Waar in Nederland vind je nog géén gebouw?

Bijna nergens, zo blijkt uit een berekening op reissite Travel Stack Exchange. Op maar een paar plekken ben je meer dan een paar kilometer van een gebouw.

De Amsterdamse Zuidas vanuit de lucht John Gundlach/ANP

De Waddeneilanden moet je niet meetellen, want anders is het plezier er snel af. Op Rottumeroog staat immers geen enkel bouwwerk. Maar dat gezegd hebbende kan het echte onderzoek beginnen: waar in Nederland ben je het verste van een gebouw af?

Het is een vraag die in eerste instantie niet direct een praktisch nut lijkt te dienen, maar op het forum van Travel Stack Exchange is hij de afgelopen week toch onderzocht. Want wie weet eindig je nog met een leuke locatie voor een rustige wandeling.

Dat zou in Nederland nog best wat waard zijn. Het land is immers notoir dichtbebouwd en lijdt onder ernstige lichtvervuiling, en vrijwel altijd is er wel iets van bebouwing zichtbaar. In hoeverre kun je daarvan ontsnappen?

Kantoortorens

Kort gezegd: nauwelijks. Het vrij schokkende antwoord op het forum is dat je misschien 2,5 kilometer weg kan blijven van een gebouw. En dat is dan nog niet eens een locatie waar je er geen kan zien. Vanuit winnaar Oostvaardersplassen zijn namelijk doorgaans de kantoortorens van Almere goed te onderscheiden.

In de berekeningen worden de Afsluitdijk en de Houtribdijk naast de Waddeneilanden ook weggelaten. Die plekken leveren wel weinig gebouwen op, maar je staat er naast drukke autowegen - als je het sowieso al vasteland kan noemen. Andere succesvolle locaties blijken dan onder meer het natuurgebied Verdronken Land van Saeftinghe (waar, ironisch genoeg, in de Middeleeuwen dorpen stonden, totdat deze werden weggespoeld) en bossen op de Veluwe.

Die eerste is echter een grotendeels ontoegankelijk moeras, net zoals de laatste kanshebber, natuurgebied Lauwersmeer. Toch is dat laatste park in oktober uitgeroepen tot Dark Sky Park, een gebied dat zeer donker is en ‘s nachts toegankelijk. Het predicaat wordt verleend door de International Dark Sky Association (IDA).

Op het forum wordt ook minutieus uitgelegd hoe de berekening is gemaakt. Dat blijkt vrij simpel: door zwarte puntjes op de kaart op elk gebouw te zetten (waar al data van bestaat) en die vervolgens uit te vergroten, blijven er uiteindelijk maar een paar vlakken in Nederland open. De op het eerste gezicht tamelijk lege Flevopolder valt zo bijvoorbeeld duidelijk af, omdat er wel veel boerderijen staan.

Net als de nummers twee en drie zijn de Oostvaardersplassen overigens ook niet heel gemakkelijk om te bezoeken. Je kan het park alleen maar met een gids echt diep betreden. Voor een simpele wandeling ben je dus toch het beste uit op de Veluwe, ongeveer 1,5 kilometer ten oosten van Elspeet.

Toch de Wadden?

Of je moet toch naar de Wadden. Het oostelijkste puntje van Schiermonnikoog, een flinke wandeling weg van het enige dorp op het eiland, is dan eigenlijk de winnaar. Ook Oost-Terschelling doet het goed. Dat gebied was zelfs het eerste Dark Sky Park van Nederland.

Hier is de sterrenhemel dan ‘s nachts ook bijzonder goed te zien. In haar zoektocht naar de donkerste plek van Nederland trok foto-kunstenares Tessa van Rijn hier daarom heen om de Melkweg te fotograferen, iets wat vanuit Nederland - misschien onverwachts - relatief goed mogelijk blijkt.

#collage #opzoeknaardemelkweg #proces

Een bericht gedeeld door Tessa van Rijn (@tessa.van.rijn) op

zonsondergang op Terschelling #mooielucht #helderelucht #koud #terschelling #zonsondergang

Een bericht gedeeld door Tessa van Rijn (@tessa.van.rijn) op

Maar ze kwam juist op dat idee omdat er in Nederland zo veel lichtvervuiling is. Met haar werk wil ze mensen bewust maken van de hoeveelheid lichtvervuiling in Nederland, waardoor bijvoorbeeld de Melkweg een bijna volledig onbekend fenomeen is geworden.

Test-film nummer 2 #lookslikeasunset #afstuderen #lichtvervuiling #hollandselucht #film

Een bericht gedeeld door Tessa van Rijn (@tessa.van.rijn) op

Uit de berekening van Travel Stack Exchange blijkt dat het vermoedelijk niet zo makkelijk is om daar in Nederland iets aan te doen. Gebouwen, en daarmee licht, zijn hier echt bijna overal. Wie echt donker wil, is nog altijd het beste af in het buitenland. Tip: het Amerikaanse gehucht Gerlach, de donkerste plek van dat land.