Cultuur

Interview

Interview

Foto Robin Utrecht/ANP

Jan Roos: ‘Ik weet niet of het land op mij zit te wachten’

Jan Roos

Jan Roos ziet zich als ‘een teleurgestelde VVD’er’. Met de PVV wil hij wel regeren. Maar eerst Volendam veroveren.

Nog één week en dan lopen ze allebei over de markt van Volendam om flyers uit te delen. Jan Roos, lijsttrekker van de nieuwe partij VoorNederland (VNL), is er op zaterdag om kwart voor elf en PVV-leider Geert Wilders om twaalf uur.

In het vissersdorp, zegt Jan Roos met een tevreden lachje, is „een tweestrijd” aan de gang. Wilders is er al heel lang populair met zijn standpunten tegen de Europese Unie en tegen de islam. „Maar wat doen Volendammers ook? Hard werken. Dus eigenlijk passen ze niet bij de PVV. Want die partij is: boos, blank en op de bank.”

De partij van Jan Roos is opgericht door ex-PVV’ers. Vóór hem was Bram Moszkovicz hun leider. Roos, bekend om zijn brutale optredens bij GeenStijl en PowNed, is dat sinds de zomer van vorig jaar. VNL is ook tegen de EU, tegen ‘islamisering’, maar weer niet voor het verbieden van de Koran of het sluiten van alle moskeeën.

VNL wil de belastingen fors verlagen. De partij wil een vlaktaks, één belastingtarief voor iedereen. „Bij mij houd je het geld in je zak als je hard werkt”, zegt Roos. „Bij Geert moet je meebetalen aan het sociale systeem.”

Op Facebook en Twitter krijgt Roos allerlei berichten van Volendamse fans. „Ze zeggen: wij gaan voor Jantje Roos.” Hij laat een Facebook-berichtje zien: van een Volendammer die weer van een ‘maat’ heeft gehoord dat er VNL-posters hangen voor de ramen van ’t Gat van Nederland, het grootste café van het dorp. Er staat ook: ‘De PVV was het enigste alternatief, voordat jullie kwamen.’

„Enigste”, zegt Roos. „Dat is echt Volendam.” En: „Dat café, daar loopt Wilders straks dus langs.”

Volendamse gemeenteambtenaren hadden nog aan VNL gevraagd of die partij niet een andere keer kon langskomen. Ze hadden hun handen vol aan de voorbereidingen voor het bezoek van Wilders. Roos gaat toch. „Ik denk dat die ambtenaren bang zijn voor ome Geert.”

In opiniepeilingen staat u op nul tot één zetel. Niet best, hè?

„Het afgelopen jaar heb ik alleen maar peilingen gezien en experts gehoord die er helemaal naast zitten. Bij het Oekraïnereferendum, bij de Brexit, bij de Amerikaanse verkiezingen. En kijk naar de peiling van EenVandaag, afgelopen week: bij de PVV gaan er vijf zetels af, bij de VVD één en de Partij voor de Dieren krijgt er drie bij. En wij niks. Maar er is echt geen PVV’er of VVD’er die nu ineens op de Partij voor de Dieren wil gaan stemmen. Wij zijn de partij die dat opvangen.”

De peilingen kloppen niet?

„We gaan zeker drie tot vier zetels halen. Wie in de peilingen vergeten worden: de jongeren. Weet je hoeveel mensen ik heb bereikt met mijn programma’s? Bij mijn radioprogramma had ik een fan-base van 175.000 mensen. In de tijd dat ik bij PowNed werkte, keken daar vijf- of zeshonderdduizend jongeren naar. Die mensen kennen allemaal Jan Roos en zijn stijl. Dan kan Maurice de Hond wel aan een paar bejaarden vragen wat ze gaan stemmen, maar ik kan je vertellen: er komt weer een verrassing aan, net als bij het Oekraïnereferendum en de Brexit.”

GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver trekt nu duizenden jongeren met zijn verkiezingsoptredens. Jaloersmakend?

„Nee, ik vind Jesse Klaver een groot gevaar. Ik heb liever een halve zaal met verstandige mensen dan die groene-thee-drinkende groupies.”

Jesse Klaver is een gevaar?

„Hijzelf niet, want ik vind hem inhoudelijk vrij zwak. Maar mensen hebben niet in de gaten waar GroenLinks voor staat. Die partij wil de grenzen wagenwijd openzetten. GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini ontkende eerder ook dat terroristen meekwamen in de bootjes. Dat moet je maar eens aan de mensen in Parijs gaan vertellen, dat het allemaal onzin is geweest.”

Waar andere partijen vooral gevaren zien bij de PVV, ziet u ze bij GroenLinks?

„GroenLinks wordt gezien als een fijne club van deugende mensen, maar het is een wolf in schaapskleren. Het is een radicale club met zijn opengrenzenbeleid, die niks wil doen tegen islamitische kindbruidjes. De krakers komen uit GroenLinks, die pakken mensen gewoon hun bezit af.”

Wie ben ik om te verbieden dat iemand naar een gebedshuis gaat?

U zegt dat u met de PVV zou willen samenwerken. Dat die partij niet democratisch is georganiseerd, maakt u niet uit?

„Natuurlijk wel. De PVV is niet democratisch. Als je weet hoe die partij van binnen in elkaar zit, schrik je je dood dat ze zich de Partij voor de Vrijheid durven noemen. Iedere medewerker, al die Kamerleden zitten in een gouden kooitje. Ze hebben nog nooit zoveel verdiend en moeten luisteren naar de grote leider. Maar het is míjn partij niet. Het is niet míjn probleem.”

En toch: samenwerken?

„Ja, omdat onderwerpen als de EU, de multiculturele samenleving, immigratie en integratie en de islam zorgen zijn die we delen.”

In het laatste weekend vóór de verkiezingen van 15 maart gaat u naar Rotterdam, weer net als Wilders?

„Ja, wij hebben op onze lijst Tanya Hoogwerf op nummer vier en zij is van Leefbaar Rotterdam. Ook in die stad werken ze hard. Er is nog wel een oudere achterban die meer PVV is, maar die is bijna weg. Veel mensen dachten vroeger: ik vind de PVV een onfatsoenlijke, nare partij, maar ik moet wat. Die mensen weten natuurlijk wel dat de PVV sociaal-economisch een variant is op de SP, maar dan een kwaaie.”

Die kiezers zoekt u nu?

„En vooral de teleurgestelde VVD’ers. Daar ben ik er zelf een van. Het is simpel: we hebben in Nederland behoefte aan een rechts-liberale partij, maar wel eentje met ruggengraat. De VVD is een strandballetje, die waait met alle winden mee.”

Wordt u niet vooral gezien als de PVV-light?

„Het vermoeiende is dat veel journalisten vastzitten in hun eigen denkpatroon. Omdat ze vaak links zijn en Wilders een verschrikkelijke vent vinden, zeggen ze: ‘Hij is extreemrechts’. Dat is vrij dom. Wij zijn rechts-liberaal en Wilders is… hoe kan ik dat netjes zeggen zonder het woord nationaal-socialisme te gebruiken? Hij is nationalistisch en socialistisch in één.”

Dus u vindt hem nationaal-socialistisch?

„Dat is zo’n beladen term, dat bedoel ik niet. Het is echt én socialistisch én nationalistisch. Wij zijn niet socialistisch en wij zijn patriottistisch. Wij vinden dat mensen geld moeten kunnen verdienen. En mensen die op de bank blijven zitten omdat ze daar graag zitten, moeten minder geld in hun zak hebben. Dan heb ik niet over chronisch zieken of gehandicapten.”

U wilt toch graag kiezers binnenhalen die de PVV te extreem vinden?

„Ja natuurlijk. Wilders heeft een a-viertje gepresenteerd met allemaal ongrondwettelijkheden erop en dan gaat hij zitten piepen dat hij wordt uitgesloten. Boeken verbieden, moskeeën sluiten, daar moet je de grondwet voor veranderen. Het duurt twaalf of dertien jaar om dat te doen, als je de meerderheden er al voor hebt. En die heeft hij niet.”

Als die maatregelen haalbaar waren, zou u er dan voor zijn?

„Natuurlijk niet. Wij zijn liberaal, je mag zelf weten wat je leest. En wie ben ik om te verbieden dat iemand naar een gebedshuis gaat?”

U vindt wel, net als de PVV, dat Nederland islamiseert?

„De islamisering is een feit. Dat de islam haaks staat op onze normen en waarden is ook een feit. Afgelopen week was er een item in het NOS Journaal over Turken en Marokkanen die zich niet meer thuis voelen in Nederland. Er kwam een Marokkaanse pizza-bakker aan het woord die zei: ik maak me zorgen over de toon. De NOS onderzoekt kennelijk niet wie zo’n man is. Hij schrijft op Twitter dat Hitler zijn klus had moeten afmaken en Israël vernietigd moet worden en die man klaagt over de toon?”

De uitkomst van zo’n onderzoek kan toch nog steeds kloppen: dat veel Turkse en Marokkaanse Nederlanders zich hier steeds minder thuis voelen?

„In veel criminaliteitsstatistieken staan de Marokkanen bovenaan. Dan kun je moeilijk zeuren dat de mensen een negatief beeld van je hebben. Dan heb je dus zelf een groot probleem. Daar hoor je vanuit hun gemeenschap nooit iets over.”

Valt uw partij genoeg op om kans te maken op een zetel?

„Wij zijn een fatsoenlijke rechtse partij en ik ben niet van plan om mezelf te gaan overschreeuwen en allemaal verboden te roepen of breekpunten te noemen of partijen uit te sluiten. We doen continu mee in het nieuws en op de avond vóór de verkiezingen staan wij in het NOS-debat, waar onze zogenaamde concurrenten niet bij zijn. Dat is ongelofelijk belangrijk. Ik sta in dat debat tegenover Tunahan Kuzu van Denk. Dat is VoorNederland tegen Voor Turkije en dan sta ik meteen met 25-0 voor.”

Met ‘concurrenten’ bedoelt u Thierry Baudet van Forum voor Democratie en Jan Dijkgraaf van GeenPeil, met wie u campagne voerde tegen het EU-verdrag met Oekraïne. Spreekt u ze nog?

„GeenPeil is een flop, dat wordt niks. Baudet heb ik een lijstverbinding aangeboden, maar hij wilde niet. Hij zei: ‘Ik heb een Messias-complex, ik heb het gevoel dat ik dit land moet leiden en dat kan niet met een lijstverbinding.’ Wat moet je dan nog zeggen? Ik heb gezegd dat ik hem nog nooit een glas water in wijn heb zien veranderen.”

Denk je als politicus niet altijd dat kiezers juist op jóú zitten te wachten?

„Je moet het gevoel hebben dat je ertoe doet en dat jouw mening ertoe doet. Dat is wat anders dan jezelf het kind van God voelen. Ik weet niet of het land op mij zit te wachten, maar mensen zitten wél te wachten op een goeie rechtse partij. Die ontbreekt nu gewoon.”

Wat als het toch niet lukt met die zetel?

„Ik blijf VNL wel leiden, maar als je geen podium hebt, is dat wel lastig. Ik moet dan op zoek naar een baan. Ik moet mijn drie kinderen ook gewoon onderhouden en eten en zo. Maar ik zou het geen sterk statement vinden als ik nu ga solliciteren. Ik ben ervan overtuigd dat het lukt.”