De verloren strijd van Arsène Wenger

Arsenal

Arsenal-coach Arsène Wenger (67) is een van de succesvolste managers in de Premier League. Maar de resultaten vallen nu tegen. Na meer dan twintig jaar moet hij opstappen bij de Londense club, zeggen criticasters én vrienden. „It’s time.

Rond het Emirates Stadium van Arsenal staan vijf standbeelden. Drie voormalige topvoetballers – Tony Adams, Thierry Henry en Dennis Bergkamp – zijn in brons vereeuwigd, evenals ex-directeur Ken Friar en Herbert Chapman, de revolutionaire trainer uit de jaren dertig. Zonder twijfel wordt binnen een aantal jaar een zesde beeldhouwwerk geplaatst: dat van Arsène Wenger, de succesvolste manager in de clubgeschiedenis.

Maar nu nog even niet.

De kritiek van supporters en journalisten op de 67-jarige Fransman is de laatste maanden heviger dan ooit. De man die met Arsenal drie keer landskampioen werd, zes keer de FA Cup won en zowel de UEFA Cup-finale als de Champions League-finale bereikte, wordt door vrijwel iedereen aangeraden te vertrekken. Na de 5-1 nederlaag in de Champions League tegen Bayern München vorige week schreef de vooraanstaande journalist Henry Winter van The Times dat Wenger bij Arsenal ‘een museumstuk’ was geworden.

Zelfs zijn beste vrienden adviseren hem aan het eind van het seizoen te stoppen bij de club. ‘It’s time’, is een veelgehoorde kreet.

Bij zijn komst naar Arsenal, in oktober 1996, kopte de Londense krant The Evening Standard: ‘Arsène Who?’ En ook de spelersgroep had moeite met de entree van de Fransman, die was weggehaald bij Nagoya Grampus Eight uit Japan. Verdediger Tony Adams noemde hem al snel ‘Le Professeur’ en dat was in kringen van de bikkelharde verdediger geen aanbeveling. Aanvaller Ian Wright weigerde zich aanvankelijk te houden aan het dieet waaraan Wenger de spelersgroep onderwierp, omdat hij het gewoonweg belachelijk vond dat een trainer ging bepalen dat hij geen pizza meer mocht eten.

The Invincibles

Maar het hoongelach verstomde snel. Wat hielp was dat de resultaten snel beter werden en professor Wenger bleek behalve een goede leermeester ook een bijzonder aardige man. In 1998 won Arsenal onder zijn leiding de dubbel, een prestatie die vier jaar later werd herhaald. Op z’n allerbest was Arsenal in het seizoen 2003-’04, de jaargang van The Invincibles. De ploeg werd ongeslagen landskampioen aan de hand van onder anderen Bergkamp, Henry, Patrick Vieira en Robèrt Pires en bleef uiteindelijk zelfs 49 competitiewedstrijden op rij ongeslagen. Arsène Wenger was op de top van zijn roem. Enkele jaren later werd hij geëerd met een buste in de directors box van de club.

Achteraf, zeggen zijn criticasters, had hij in 2004 moeten vertrekken. Op zijn hoogtepunt. Maar dat is achteraf. Feit is dat Arsenal sindsdien nooit meer kampioen werd en pas in 2014 weer een prijs won: de FA Cup, die het jaar erop ook werd veroverd.

Dat Arsenal zich onder zijn leiding al negentien jaar op rij voor de Champions League heeft geplaatst, wordt inmiddels slechts als een kleine bonus gezien. Vooral de trouwe fans van de trotse club hunkeren naar een nieuwe landstitel én naar winst van de Champions League, maar dat zit er al jaren niet meer in. Ook dit seizoen niet: de in de heenwedstrijd opgelopen 5-1 achterstand op Bayern München wordt op 7 maart bijna zeker niet meer goedgemaakt en daarmee komt Arsenal voor het zevende jaar op rij niet verder dan de achtste finale. In de Premier League, waarin de ploeg vierde staat, is de achterstand op koploper Chelsea inmiddels eveneens schier onoverbrugbaar: tien punten.

20 jaar Arsène Wenger bij Aresnal Eindstand Premier league per seizoen.NRC - MJ. Bron: Reuters / Wikipedia

Arsène Wenger, daarin gesteund door het bestuur van de club, weigert al jaren veel geld te investeren in transferbedragen voor topvoetballers; een enkele uitzondering daargelaten. In plaats daarvan kiest hij meestal voor talentvolle jeugdspelers, in wie hij een gouden toekomst ziet. Een loffelijk streven. Vaak blijkt echter dat die toptalenten de ploeg het laatste zetje naar een hoofdprijs niet kunnen geven.

It’s time’, zei vorige week ook Ian Wright, die altijd een goede band heeft gehad met Wenger. Zijn voormalige ploeggenoten Lee Dixon en Martin Keown volgden. De algemene opinie van fans, journalisten en analisten is dat Wenger de club en het Engelse voetbal heel veel heeft gebracht, maar dat het nu tijd is dat iemand anders gaat proberen met Arsenal prijzen te winnen. De namen die worden genoemd: Massimiliano Allegri van Juventus, Diego Simeone van Atlético Madrid en Thomas Tuchel van Borussia Dortmund.

De situatie die nu is ontstaan, is opmerkelijk. Wenger heeft weinig medestanders meer, maar een van degenen die hem blijft steunen is de Amerikaan Stan Kroenke, de clubeigenaar van Arsenal. Er ligt zelfs een nieuw tweejarig contract klaar voor Wenger, wiens huidige verbintenis aan het eind van het seizoen afloopt. Kroenke laat de beslissing of de manager blijft of niet volledig aan de Fransman zelf.

Steun

Dat valt te prijzen in de hectische voetballerij. Maar grootaandeelhouder Kroenke blijft zijn trainer niet voor niets steunen. De Amerikaan, die in zijn vaderland onder meer basketbalclub Denver Nuggets en ijshockeyclub Colorado Avalanche bezit, vindt het allang best als Arsenal zich elk jaar weet te plaatsen voor het grote geldfeest van de Champions League.

En dat lukt Wenger keer op keer, waardoor de miljoenen blijven binnenstromen. Of Arsenal kwalificatie nu bereikt via een landstitel, of desnoods via een vierde plaats en play-offwedstrijden, dat is Kroenke om het even. Dat de trainer erg zuinig is als het om transferuitgaven gaat, valt bij zijn baas ook in goede aarde.

Maar bij de supporters dus niet. Die liggen krom voor een seizoenkaart – waarvan de goedkoopste ruim duizend pond kost – en willen meer waar voor hun geld zien.

Engelse journalisten visten afgelopen week naar de hamvraag: hoe staat Wenger er zelf in? Op een persconferentie voorafgaande aan de FA Cup-wedstrijd bij Sutton United van maandagavond, gaf hij antwoord. „Ik wil nog minimaal vier jaar trainer blijven”, zei hij.

„Nee, mijn situatie is niet te vergelijken met die van Alex Ferguson bij Manchester United. Sir Alex stopte zelf, maar hij was destijds 71 jaar. Ik ben 67. Bovendien heeft hij allerlei hobby’s en die heb ik niet. Ik weet niet hoe ik mijn tijd zou moeten invullen. Het liefst blijf ik trainer bij Arsenal, maar ik zal daar in maart of april over beslissen. Dat ik volgend seizoen nog trainer ben weet ik zeker.” Zijn mooiste uitspraak: „Als je te veel stilstaat bij het verleden, vergeet je je voor te bereiden op de toekomst.”

Strijdbaar

Dat geeft aan dat hij nog strijdbaar is, ondanks alles. Maar Wenger voert een verloren strijd. Het gevaar bestaat dat de aimabele manager zichzelf belangrijker gaat vinden dan de club. Als hij besluit te blijven, omdat hij wil stoppen op een hoogtepunt, zet hij zelfs zijn compaan Stan Kroenke voor het blok. En elke nederlaag nadien zal onder een vergrootglas komen te liggen.

Hoe dan ook: dat standbeeld voor Arsène Wenger zal er komen. Maar nu nog even niet.