Minder winst Schiphol, wel bovenaan Europese lijstjes

Luchtvaart

Schiphol trok in 2016 aanzienlijk meer passagiers, maar maakte minder winst. De groei eist investeringen en nieuwe hinderafspraken.

Luchthavenbedrijf Schiphol Group heeft in 2016 een fors lagere nettowinst geboekt dan een jaar eerder. Kwam het nettoresultaat in 2015 mede dankzij een eenmalige boekwinst nog uit op 374 miljoen euro, afgelopen jaar was dat 306 miljoen euro, blijkt uit de vrijdag gepresenteerde jaarcijfers.

Schiphol Group, dat naast Schiphol ook de luchthavens van Eindhoven, Rotterdam en Lelystad omvat, zag de omzet wel licht toenemen: van 1,42 miljard in 2015 naar 1,43 miljard in 2016. Het aantal passagiers steeg met 9,2 procent naar 63,6 miljoen. Die groei zet door: in januari steeg het aantal passagiers met 11,2 procent ten opzichte van januari 2016.

De havengelden die luchtvaartmaatschappijen moeten betalen om op Schiphol te vliegen ging met 11,6 procent omlaag. Deze inkomsten zijn goed voor meer dan de helft van de totale omzet. Dat de omzet ondanks de tariefverlaging toch steeg, kwam naast de toename van het aantal reizigers door meer inkomsten uit horeca-en winkellicenties en parkeergelden. Ook de opening van het Hilton Hotel op de luchthaven, in december 2015, leidde tot meer omzet.

Dat de nettowinst uiteindelijk toch lager uitvalt, komt onder meer omdat Schiphol Group in 2015 een eenmalige boekwinst van 50 miljoen mocht bijschrijven door de verkoop van een belang in winkelbedrijf Schiphol Airport Retail. Verder stegen de kosten onder meer door de maatregelen die nodig waren om de grotere passagiersstroom in goede banen te leiden en taxironselaars aan te pakken.

Schiphol-topman Jos Nijhuis roept op tot meer investeringen omdat Schiphol te klein wordt. Een tijdelijke vertrekhal voorziet op korte termijn in extra capaciteit. Later volgen verbeteringen van het NS-station en een nieuwe pier en terminal. Vanwege die investeringen gaan de havengeldtarieven in 2018 weer omhoog.

Ook een andere grens speelt Schiphol parten. Ruim voor 2020 bereikt Schiphol de met omwonenden afgesproken limiet van 500.000 vliegbewegingen per jaar. In 2016 zat Schiphol al op 479.000 starts en landingen. Schiphol wil snel nieuwe afspraken over groei na 2020.

Goedkoopste van West-Europa

Schiphol loopt in West-Europa voorop als het gaat om tarieven en routes. Dat blijkt uit twee onderzoeken van SEO Economisch Onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu die donderdag naar de Tweede Kamer zijn gestuurd.

In het eerste onderzoek bekeek SEO voor elf grote vliegvelden hoeveel luchtvaartmaatschappijen in 2016 kwijt waren aan luchthavengelden, heffingen voor de luchtverkeersleiding en heffingen door de overheid. Schiphol staat met Dubai op de gedeelde negende plaats. Dubai was altijd goedkoper dan Schiphol, maar staat na verhoging van de passagiersbelasting nu gelijk.

Alleen luchthaven Atatürk in Istanbul is goedkoper dan Schiphol. Madrid, München, Brussel, Zürich, Charles de Gaulle in Parijs, Londen Gatwick en Frankfurt waren allemaal flink duurder. Op koploper Londen Heathrow waren maatschappijen 238 procent duurder uit dan op Schiphol.

Ook een ander onderzoek, waarin SEO uitzocht hoe een aantal grote vliegvelden zijn aangesloten op het internationale netwerk van lijnvluchten, valt positief uit voor Schiphol. De directe connectiviteit – aantal bestemmingen dat passagiers zonder overstap kunnen bereiken – groeide in 2016 op Schiphol harder dan op zes concurrerende luchthavens.