Casino’s moeten Japanse economie extra zetje geven

Gokken

De Japanse premier gaat casino’s legaliseren om de staatskas te spekken. Maar er is weerzin. Gokverslaving is nu al een groot probleem.

De gokverslavingsproblematiek wordt voor een groot deel verklaard door het flipperspel pachinko. Er staan duizenden pachinko-gokhallen verspreid over Japan. Foto Wikimedia Commons by CC

Japanners zijn grote gokkers. Ze doen mee aan loterijen en wedden op paarden- en andere races. Maar ze spelen vooral pachinko: een automatenspel dat lijkt op een flipperkast. Jaarlijks geven ze daar omgerekend 170 miljard euro aan uit – zo’n 4 procent van het Japanse bruto binnenlands product.

Binnenkort komt daar nog iets bij: casino’s. Na jaren van onderhandelen is de Japanse premier Shinzo Abe erin geslaagd het plan van zijn Liberale Democratische Partij (LDP) om casino’s te legaliseren door het parlement te loodsen. Tegen de zin van het Japanse volk, dat wel: slechts 12 procent van de Japanners is voor legalisering, 44 procent is tegen, zo bleek uit een peiling van televisiezender NHK.

De Japanse regeringsleider poogt al twee ambtstermijnen de Japanse economie uit het slop te trekken, maar zijn ‘Abenomics’-beleid lijkt keer op keer te falen. Het casinogeld, naar schatting zo’n 28 miljard euro, is niet meer dan een doekje voor het bloeden, zo klinkt het commentaar in de Japanse media.

Financieel analist Yoichi Torihata, verbonden aan de Universiteit van Shizuoka, zegt dat Abe’s regering casino’s ziet als een manier om extra te verdienen aan toeristen. Die kiezen namelijk steeds vaker Japan als bestemming. „Het aantal toeristen verdubbelde in de afgelopen jaren. Je moet deze stap zien als poging om het nog aantrekkelijker te maken om naar Japan te komen”, aldus Torihata. In 2016 bezochten ruim 24 miljoen toeristen Japan, dat 126,7 miljoen inwoners heeft.

Japan aast vooral op vermogende Chinezen. Die komen al naar de duurdere winkelstraten van Tokio en de luxe vakantieresorts, maar om te gokken gaan ze naar Macau, een speciale administratieve regio van China.

Torihata denkt niet dat het bouwen van casino’s het effect zal hebben waar Abe en zijn kabinet op hopen. „Er is al een gigantische Aziatische markt voor mensen die willen gokken, met Macau en Singapore voorop, terwijl de Zuid-Koreanen druk bezig zijn met het bouwen van casino’s in aanloop naar de Winterspelen van 2018 in Pyeongchang.”

Daar komt nog bij dat de Chinese economie stagneert, waardoor het twijfelachtig is of Chinezen op hetzelfde niveau geld blijven uitgeven in het buitenland, aldus een sceptische Torihata. „Het is dus nog maar afwachten of de vraag naar casino’s en gokken zo hoog is als ons wordt voorgehouden door de Japanse regering.”

Angst voor verslaving en maffia

Naast economische zorgen zijn er sociaal-maatschappelijke zorgen, zoals de angst dat meer mensen verslaafd zullen raken aan gokken. Ook vreest men dat de yakuza, de Japanse maffia, een graantje mee zal willen pikken in de lucratieve casino-industrie.

Abe probeerde deze zorgen weg te nemen door nadrukkelijk te wijzen op de familievriendelijke ‘geïntegreerde resorts’, waarbinnen de casino’s gebouwd zouden worden. Deze megacomplexen, waar naast casino’s ook plaats zal zijn voor hotels, winkels en restaurants, moeten eventuele gokverslaving voorkomen en de yakuza buiten de deur houden.

Torihata is er niet gerust op dat deze resorts soelaas bieden. „Het risico bestaat nu dat mensen die anders nooit in aanraking zouden komen met casino’s, of gokken, nu wel in de verleiding kunnen raken.” Een reële zorg, gelet op het aantal Japanners met een gokverslaving. Uit een enquête uit 2014 van het ministerie van Gezondheid, Arbeid en Welzijn bleek dat vijf miljoen Japanners verslaafd zijn aan gokken. Dat is ongeveer 4 procent van de gehele bevolking, en vier keer hoger dan het internationale gemiddelde.

Flipperspel pachinko

De huidige verslavingsproblematiek wordt voor een groot deel verklaard door pachinko. Er staan duizenden pachinko-gokhallen verspreid over Japan. Bezoekers spenderen vaak uren – soms zelfs dagen – achter de gokautomaten. Ze kunnen ijzeren kogels winnen met een soort flipperspel. Deze ballen zijn in te ruilen voor prijzen, die op hun beurt bij aparte wisselkantoortjes weer om te ruilen zijn voor geld.

Zo wordt pachinko gespeeld:

De directeur van een afkickkliniek voor gokverslaafden, Noriko Tanaka, was zelf lange tijd verslaafd. Het begon in haar jeugd al, zegt ze. Haar opa bracht haar in aanraking met pachinko, zegt Tanaka. „Voor mij was er niets vreemds aan, ik groeide op met het idee dat gokken normaal was.” Volgens Tanaka was deze houding debet aan haar verslaving en is het nog steeds de reden waarom veel Japanners uren per dag achter een automaat doorbrengen.

Het aantal gokverslaafden steekt schril af bij het aantal beschikbare klinieken die gecertificeerd zijn om patiënten te behandelen – dat is er slechts één: de kliniek van Noriko Tanaka. Voor de directeur is het probleem niet zozeer het legaliseren van casino’s, vertelt ze. „Ik ben niet voor of tegen casino’s. Maar ik heb wel moeite met het feit dat er geen effectieve maatregelen worden genomen om te voorkomen dat mensen verslaafd worden. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat er meer plekken komen waar deze mensen terecht kunnen, of er nu casino’s worden gebouwd of niet.”