouw die zichzelf speelt. Maar Stone is ieders favoriete buurmeisje en het verhaal van haar Mia, die het wil maken in Hollywood, en tegenslagen overwint, enfin, de bekende geschiedenis, is natuurlijk het levensverhaal van alle stemmende leden van de Academy.

    Ook genomineerd: Ruth Negga (Loving), Meryl Streep (Florence Foster Jenkins)

  • Oscar voor beste vrouwelijke bijrol:

    ‘Wel of geen snot’

    Michelle Williams heeft een beperkt aantal minuten speeltijd in Manchester by the Sea. In slechts één scène weet zij echter een verpletterende indruk achter te laten: wanneer ze ruzie krijgt met haar ex-man Lee (Casey Affleck) met wie ze drie kinderen kreeg. Daar blijkt dat zij eigenlijk evenveel lijdt als Lee, wiens trauma uit het verleden langzaam duidelijk wordt. Woede, zelfhaat, vertrouwdheid en droefenis passeren de revue, maar blijven allemaal impliciet. Deze schitterende scène vormt het hart van de film.

    Hoewel ze langer in beeld is dan Williams schittert Viola Davis in Fences eigenlijk ook in maar één cruciale scène, die waarin haar man Troy (Denzel Washington), bekent dat hij een bijvrouw heeft die zwanger is. Een lastige scène: een geestelijk gehandicapte broer onderbreekt hun ruzie waardoor het echtpaar moet schakelen tussen aardig zijn en ongefilterde woede. De emotionele schok wordt door Davis vertaald naar een tekenend detail: aan het eind van haar confrontatie loopt er snot uit haar neus. Dat snot levert haar vermoedelijk de Oscar op.

    Ook genomineerd: Naomie Harris (Moonlight), Nicole Kidman (Lion), Octavia Spencer (Hidden Figures)

  • Oscar voor beste mannelijke bijrol:

    ‘Doorbraakrol vs. zevende nominatie’

    Met onder meer een ontwapenende glimlach weet de 43-jarige Mahershala Ali van een straatdealer een vaderfiguur te maken in Moonlight. Hartverscheurend is de scène waarin hij zwem- en levensles geeft aan de vaderloze ‘Little’. Ali kreeg onder meer een Screen Actors Guild Award voor zijn spel. Of hij zijn Oscarnominatie verzilvert of niet, 2017 lijkt het jaar te worden waarin de acteur doorbreekt bij het grote publieke. Na rollen in tv-series als House of Cards is hij binnenkort ook te zien in het Oscargenomineerde Hidden Figures.

    Concurrent Jeff Bridges staat carrièregewijs aan de andere kant van het spectrum: het is de zevende keer dat hij wordt genomineerd, in 2010 mocht Bridges het Oscarbeeldje naar huis nemen voor zijn rol in Crazy Heart. In Hell or High water is hij een Texas Ranger, inclusief cowboyhoed en bierpens, die op de vooravond van zijn pensioen twee bankrovers achtervolgt. Bridges speelt subliem met het Westernarchetype, maakt ‘foute’ grappen tegen zijn half-Mexicaanse half-indiaanse collega, maar voelt ook perfect de desillusie aan waar de huidige bewoners van West-Texas mee worstelen.

    Ook genomineerd: Dev Patel (Lion), Lucas Hedges (Manchester by the Sea), Michael Shannon (Nocturnal Animals)

  • Oscar voor beste buitenlandse film:

    ‘Trump schiet Iraanse film te hulp’

    Lang leek er geen twijfel over mogelijk: Toni Erdmann ging de Oscar voor niet-Engelstalige film winnen, een ongewone, wijze, unieke Duitse komedie. Tot Donald Trump het Iraanse The Salesman te hulp schoot. Door zijn – inmiddels door de rechter vernietigde – inreisverbod voor onder anderen Iraniërs schoot The Salesman omhoog bij de bookmakers.

    Actrice Taraneh Alidoosti liet direct weten ook met ‘uitzonderingsvisum’ het Oscargala te boycotten, regisseur Asghar Farhadi zag er na een denkpauze eveneens van af. Stem je dus op The Salesman, een goede, maar in Farhadi’s oeuvre geen bijzondere film, dan maak je een gebaar tegen Trump. Kan de Academy die verleiding weerstaan? Jammer voor Toni Erdmann, die onbetwist richting Oscar leek te cruisen, maar het werd een nek-aan-nekrace met het momentum voor The Salesman.

    Ook genomineerd: Land of Mine (Denemarken), A Man Called Ove (Zweden), Tanna (Australië)