De karakteristieke tegeltjes mogen blijven zitten

Oude schoolgebouwen

Kopers staan – onder meer in het Rotterdamse Charlois – in de rij voor de zelfbouwschool. „De hoge ruimtes, veel lichtinval: deze school is zó bijzonder”.

Kai Vonk en Iris Hoogstad kochten twee boven elkaar gelegen klaslokalen in Oud-Charlois. Foto Rien Zilvold

Het open trappenhuis met smeedwerk en kronkelende houten trapleuning mag blijven, evenals de bruin-oranje muurtegeltjes. En het glas-in-lood in de voorgevel? Ook. Wat gebarsten of verdwenen is, wordt hersteld.

Kai Vonk (38) somt op terwijl hij zijn nette schoenen probeert droog te houden. Door de vrieskou is in de oude basisschool aan de Maximiliaanstraat in Rotterdam een leiding geknapt. In de gang op de begane grond, met daaraan leegstaande klaslokalen, liggen plassen. Zijn stemgeluid galmt door het pand dat op twee anti-kraakbewoners na verlaten is.

Samen met levensgezel Iris Hoogstad (33) kocht Vonk, projectleider bij Dura Vermeer, in januari twee boven elkaar gelegen klaslokalen.

Het karakteristieke van het uit 1914 stammende pand trok de twee naar Oud-Charlois. Projectontwikkelaar This Side Up uit Jaarsveld realiseert er acht woningen. Zes met een ingang op straatniveau. Plus twee ruime appartementen onder het puntige dak, omhooggehouden door zware houten binten.

Het was wel even schrikken toen ze waren ingeloot. „Het betekende dat we serieus moesten nadenken over de vraag of we naar Zuid wilden”, aldus Vonk, die op het Coolhaveneiland woont. Na „drie rondjes” door de buurt, op verschillende tijdstippen, waren ze om. „De hoge ruimtes, veel lichtinval: deze school is zó bijzonder”.

Het vooruitzicht op een droomhuis in de school sloeg aan. Boven verwachting zelfs, vertelt Martijn Otterspeer, projectmanager van This Side Up. De teller met belangstellenden staat op zo’n honderdzeventig.

De zelfbouwmakelaar van de gemeente Rotterdam kondigde onlangs de verkoop aan van twee in ongebruik geraakte scholen. Een op het Noordereiland, de andere eveneens in Charlois. Door zogeheten collectief particulier opdrachtgeverschap zullen ze een metamorfose tot woningen ondergaan. Tientallen geïnteresseerden meldden zich al.

Klussen

Nu er nauwelijks nog klushuizen zijn, blijkt de doe-het-zelfschool een begeerd alternatief. Voor bewoners vanwege de vrijheid een woning, middenin de stad, vrijwel volledig naar eigen wens in te delen en in te richten. De gemeente hoopt op een effect zoals dat zich voordeed bij de kluswoningen. Een aanpak die als succesvol te boek staat, omdat het ervoor zorgde dat kapitaalkrachtige bewoners richting sociaaleconomisch zwakkere wijken trokken. Sinds 2004 zijn 500 klushuizen verbouwd tot 250 nieuwe woningen.

Stapsgewijs brengt de gemeente de komende jaren uitgerangeerd maatschappelijk vastgoed op de markt. Scholen, maar ook incourante winkelpanden. De uiteindelijke bewoners moeten aan ‘zelfbouw’ doen. Klussen dus.

Op een handvol locaties in de stad lopen zulke initiatieven. Samen voegen ze circa zeventig woningen toe aan de bestaande woningvoorraad. Niet veel. Maar, zo stelt de gemeente, dergelijke innovatieve woonvormen maken de stad aantrekkelijker voor hogere inkomens.

Zelfbouwers Vonk en Hoogstad hebben gekozen voor de cascovariant. Inclusief een beetje meerwerk voor de aannemer. In het contract staat dat This Side Up zorgt voor onder andere de entree, herstel van de gevels, scheidingswanden tussen de woningen en aansluitingen, zoals water en elektriciteit. Binnenin moeten ze zelf hard aan de slag. Bovenop de aankoopsom van ruim 212.000 euro verwacht het stel een kleine ton extra te investeren.

De woonkamer wordt 80 centimeter verlaagd, zodat die aansluit op de tuin. „Er is dan meer ruimte voor een entresolvloer”, zegt Vonk. Boven gaat het systeemplafond eruit. Na het doorbreken van de muren ontstaan daar twee slaapkamers. En eindelijk een inloopkast? „Die heb ik al”, glimlacht Hoogstad.