Afscheidsbrief initiatiefnemer Februaristaking opgedoken

Willem Kraan schreef de brief op de dag dat hij werd gefusilleerd, op 19 november 1942.

Stadsarchief Amsterdam

Door een oproep van het Stadsarchief van Amsterdam is een afscheidsbrief van een van de initiatiefnemers van de Februaristaking opgedoken. Het gaat om een brief van Willem Kraan, die hij aan zijn dierbaren schreef op de dag dat hij in 1942 door de Duitsers werd gefusilleerd. De documenten zijn te vinden op de website van het Stadsarchief. De brief is hieronder te lezen.

De kleindochter van Willem Kraan, Ellen Hettinga, stuurde de brief naar het archief na een oproep vorig jaar, toen 75 jaar na de staking, schrijft NOS. In die oproep vroeg het archief om foto’s en andere persoonlijke documenten over de stakers. Lijsten met namen van de 4.400 Amsterdamse stakers waren al die tijd bewaard gebleven, maar tot vorig jaar had het archief nog maar 36 bijbehorende portretfoto’s in bezit.

Stratenmaker

Willem Kraan (1909) was een Amsterdamse stratenmaker en lid van de communistische partij CPN die in 1941 samen met vuilnisman en partijgenoot Piet Nak wordt gezien als de initiatiefnemer van de Februaristaking. Die staking, op 25 en 26 februari 1941, volgde op de groeiende verontwaardiging onder Amsterdammers over het optreden van de Duitsers. De razzia’s waarbij joodse mannen werden opgepakt waren de druppel. De stakingen sloegen over op andere steden in Nederland en hoorden tot de grootste in Europa.

Op 16 november 1941 werd hij gearresteerd en een jaar later, op 19 november 1942, werd hij samen met 32 anderen gefusilleerd op vliegveld Soesterberg. Die datum staat ook bovenaan zijn afscheidsbrief. In de brief, die nu in het bezit van het Verzetsmuseum, staat onder meer:

“Een verrader ben ik niet, ik val voor mijn ideaal, en ik hoop dat dit niet voor niets is.”

De afscheidsbrief is de meest bijzondere vondst na de oproep, die verder documenten over 22 stakers heeft opgeleverd. Naast de brief van Kraan is ook de aanstellingsbrief waarmee Kraan in 1934 ambtenaar werd, distributiekaarten en een pasfoto ingeleverd.

De afscheidsbrief van Willem Kraan: