Commentaar

Dat juist VVD, CDA en SGP morrelen aan onze grondrechten, is riskant

Fundamenteel voor de samenleving is de gezondheid van de rechtsstaat. Dat wat abstract klinkende begrip wordt wel eens versleten voor een hobby voor mensen die niks beters te doen hebben. Of erger, als een luxe voor hen die het zich kunnen permitteren.

Politici die de garanties van de rechtsstaat willen inruilen tegen de belofte van bijvoorbeeld veiligheid, verdienen het te worden gewantrouwd. Immers de rechtsstaat is er om de burger te beschermen tegen de macht van de staat. En het gaat hierbij niet om een bepaalde groep burgers, die zich bijvoorbeeld ‘het volk’ noemen, maar gewoon alle burgers in het land.

Daarom is het goed dat de Orde van Advocaten dit jaar, net als in 2012 komt met een ‘quickscan’ van de rechtsstaat zoals die opdoemt uit de programma’s van verschillende politieke partijen voor de komende Tweede Kamerverkiezingen. Deze scan is even wezenlijk voor de beoordeling van de plannen van de partijen als de economische doorrekening van het Centraal Plan Bureau (CPB) afgelopen donderdag.

De conclusies van het doorlichten van dertien verkiezingsprogramma’s zijn ontnuchterend. Dat het programma van de PVV van Geert Wilders op alle relevante thema’s in strijd is met de rechtsstaat is niet verbazingwekkend. De partij discrimineert, schendt internationale en Europese beginselen of is strijdig met artikelen die vastgelegd zijn in de Grondwet.

Verwerpelijk is overigens niet alleen dat de PVV de rechten schendt van bijvoorbeeld moslims. Riskant is dat in een samenleving die op basis van een dergelijke minachting voor grondrechten is gebaseerd, op termijn de rechten van álle burgers op losse schroeven staan.

Dat ook VVD en, in mindere mate, het CDA en de SGP voorstellen doen die indruisen tegen beginselen van de rechtsstaat baart zorgen. Natuurlijk hebben partijen eerder bij antiterreurmaatregelen recht op privacy opgeofferd aan de beveiliging van de samenleving. Maar dat een partij als de VVD nu zegt niet langer te willen dat mensenrechten uit verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties directe werking hebben in Nederland is een gotspe.

Dat deze partij bovendien de „rechterlijke interpretatie van mensenrechten” wil terugdringen, is een flagrante inbreuk op de bescherming van fundamentele rechten in Nederland. Met dit soort ideeën maakt de huidige liberale partijleiding een eind aan Nederland als land van Erasmus en Hugo de Groot en Den Haag als „hoofdstad van het internationale recht”. Heel goed dat kiezers, ook de strategische, zich dit met deze doorlichting van de Orde voor 15 maart kunnen realiseren.