Baby-vogels poepen in heel bijzondere luier

Illustratie Irene Goede

Het is niet de tijd van het jaar om het over vogels te hebben die een nest gaan bouwen. Maar we doen het toch, want er is nieuws over de poep van de jonge vogeltjes.

Nadat koolmezen of merels uit het ei gekomen zijn, zitten ze wekenlang opgepropt in zo’n klein nestje. Het enige dat ze willen, is eten. Heb je je wel eens afgevraagd waar die vogeltjes poepen? Met een stuk of vijf kuikens bij elkaar wordt het gemakkelijk een vieze bende. De vogeltjes kunnen er ziek van worden, en een kat zou de stank al drie tuinen verderop ruiken.

Maar zo gaat het niet. Kuikens die lang in een nest moeten zitten, hebben er iets op gevonden. Ze laten hun poep niet zomaar vallen tussen de schone takjes en het zachte mos van hun nest. Nee, uit hun poep-en-plasgat komt de poep en plas kant-en-klaar in een zakje. Zo’n poepzakje is een stevig wit of doorzichtig vlies, zoals een dichtgeknoopt plastic zakje.

Zo’n poepzak is veel handiger dan een luier. Het enige dat de ouders hoeven te doen, is het zakje oppakken, en uit het nest gooien. Veel vogeltjes zijn zelfs nóg netter. Als ze een wormpje gevoerd krijgen, poepen ze als papa of mama er nog naast zit. Vadervogel of moedervogel trekt dan met de snavel het zakje uit het poepgat van het jong. En hop, weg ermee, over de rand van het nest.

Biologen wisten niet precies hoeveel vogelsoorten een poepzakje maken. Daarom hebben ze er nu een lijst van gemaakt. Dit is de uitkomst: bijna alle kuikens die weken of maanden in het nest blijven, poepen netjes in een zakje. Het komt veel meer voor dan de onderzoekers dachten.

Een poepzak hoort er dus gewoon bij als je lang in een nest zit. Er is één uitzondering: de grootste vogels, zoals reigers. Die poepen blijkbaar zoveel dat een zakje zou scheuren.

Kuikens die maar kort in het nest blijven, maken trouwens ook geen poepzakje. Jonge eendjes bijvoorbeeld. Die komen uit het ei, en duiken meteen de volgende ochtend het water in. Zo houden alle vogeltjes schone billen.