Column

Levende schilderijen in Teheran

Er is geen Nederlandse schaakster bij het WK voor vrouwen dat in Teheran wordt gespeeld en daarom moeten schakers die graag meeleven met een landgenoot het doen met een Nederlandse honoris causa: Sopiko Guramishvili. Ze komt uit voor Georgië, maar ze woont in Den Haag en is getrouwd met Anish Giri, met wie ze vorig jaar een zoon kreeg.

Het is een knock-outtoernooi dat vorige week zaterdag begon met 64 speelsters. Na donderdag waren er zestienover en Sopiko was er nog bij. Vooral in de tweede ronde tegen de Oekraïense Nataliya Buksa gebeurden er dingen ‘te vreselijk om zich in te verdiepen’ om met de dichter Hendrik de Vries te spreken. Dat ze een eindspel van toren en paard tegen toren moest winnen om in de race te blijven en dat ook deed, was nog niet eens het meest schokkende. Zo gaat dat in een systeem dat na twee klassieke partijen zorgt voor rapidpartijen, verkorte rapidpartijen, blitzpartijen en ten slotte soms de guillotine die bekendstaat als het Armageddonvluggertje. Eind goed al goed voor de familie Giri en voor Nederland, voorlopig dan.

De wereldkampioene Hou Yifan doet niet mee omdat ze het toernooi een loterij vindt. Er zijn ook schaaksters die wegbleven omdat ze bezwaar hebben tegen de verplichting een hoofddoek te dragen. Een van hen is de Oekraïense oud-wereldkampioene Maria Moezytsjoek. Vier andere ex-wereldkampioenen doen wel mee en Maria’s zuster Anna is er ook, want die is nog niet wereldkampioen geweest en wil het graag worden.

Soms wordt er iets moois gedaan met de verplichte sjaal. De Russische Alexandra Goryatsjkina zag er uit als Johannes Vermeers Meisje met de parel, en onze Sopiko was gehuld in een sjaal met een duizelingwekkend blokmotief waardoor ze leek op een abstract geometrisch schilderij van Vasarely.

Sopiko Guramishvili - Sarasadat Khademalsharieh (Iran), eerste rapidpartij. WK vrouwen, Teheran 2017

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. f3 Pc6 In hun eerste klassieke partij had Khademalsharieh zonder succes 4...c5 gespeeld. 5. a3 Lxc3+ 6. bxc3 e5 7. e4 d6 8. Le3 0-0 9. Ld3 b6 Als ze wits pion c4 wil belegeren, had ze er eerder mee moeten beginnen. 10. Pe2 Pa5 11. Pg3 Pe8 12. 0-0 La6 13. De2 Dd7 14. f4 c5 De consequente zet zou 14...Da4 zijn, maar wits aanval op de koningsvleugel is al een eind gekomen, terwijl zwarts stukken ver weg staan. Na 14...Da4 15. fxe5 dxe5 16. Pf5 is zwart in groot gevaar. 15. Pf5 exd4 16. cxd4 Pb3 17. Tab1 cxd4 18. Txb3 dxe3 19. Dxe3 Dc7 20. Kh1 Dc5 21. Dh3 g6 21...Lxc4 ging niet wegens 22. Lxc4 Dxc4 23. Pe7+ Kh8 24. Dxh7+ Kxh7 25. Th3 mat, maar 21...Lc8 was een betere verdediging.

Zie diagram

22. Le2 Sterker was 22. Dh6. Na 22...gxf5 23. Lc2 zou zwart dan mat gaan en ook na andere zetten van zwart heeft wit een winnende aanval. 22...Dc7 23. Ph6+ Kg7 24. f5 De7 Met 24...Pf6 zou zwart zich nog kunnen verdedigen. 25. Pg4 Dg5 26. Tg3 Maar nu is wits aanval beslissend. 26...Dd2 27. Ld3 Tc8 28. Dh4 Lxc4 29. Lxc4 Txc4 30. fxg6 h6 Treurige noodzaak. Na 30...fxg6 komt 31. De7+ en na 30...hxg6 wint wit met 31. Th3. 31. Pe3 Zwart gaf op.