Column

De Haagse Stemming: Campagnewetten, nieuwe pgb-rel en krasjes op Klaver

Over 25 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.

Na de CPB-doorrekeningen is er deze zaterdag weinig nieuws uit de campagne, maar wel veel interviews en beschouwingen. De Kamer heeft nog een week om Van Rijn op het matje te roepen voor de pgb-chaos. Wilders is vanochtend in Spijkenisse. En luister tijdens uw laatste televisiedebatvrije weekend naar onze eerste politieke podcast.

CAMPAGNEWETTEN: Elke campagne is bijzonder, zeker ook deze voor de eerste landelijke verkiezingen in viereneenhalf jaar, in internationaal tumultueuze tijden waarbij sociale media cruciaal zijn en hacks en nepnieuws op de loer liggen. Toch lijkt elke campagne ook weer op de voorgaande. Politiek verslaggever Annemarie Kas zet vijf wetmatigheden op een rij. Partijen kiezen hun favoriete tegenstander, waarbij de grootste in het defensief zitten. Uiteindelijk eindigt het in een tweestrijd, waar de junior partner uit het kabinet waarschijnlijk geen deel van uitmaakt. En het eerste televisiedebat is een game changer. Nu de twee grootst gepeilde partijen daar niet bij zijn, kan volgende week bij RTL een nieuwe uitdager opstaan.

PGB-PANIEK: Op de valreep komen problemen van ‘golden boy’ Martin van Rijn aan het licht. De PvdA-staatssecretaris blijkt bewust informatie over de pgb-chaos achter te hebben gehouden voor de Tweede Kamer. Onderzoeksjournalisten Derk Stokmans en Jeroen Wester achterhaalden honderden vertrouwelijke documenten en ontdekten dat binnen het zorgministerie niet alleen gewaarschuwd was dat de pgb-hervorming zou mislukken, maar ook dat bewust geld werd overgemaakt naar fraudeurs - precies wat de aanpassing van het persoonsgebondenbudget had moeten voorkomen. Van Rijn maakte tien cruciale misstappen die inzicht geven in de bestuurlijke binnenwereld van Nederland. En waar tienduizenden patiënten de dupe van werden.

KRASJES OP KLAVER: De Telegraaf dook in het verleden van Jesse Klaver. De jonge GroenLinks-leider schildert zijn achtergrond miserabeler af dan die was, schrijft de krant. Zo zou de volkswijk waarin de kwart Indische, half Marokkaanse Klaver opgroeide niet op de lijst van probleemwijken staan en was hij letterlijk gezien geen ‘stapelaar’. In plaats van zich via mavo en havo op te werken, mocht hij dankzij zijn vrije school zonder havo-diploma direct naar het hbo. Dat spreekt zijn cv overigens niet tegen. De Telegraaf beschuldigt hem ook niet van leugens, maar van aandikking her en der en het schaamteloos kopiëren van oneliners van Obama. De krant maakt ook duidelijk wie er belang hebben bij dit verhaal. In de Kamer zijn genoeg andere politici die “met grote graagte de jonge, groene leider beentje lichten (…) Een enkele partij heeft zelfs een ’dossier Klaver’ aangelegd waarmee negatief campagne gevoerd kan worden.”

Economisme: Klaver zelf staat met een interview in de Volkskrant. Dat gaat nu eens niet zo over hem, maar heel erg over cijfers: kuub gas, geld voor de zorg, te scheppen banen. Hoe zat het ook alweer met de te grote politieke nadruk op financiële of economische problemen? Klavers belangrijkste som gaat overigens over de coalitievorming. Door het collectief uitsluiten van de PVV “tel (ik) meer ruimte voor een centrum-links dan voor een rechts kabinet”, aldus Klaver.

Schuldvraag: Emile Roemer legt in het FD uit waarom zijn SP niet profiteert van de neergang van de PvdA. Hij heeft er last van dat de concurrent “links aardig verkwanseld” heeft, zegt Roemer. “Er is dankzij de PvdA een beeld ontstaan dat met een links verhaal blijkbaar niet geregeerd kan worden.”

Foto Merlijn Doomernik

WAT WIJ VOLGEN:

Spijkenisse: Wilders bereiken is niet alleen voor journalisten vrijwel onmogelijk, ook kiezers krijgen nauwelijks contact met hem, schrijft politiek columnist Tom-Jan Meeus. Wanneer burgers - bezorgd, verontwaardigd, geïnteresseerd of hoopvol - de Tweede Kamer bellen om Wilders of in ieder geval één van zijn medewerkers te spreken, vangen ze bot. De telefooncentrale kan zelden iemand vinden bij de PVV-fractie die opneemt. “Partij van het volk – totdat het volk belt.” Vandaag is een schaarse kans om Wilders in het wild te zien. Niet alleen voor kiezers, maar ook voor journalisten. Petra de Koning (@pdekoning) en Enzo van Steenbergen (@evansteenbergen) zijn erbij voor NRC. Wilders is deze campagne in ieder geval ook nog in Volendam en waarschijnlijk in Rotterdam te zien.

Malieveld: In Den Haag is vanmiddag een manifestatie voor het SP-initiatief van een Nationaal Zorgfonds. Roemer debatteert daar met Asscher, Klaver en Krol. Volgens Trouw is dit één van de initiatieven die toont dat partijen graag maatschappelijke kwesties agenderen en daarbij hun eigen naam - en intenties - verbergen. Zo kwam de SP deze week met een advertentie tegen zorgverzekeraars, uit naam van BN’ers die niet direct met de partij te maken hebben. Ook op de bijbehorende website staat de SP verstopt. De PvdA kwam eerder ook al met zo’n ‘satellietbeweging’ met de advertentie ‘Wij zijn Nederland’. De VVD wilde bij een ondernemersevenement vorig weekend geen partijbanners ophangen, maar slechts “de organiserende partij” zijn.

WAT WIJ LEZEN:

Jan Roos: In NRC vandaag een eerste lijsttrekkersinterview, met Jan Roos van VNL. Hij wil concurreren met de PVV, teleurgestelde VVD’ers binnenhalen en vooral zijn oudere referendummakkers Thierry Baudet en Jan Dijkgraaf verslaan. Drie à vier zetels zou dat moeten opleveren. En als dat toch niet lukt? “Ik blijf VNL wel leiden, maar als je geen podium hebt, is dat wel lastig. Ik moet dan op zoek naar een baan. Ik moet mijn drie kinderen ook gewoon onderhouden en eten en zo. Maar ik zou het geen sterk statement vinden als ik nu ga solliciteren. Ik ben ervan overtuigd dat het lukt.”

Uit de anonimiteit: Recent verschenen zeker twee boeken vol PVV-stemmers die vrijwel alleen anoniem over hun politieke voorkeur wilden vertellen, maar op televisie en nu ook in de Volkskrant blijkt dat toch steeds meer - hoogopgeleide - mensen best met hun stem uit de kast willen komen. Ze verwachten niet echt dat Wilders gaat regeren of waarmaakt wat hij zegt, maar wel dat hij met zijn standpunten het hele politieke spectrum naar rechts trekt, vooral wat betreft immigratie.

WAT WIJ LUISTEREN:

Podcast: Tijdens deze campagne bespreken NRC-redacteuren zeven prominente lijsttrekkers in een podcast: Haagse Zaken. De eerste gaat over 50Plus-voorman Henk Krol. Ik mocht samen met Titia Ketelaar over hem vertellen aan onze columniste/presentatrice Lamyae Aharouay. Kun je geen genoeg krijgen van Krol? Kijk dan ook hier Politieke Junkies van gisteravond terug.

QUOTE VAN DE DAG

“Wat 1 ‘luxe’ #wilders. Talloze (doods)bedreigingen van veelal #pvv aanhangers hier. Hoe zou dat nou komen, Geert?”

Broer Paul reageert op Twitter op een tweet van Geert Wilders over diens permanente beveiliging.