Unilever kan wel een beetje Kraft Heinz gebruiken

Duurzaamheid

De tegenstellingen tussen Kraft Heinz en Unilever zijn groot. Britse media voorspelden zelfs een ‘clash of cultures’. Maakt duurzaamheid Unilever kwetsbaar?

Unilever, in Nederland onder meer bekend van Calvé-pindakaas heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Foto Arie Kievit

De wereldverbeteraar versus de meedogenloze kapitalist. Meestal gaat het over synergie en gemeenschappelijkheden als er een fusie in de lucht hangt. Maar tijdens het ultrakorte overnamegevecht tussen Unilever en Kraft Heinz – zondag droop de Amerikaanse ketchupmaker af nadat zijn toenaderingspoging vrijdag was uitgelekt – bepaalden scherpe tegenstellingen het beeld. Britse media voorspelden zelfs een ‘clash of cultures’.

Die blijft uit, tot opluchting van velen. Voorlopig althans. Want het aandeel Unilever is nog lang niet gezakt naar het niveau van voor de overnamespeculatie, wat erop wijst dat er beleggers zijn die verwachten dat er nog iets in het vat zit. Ofwel ze gaan ervan uit dat Kraft Heinz nog eens terugkomt, ofwel ze rekenen er op dat Unilever-topman Paul Polman eigenhandig de winstgevendheid verbetert. Moet het Brits-Nederlandse concern daarvoor iets van de cultuur van zijn belager overnemen?

Lees ook dit stuk over de mislukte overname van Unilever door Kraft Heinz:
Wie een bod afslaat, moet daarna de beleggers tevreden houden

Terwijl Unilever al jarenlang geldt als voorbeeld van hoe een verantwoorde omgang met mens en milieu kan samengaan met succesvol internationaal zakendoen, voldoet het imago van Kraft Heinz aan het Angelsaksische cliché van de kille winstmachine. En niet zonder reden: sinds Heinz twee jaar geleden branchegenoot Kraft overnam, hebben eigenaren en architecten van de deal, 3G en Warren Buffetts Berkshire Hathaway, een saneringsstrategie doorgevoerd die niets aan de verbeelding overlaat.

Het personeelsbestand kromp binnen een half jaar met bijna een kwart van 55.000 naar 42.000. ‘Zero-based budgeting’ deed zijn intrede, wat betekent dat alle kosten ieder jaar opnieuw tegen het licht worden gehouden. Het adagium binnen Kraft Heinz volgens de Britse zakenkrant Financial Times: kosten zijn als nagels, ze moeten steeds opnieuw gekort. Hard maar effectief.

Lees ook dit portret van Kraft Heinz: Kleiner, maar winstgevender

Lage duurzaamheidsscore

Sinds 3G en Buffett aan boord kwamen, nam de winstgevendheid (operationele marge) met 10 procentpunt toe. Beleggers zijn er blij mee, duurzaamheidsexperts minder.

Newsweek publiceert jaarlijks een lijst waarop het de vijfhonderd grootste bedrijven ter wereld een duurzaamheidsscore geeft. Kraft Heinz stond vorig jaar op een twijfelachtige 473ste plek.

Dan Unilever, 53 miljard euro omzet, 170.000 werknemers. Dat noteerde stevig in de toptien, als zevende. Niet alleen streeft het Brits-Nederlandse concern ernaar om zijn ecologische voetafdruk in 2030 te hebben gehalveerd, over drie jaar wil Unilever ‘meer dan een miljard mensen helpen om hun levens en gezondheid te verbeteren’. En dat is meer dan retoriek. Analisten en beleggers roemen de manier waarop het bedrijf zich inzet om de productieketen te verduurzamen.

Daar staat tegenover dat Unilever maar half zo winstgevend is als zijn Amerikaanse branchegenoot. Ook blijft de beurswaardering van Unilever, in verhouding met de winst van het bedrijf, flink achter bij die van Kraft Heinz. Dat rechtvaardigt echter niet de conclusie dat duurzaamheid hoge winstmarges en rendement in de weg staat, zegt Claudia Kruse, hoofd corporate governance van pensioenbelegger APG. Integendeel. „De relatie tussen bedrijfsprestaties en duurzaamheid is de heilige graal in ons vakgebied. Steeds meer studies wijzen op een positief verband.”

Veelgenoemde verklaringen daarvoor zijn dat bedrijven die sturen op duurzaamheid in de regel onder meer een lagere energierekening betalen en dat zij profiteren van een beter imago. Dat waarderen zowel klanten als – steeds vaker zegt Kruse – institutionele beleggers. Het gaat bij duurzaamheid volgens haar overigens om meer dan de ecologische voetafdruk van een bedrijf. Ook de zogeheten ‘governance’ is belangrijk. Dus hoe een onderneming zijn werknemers behandelt en beloont bijvoorbeeld.

Ook in het geval van Unilever is nooit aangetoond dat het bedrijf een prijs betaalt voor zijn duurzaamheidsagenda, zegt een Britse analist die anoniem wil blijven. Sterker nog, aandeelhouders zouden naar zijn inschatting niet gauw accepteren dat Unilever bijvoorbeeld hogere prijzen betaalt voor palmolie dan zijn concurrenten omdat het de leveranciers beter wenst te behandelen.

Investeringen

Volgens de analist hebben de achterblijvende winstmarges er eerder mee te maken dat Unilever ‘totaal anders’ tegen investeringen aankijkt dan de Amerikanen. „Het gaat om de keuze tussen de korte of de lange termijn. Unilever wil niet riskeren dat de focus op een snelle verbetering van de winst leidt tot een daling van de omzet in de toekomst. Daarom investeert het veel in merken en personeel. Voor Kraft Heinz is een kleine omzetdaling geen probleem. Als de winstmarges maar snel omhoog gaan.”

Toch heeft ook Unilever-topman Polman de ambitie het bedrijf op korte termijn winstgevender te maken, onder meer door kostenbesparingen. En hij doet er goed aan die waar te maken, zegt de Britse analist. Want op dit moment is het verschil met concurrenten als Kraft Heinz te groot.

En veel aandeelhouders zijn weliswaar gecharmeerd van de langetermijnstrategie van het bedrijf en zijn goede imago, als het rendement tegenvalt en er ligt een mooi bod op tafel, dan zullen ze daarin meegaan. Ook als er ‘barbaren’ als Warren Buffett en 3G aan de poort staan.