Wat we kunnen leren van kleuters in hun natuurlijke habitat

In een nieuwe versie van Het Lagerhuis en een programma over kleuters toonde de NPO ons twee lessen in goed met elkaar omgaan.

Jonas haalt ruziemakers Elle en Danique uit elkaar (EO).

Hoe moeten we samenleven? De publieke omroep toonde ons gisteravond twee lessen in goed met elkaar omgaan. De ene was een experiment met kleuters, de ander de wedergeboorte van Het Lagerhuis. ‘DWDD Heimwee’ is een reeks speciale uitzendingen van de talkshow, waarin een verdwenen tv-programma weer tot leven wordt gewekt. Eerder was dat Hier is… Adriaan van Dis (1983-1992), nu Het Lagerhuis (1997-2005). Tot aan de verkiezingen iedere maandag een aflevering.

De parlementsbankjes zijn terug, en ook de klok, die de lengte van de debatten aangeeft. Net als weleer presenteert Paul Witteman de debatclub, en dat doet hij met zichtbaar genoegen; soepel en met relativerende humor. Het panel bestaat uit twintig Nederlanders van alle kleuren, regio’s en politieke gezindten. De rechtse kiezers zijn in de meerderheid (10), gevolgd door de zwevende (6) en de linkse (4). De jonge advocate met de hoofddoek zit naast de ‘joviale pomphouder uit Hoogeveen’ en de ex-‘kippenvanger’ die van de drank af is.

Doordat Henk Krol (50Plus) naast Lodewijk Asscher (PvdA) aanschuift als gastpoliticus zijn de AOW-leeftijd, de pensioenen en samenwerken met de PVV de belangrijkste onderwerpen. Maar de inhoud doet er niet echt toe. Waar het om gaat, is dat deze mensen fel met elkaar in debat gaan en iedere ronde toch rustig en lachend kunnen afsluiten. Ze zijn met elkaar in gesprek, zonder dat het echt ruzie wordt. Het gedroomde Nederland.

De deelnemers zijn vanaf de eerste seconde opvallend geagiteerd. Worden ze alvast flink opgezweept voordat de camera begint te draaien? Henk Krol begint kalm, maar zit al snel op de kast, wat een mooie confrontatie met de minzame Asscher oplevert. Witteman moet er twee keer tussen springen: „Dames!”

Naast deze gouwe ouwe heeft NPO 1 een nieuw sociaal experiment: Het geheime leven van 4-jarigen. Reality over een groep kleuters die bij elkaar worden gezet in een kinderdagverblijf. Het is gebaseerd op het Britse The Secret Life Of 4 Year Olds. De kleuters zijn schattig en puur, maar ze blijken met dezelfde problemen te worstelen als grote mensen.

Little Big Brother dus. We zien hoe de groep zich vormt. Ze moeten speelgoed en chocola delen, goederen ruilen, ruziën en vrienden maken. Fascinerend is hoe Boris vrij snel de leiding neemt. Niet omdat hij de Bokito is, maar juist omdat hij het beste conflicten kan oplossen en groepsinspanningen kan begeleiden – zoals in een wedstrijd zand verplaatsen van de zandbak naar de emmer. Ook bij de begrafenis van een dode koolmees (was die gepland?) neemt hij de leiding.

Jammer is dat de pure registratie doorlopend word onderbroken voor uitleg en bespiegeling. Steeds weer komen twee deskundigen in beeld. Laat het toch gewoon een keer zien zoals het is, dan trekken we zelf onze conclusies wel.

Ze komen er samen uit, die kleuters, ondanks de verschillen en de conflicten. En vriendschap overwint. Wederom de gedroomde samenleving.

Het mooist is de bittere strijd die Elle en Danique voeren om de prinsessenspullen. Danique heeft de glazen muiltjes veroverd. Maar het is een pyrrusoverwinning: Danique komt alleen te staan. Uiteindelijk biedt Elle haar een opening, door de schoenen lief te vrágen. Na een overpeinzing op de glijbaan geeft Danique haar de schoenen. Daarna zijn ze vriendinnen. Je ziet ze huppelen door de speeltuin, op blote voeten.