Commentaar

Reacties Partijen

… maar de keuze gaat tussen meer dan cijfers alleen

Nu een flink aantal partijen is voorzien van het ‘Kema-keur-stempel’ van het Centraal Planbureau, kan de strijd om het eigen gelijk beginnen. Zoals te verwachten viel, ziet elke partij in de doorrekeningen van het Planbureau de juistheid van het eigen programma bevestigd. Het omgekeerde zou verontrustender zijn geweest. Want dat zou betekenen dat de politieke keuzes volledig worden afgestemd op de cijfers en modellen van het Planbureau.

Dit neemt niet weg dat er een disciplinerende en dus beïnvloedende werking uitgaat van de cijfermatige exercitie van het CPB. Partijen kunnen gouden bergen blijven beloven, maar ze worden dankzij de doorrekeningen wel financieel verantwoord en van consequenties voorzien. Dat leidde eerder tot gemor over de „modelwerkelijkheid” van het Planbureau.

Zoals het hoort zwijgen de nationale rekenmeesters over de gesprekken die zij met de politieke partijen hebben gehad over het CPB-proof maken van hun programma. Maar dat dit verkeer intensief was staat buiten kijf. Niet voor niets stond in veel van de partijenwensenlijsten het voorbehoud dat het CPB zich er nog over moest buigen. Algemeenheden in de programma’s dienden te worden geconcretiseerd.

De waardevolle bemoeienis van het Planbureau roept overigens wel vragen op voor de werking van de interne partijdemocratie. Want de programma’s die het afgelopen jaar door de partijen vaak na diverse consultaties zijn opgesteld en uiteindelijk door ledencongressen afgezegend, hebben door de eisen van het Planbureau de nodige veranderingen ondergaan. Veel partijen hebben het bijvoorbeeld in hun programma’s over lastenverlichting. Maar hoeveel precies, en voor welke groepen, werd pas duidelijk nadat iedereen bij het Planbureau was langs geweest.

Wat dat betreft is de bijlage bij het CPB-rapport waarin per partij alle concrete maatregelen staan opgesomd uitermate handzame en leerzame lectuur. Hierin worden de woorden en intenties gescheiden van de harde keuzes. Het is materiaal dat niet alleen houdbaar is tot aan de dag van de verkiezingen, maar ook zeker van pas zal komen in de daarop volgende kabinetsformatie.

Nu na alle stemwijzers ook het rapport van het Planbureau er is, geldt dat de kiezer die geïnformeerd wil worden ook volop geïnformeerd kan worden. Waarbij te betwijfelen valt of in een tijd van economische voorspoed de macro-economische cijfers een zodanig doorslaggevende betekenis zullen hebben op het stemgedrag van de kiezer. Het gaat bij de verkiezingen om meer. En dat is maar goed ook.