Commentaar

Bondgenootschap Trump moet meer doen om vertrouwen Europa te winnen

De drie leden van de Amerikaanse regering die dezer dagen door Europa reizen, hebben de onzekerheid over de toekomst van de Atlantische verbintenis verminderd, maar nog niet weggenomen.

Vice-president Pence en minister van Defensie Mattis hebben zich in niet mis te verstane termen achter de NAVO geschaard. Minister van Buitenlandse Zaken Tillerson maakte duidelijk dat Rusland moet bijdragen aan de-escalatie in Oekraïne en zich moet committeren aan internationale afspraken die tot vrede kunnen leiden.

Met het eendrachtige optreden van de zware Amerikaanse delegatie lijken twee gevreesde geopolitieke verschuivingen dus voorlopig van de baan. De NAVO wordt niet op een waakvlam gezet en Poetin krijgt geen carte blanche. Het Bondgenootschap heeft sinds de Tweede Wereldoorlog een belangrijke bijdrage geleverd aan de veiligheid van Europa; de Amerikaanse steunbetuigingen zijn daarom toe te juichen. Ook de kritische houding tegenover Rusland stelt gerust.

Europa, ook dat maakten Pence en Mattis heel duidelijk, zal veel meer geld uit moeten geven aan de eigen defensie. Maar zeventig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog en een kwart eeuw na de val van de Muur is het billijk dat Europa in hogere mate verantwoordelijk wordt voor de eigen veiligheid.

De Europese tournee van Trumps mannen zadelde Europa wel met een nieuw dilemma op. De Amerikaanse regering heeft nu twee gezichten. Dat van de zakelijke bondgenoot Pence en dat van de kritische, badinerende Trump. Pence sprak uiteraard formeel namens Trump, maar gezien het wispelturige en het onvoorspelbare karakter van de president kan het geen kwaad als hij zelf in woord én daad laat blijken een bondgenoot te zijn.

Trump was niet alleen neerbuigend over de NAVO, hij heeft ook weinig liefde getoond voor de Europese Unie. Hij noemde de EU een wapen tegen de VS, was lovend over de Brexit en zei dat het voortbestaan van de EU hem om het even was. Steun voor Europese samenwerking was decennia Amerikaans beleid en daarmee onderdeel van de transatlantische verstandhouding. Of dat onder Trump/Pence zo blijft, is nog niet duidelijk. Trump moet inzien dat steun voor anti-EU-populisme in Europa niet goed valt in landen met pro-Europese regeringen.

Steun voor de NAVO is goed, maar zonder een op zijn minst neutrale houding tegenover de EU is ontspanning tussen Europa en de VS niet compleet.