NRC checkt: ‘PVV daalt kunstmatig in Peilingwijzer’

Dat zei onderzoeker en campagnestrateeg Hans Anker tijdens de NRC Verkiezingsavond.

PVV-leider Geert Wilders aan het woord tijdens een conferentie van rechts-populistische partijen uit het Europees Parlement in de Rhein-Mosel-Halle. De bijeenkomst van islam- en immigratie-kritische Europese politici vond plaats onder de titel Vrijheid voor Europa. Foto Remko de Waal/ANP

De aanleiding

Op de NRC Verkiezingsavond, afgelopen donderdag, kwam de daling van de PVV van Geert Wilders in de Peilingwijzer ter sprake. Die Peilingwijzer is een gewogen gemiddelde van zes opiniepeilingen. Onderzoeker en campagnestrateeg Hans Anker noemde de daling „een artefact”, een kunstmatig verschijnsel.

Waar is het op gebaseerd?

Volgens Hans Anker heeft de daling van de PVV in de Peilingwijzer twee oorzaken. Eén van de peilers, I&O Research, berekent sinds begin februari het aantal te verdelen Tweede Kamerzetels op een andere manier. De verkiezingsuitslag van 2012 telde eerst wel mee, nu niet meer. „Beginnersfout”, zegt Hans Anker. Dat is één.

Punt twee is volgens hem dat de Peilingwijzer sinds half januari ook de resultaten van het LISS-panel meeneemt, dat is onderzoek van de Universiteit van Tilburg. Zij meten net even anders dan de rest. Ze vragen hun panel om 100 punten te verdelen over alle politieke partijen: hoe groot acht u de kans dat u op een bepaalde partij stemt? In deze peiling scoort de PVV lager dan bij de andere bureaus.

En, klopt het?

De Peilingwijzer is een initiatief van politicoloog Tom Louwerse van de Universiteit Leiden. Om antwoord op de vraag te kunnen geven, heeft Louwerse zondag een nieuwe berekening van zijn recentste Peilingwijzer gemaakt. Maar dan zónder de uitslagen van I&O en het LISS-panel.

Met die twee peilers erbij neemt de steun voor de PVV de laatste twee maanden met 4,3 procentpunt af. Op 18 december kreeg Wilders gemiddeld 20,9 procent van de stemmen, op 18 februari was dat 16,6 procent.

Als Louwerse I&O en het LISS buiten beschouwing laat, daalt de PVV ook, maar minder hard: met 2,7 procentpunt. De PVV daalt dan van 20,8 procent in december naar 18,1 procent zaterdag. De nieuwe berekening van I&O maakte voor de PVV amper iets uit, zegt Louwerse, vooral de PvdA had daar nadeel van. Het LISS-panel heeft een groter effect voor de PVV, dat is volgens Louwerse „inderdaad” één van de redenen voor de sterkere daling.

Zonder de twee peilers is de afname „nog steeds statistisch significant”, zegt Louwerse. Sinds midden december nam de PVV-steun bij alle bureaus af. Vooral bij I&O daalde de PVV sterk en dat had niks met hun nieuwe rekenmethode te maken. „Dat verklaart wel een ander deel van het verschil tussen een schatting mét en een schatting zónder I&O en LISS.”

Conclusie

Hans Anker noemt de daling van de PVV in de Peilingwijzer een „artefact”. Éen van de oorzaken die hij noemt, het LISS-panel, heeft inderdaad negatieve invloed. Alleen: de steun voor de PVV daalde hoe dan ook, zij het minder sterk. We beoordelen de uitspraak als half waar.