AFM wil reclameverbod voor ‘schadelijke’ beleggingsproducten

Minister Dijsselbloem wil de AFM de bevoegdheid geven om reclame voor risicovolle beleggingsproducten te verbieden. De AFM wijst alvast zes producten aan.

Foto Koen Suyk/ANP

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil een reclameverbod instellen voor een reeks risicovolle beleggingsproducten. Bedrijven mogen die niet langer onder de aandacht brengen van consumenten. Ook wil de AFM een reclameverbod voor zogeheten ‘flitskredieten’. Dat zijn leningen die aan consumenten worden verstrekt met een korte looptijd en een zeer hoge rente.

Dat heeft de toezichthouder maandag aangekondigd. Het gaat om zes beleggingsproducten, waaronder zogeheten binaire opties, coco’s, bepaalde contracts for difference en bepaalde turbo’s en futures. Deze producten zijn volgens de AFM „schadelijk” als ze bij de verkeerde doelgroep terechtkomen. Binaire opties zouden zelfs schadelijk zijn voor „iedereen die ze gebruikt”.

Lees ook dit stuk uit 2015 over binaire opties: Verdien heel snel en heel makkelijk een fortuin. Klik nu!

Volgens de toezichthouder worden veel van deze producten momenteel „op grote schaal en op agressieve wijze” in Europa aangeboden. Consumenten kunnen er „snel veel geld mee verliezen” terwijl het op lange termijn „niet goed mogelijk is winst te maken”. Bij flitskredieten worden „kwetsbare consumenten in geldnood verleid” om snel geld te lenen, maar overzien zij vaak niet dat hiervoor „te hoge” kosten in rekening worden gebracht.

De beleggingsproducten worden vooral door buitenlandse ondernemingen aangeboden, via internet. Het gaat bijvoorbeeld om Israëlische bedrijven die gevestigd zijn op Cyprus. Daar is het toezicht minder streng. Met een Cypriotische vergunning mogen de bedrijven overal in Europa hun producten aanbieden. De AFM staat vervolgens enigszins machteloos omdat de Cypriotische toezichthouder over de bedrijven gaat.

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) kondigde in september vorig jaar op advies van de AFM aan dat hij ging werken aan een reclameverbod. Dat was naar aanleiding van de invoering van een soortgelijk verbod in België, en een voornemen daartoe in Frankrijk (sinds januari is dat er). Maandag presenteerde hij zijn voorstel. De AFM heeft alvast een aantal producten aangewezen waarvoor het een reclameverbod wil.

De AFM waarschuwt al een aantal jaar voor deze producten, met name binaire opties. Daarmee speculeren beleggers op een koersstijging of -daling van bijvoorbeeld een aandeel (ze kopen het aandeel zelf niet). Voorspelt de belegger het goed, dan krijgt hij zijn inleg terug plus een percentage ervan als winst. Heeft hij het fout, dan verliest hij zijn hele inleg. De looptijd van zo’n optie is soms een minuut. Volgens de AFM hebben deze producten daarom „kenmerken van een kansspel”.

Er is op dit moment één Nederlands bedrijf dat binaire opties aanbiedt, de Optieclub. Die kreeg vorig jaar een vergunning van de AFM – zeer tegen de zin van de toezichthouder in. Het bedrijf dwong de vergunning uiteindelijk via de rechter af. Een advocaat van de Optieclub noemde de plannen eerder „wetgeving voor de bühne”. Alle wetgeving om misleidende reclames aan te pakken was er al, volgens de advocaat, maar de toezichthouder zou niet handhaven.