Weg met die rotzooi onder online artikelen

Comments Steeds meer media stoppen met de mogelijkheid om online op artikelen te reageren. Ze zijn de ruzies en scheldpartijen beu.

Illustratie Tomas Schats

Het was al snel hommeles tussen ‘Lanyard_Gates’ en ‘patrick_bateman_90029’. „Je bent een mietje, een crybaby, een softe liberaal die nergens tegen kan”, zei de een. „Is dat het beste waar je mee kan komen?” vroeg de ander. „Ik zei grovere dingen tegen mijn vriend de laatste keer dat ik hem neukte, en dat was gewoon voor de lol.” De eerste weer: „Wat, je bent homo en daar moet ik mee zitten?” De ander: „Nee, jij bent gewoon een achterlijke idioot.”

Als u de bovenstaande ruzie liever niet had willen lezen, bent u niet alleen. Lanyard en Patrick kregen het vorige week zonder duidelijke aanleiding met elkaar aan de stok op het forum van The Internet Movie Database (IMDb), met 250 miljoen maandelijkse bezoekers de grootste filmsite ter wereld. Maar de aanvaring is al niet meer terug te lezen: IMDb sloot maandag het gedeelte van de site waar mensen met elkaar konden discussiëren over films. De miljoenen berichten die er sinds 2001 op geplaatst werden, zijn allemaal weg.

Ruzie op het IMDb-forum. Screenshot van afgelopen donderdag

Veel andere media gingen IMDb al voor. De mogelijkheid voor bezoekers om te reageren en onderling te discussiëren verdween de afgelopen drie jaar van de websites van kranten (The Telegraph, Süddeutsche Zeitung, The Chicago Sun-Times, Toronto Star, NRC), tijdschriften (Popular Science, The Week), persbureaus (Bloomberg, Reuters), radio- en tv-netwerken (CNN, NPR) en nieuwssites (Vice, The Daily Beast, NU.nl’s NUjij). En dat is niet eens een volledige opsomming. Wat gaat er mis met comments?

Trolls

Internet begon ooit als de belofte van een nieuwe verstandhouding tussen media en publiek. Iedereen zou kunnen bijdragen en iedereen zou gehoord worden, was het idee. Dat is grotendeels een desillusie gebleken.

Dat komt onder meer doordat de discussies tussen lezers zich verplaatsten naar sociale media. Ook voor IMDb was dat een argument voor het sluiten van de message boards, volgens de officiële verklaring. En: de fora zorgden niet langer voor een „positieve, nuttige ervaring”.

De site wil tegenover NRC geen verdere toelichting geven op de officiële verklaring, maar oprichter en baas Col Needham was een paar maanden terug wel specifieker toen hij op een ander forum reageerde. Slechts een „miniem deel” van de bezoekers bezocht de fora en „nog minder” mengden zich in de discussies. Dat de fora überhaupt nog bestonden, was omdat er nog hoekjes bestonden „zonder significante troll-populatie”, waar interessante gesprekken plaatsvonden.

De negatieve, agressieve toon en de trolls – mensen die provoceren puur om anderen op de kast te jagen – zijn voor veel sites reden om comment secties niet langer toe te staan.

Juridische gevolgen

In extreme gevallen kunnen sites zelfs juridisch verantwoordelijk gehouden worden voor haatdragende reacties die op hun website staan. Sites zijn sinds het zogeheten Delfi-arrest namelijk verplicht om commentaren waarin haat wordt gezaaid pro-actief te verwijderen. Het Delfi-arrest is een uitspraak van het Europese Hof uit juni 2015, waarbij een Estse nieuwssite veroordeeld werd tot het betalen van een boete wegens haatdragende reacties onder een artikel.

Nieuwssites staan de reactiemogelijkheid mede daarom graag af aan Facebook, dat dan de juridische en morele verantwoordelijk mag dragen. Daar is reageren met echte naam de norm, terwijl het sociale netwerk – zo zei Mark Zuckerberg vorige week ook nog – meer en meer inzet op kunstmatige intelligentie om wangedrag te censureren.

Het effectief modereren van lezersreacties kost sites die niet over dergelijke middelen bezitten bovendien veel tijd. „Te vaak ontsporen discussies in een racistische, misogyne maalstroom waarbij de meest beledigende en domste meningen bovenaan komen en de redelijke antwoorden verdrinken in al het geweld”, schreef Vice bij het sluiten van de comments sections in december. Vice zegt door de jaren heen „talloze” bezoekers te hebben geblokkeerd om bedreigingen en haatzaaiende opmerkingen. Ook The Chicago Sun-Times stopte in 2014 met lezersbijdragen vanwege de „toon en de kwaliteit”.

Intussen nam op veel fora het aantal gebruikers sterk af. „De cijfers zijn opzienbarend”, schreef ombudsman Elizabeth Jensen van het Amerikaanse radiostation NPR, toen in augustus 2016 de beslissing genomen was om te stoppen met comment secties. „In juli had NPR.org 33 miljoen unieke bezoekers en 491.000 reacties. Maar die reacties kwamen van slechts 19.400 verschillende mensen.”

Dus slechts 0,06 procent van de gebruikers liet reacties achter, en die moesten ook nog eens goed in de gaten gehouden worden. De conclusie: de stekker eruit.

Geen podium meer bieden

Popular Science, in 2013 een van de eerste grote titels die reacties uitschakelde, ging nog iets verder: het beschouwde de reacties als een gevaar voor hun werk. Het magazine haalde onderzoek aan waaruit bleek dat „één drogreden” onder een wetenschappelijk artikel al genoeg was om anderen te laten twijfelen over wat ze net gelezen hadden. In hun toelichting schreven ze: „Reageerders beïnvloeden de publieke opinie, de publieke opinie beïnvloedt het publieke beleid, het publieke beleid beïnvloedt hoe en welk onderzoek gefinancierd wordt – dan begin je te begrijpen waarom we ons gedwongen voelden de ‘uit’-knop te zoeken.”

Ondertussen geven de grootste nieuwssites ter wereld lezers nog wél de kans om te reageren, al is het in beperkte mate. Slechts bij ongeveer een op de tien artikelen op de site van The New York Times is het mogelijk om onder het artikel te reageren, en dan voor hooguit een week. Er is strakke moderatie, waardoor het soms uren kan duren voor een reactie verschijnt. The Guardian staat online reageren niet meer toe bij gevoelige onderwerpen als immigratie en rassenkwesties.

De conclusie lijkt te zijn: als je lezers online wil laten reageren, wees dan héél streng en toegewijd, of doe het helemaal niet. Maar lang niet ieder medium heeft het geld, de mankracht en de ambitie om strak te modereren.

Dan klinkt het al snel als een logische oplossing om ‘Lanyard_Gates’ en ‘patrick_bateman_90029’ gewoon geen podium meer te bieden.