Column

Het nieuwe normaal: populistisch correct

En politieke correctheid is vervangen voor populistische correctheid, schrijft Tom-Jan Meeus.

Nu Wilders voor de tweede keer een televisiedebat heeft afgezegd, kan hij het gat in zijn agenda misschien vullen met een retourtje Zweden. Poolshoogte nemen bij de terroristische aanslag waarvan zijn grote voorbeeld Trump zaterdag sprak. Die Zweden kunnen wel claimen dat er helemaal geen aanslag was, maar dat is natuurlijk politieke correctheid.

En politieke correctheid, schreef columniste Arwa Mahdawi zondag in The Guardian, is vervangen voor populistische correctheid. Voor alternatieve feiten en onredelijkheid. Alle woede en angst van Brexit- en PVV-kiezers verdient aandacht. Alle kritiek op Brexit- en PVV-kiezers is elitair en demoniserend.

Je ziet het ook in de campagneverslaggeving. Sla een krant op of kijk televisie, en daar zijn de PVV-stemmers weer. Laagopgeleid, hoogopgeleid, Surinamer, homo, feminist, muesli etend, baard dragend: elke subgroep is relevant. Ik gun ze de aandacht – ze horen erbij, zoals iedereen.

Het slaat alleen volledig door. Het NOS Journaal meldde „ongekende belangstelling” voor Wilders’ campagne-aftrap in Spijkenisse. Die kwam vooral van buitenlandse journalisten (de NOS zette dit later recht). Laatst las je overal dat hoogopgeleiden naar de PVV overstappen. Politicoloog Armèn Hakhverdian maakte op Stuk Rood Vlees, mijn favoriete politieke blog, gehakt van de studie die dit claimde. „Je reinste kolder”, concludeerde hij.

Nuchterheid

Trump heeft gewonnen, Brexit is een feit, Wilders staat op winst in peilingen – allemaal waar. Maar nuchterheid is meestal ook waar. Ik noem maar iets: in de voor Wilders meest gunstige peiling stemt nog ruim 80 procent niet op hem.

Ik kan het sterker vertellen: in de Peilingwijzer scoort de PVV nu anderhalf procentpuntje hoger dan haar beste uitslag ooit, in 2010. Kwam er toen revolutie, burgeroorlog?

Op zich kan Wilders verder stijgen. Hij heeft al jaren rugwind. Een kabinet dat zekerheden in zorg, pensioenen, hypotheekrenteaftrek en huren afbouwde, alsmede een Griekse crisis, een vluchtelingencrisis en IS moest counteren. Je kunt evengoed zeggen: vreemd dat hij niet hoger scoort.

Bij populistische correctheid regeert de onredelijkheid. De broer van de PVV-leider is inderdaad irrelevant. Maar wie zelf een gephotoshopt beeld van een opponent twittert, moet misschien niet al te lichtgeraakt reageren.

Dus kan de dubbele maat van de populistische correctheid alsjeblieft weer weg? PVV-kiezers en hun leider zijn van belang, maar gelijk hebben zij niet altijd. En de 80 procent die geen PVV stemt is net relevanter. Ik snak onderhand naar hun geluid.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus