Wie heeft de grootste potentie om de leider op links te worden?

Als iemand de leiding pakt op links, dan is het wel ‘the new kid on the block’, zegt het politieke panel: GroenLinks-leider Jesse Klaver. Hij heeft charisma en zijn moderne campagne trekt veel aandacht. Dat nieuwkomersimago werkte in 2002 voor Jan Peter Balkenende, in 2003 voor Wouter Bos, in 2010 voor Job Cohen en in 2012 voor Diederik Samsom, zegt een oud-CDA-campagnestrateeg.

Maar Klaver moet oppassen dat hij niet „te veel een namaak-Obama wordt”, zoals een SP’er het zegt. Hij wordt weleens spottend ‘Jessias’ genoemd. Dat imago kan bedreigend zijn voor zijn campagne, denkt 60 procent van onze insiders. Een oud-minister (VVD): „Nederlanders houden niet van sterallures.”

De kansen van PvdA-leider Lodewijk Asscher en SP-leider Emile Roemer worden veel kleiner geschat. Er is forse kritiek op de strategie van Asscher. Hij probeert te krampachtig afstand te nemen van het kabinetsbeleid, zeggen veel insiders. Dat is dom, vindt een PvdA’er, juist omdat er genoeg prestaties zijn: betere werkgelegenheid, gezonde staatsfinanciën, een groeiende economie. „Hij had dat beleid moeten omarmen: kijk eens wat mijn vriend Mark en vooral ik hebben bereikt.” Dat zegt ook een oud-CDA-strateeg, die eraan toevoegt: „Diederik Samsom zou dat wel hebben gedaan.”

Sommige PvdA’ers in het panel geloven nog in een comeback. „Asscher is nog steeds bezig om zijn verhaal en zijn stem te vinden. Hij boekt daarin progressie", zegt er een, maar „het is een race tegen de klok”. Een andere oud-PvdA-strateeg is minder optimistisch: „Asscher heeft alles in zich om de leider op links te worden, maar dankzij een amateuristische, versnipperde en zoekende campagne komt er helemaal niks van terecht.”

Over SP-leider Emile Roemer is het panel onverbiddelijk: hij heeft het gewoon niet in zich. Deze kabinetsperiode profiteerde de SP niet van de daling van de PvdA in de peilingen. 85 procent van de insiders ziet dat ook niet meer gebeuren. Roemer is te lief, zeggen ze. Een oud-bewindspersoon (CDA): „De vechtersmentaliteit die bij de SP hoort, heeft Roemer niet meer.”

Een groot deel van de insiders, een op de drie, denkt dat er helemaal geen duidelijke leider komt op links. Een oud-PvdA-minister zegt dat links zo klein en „zo verdeeld” is dat „een leider op links niet te verwachten valt”. Rechtse insiders kijken er met leedvermaak naar: „Links Nederland kan (gelukkig) nog steeds niet door één deur", zegt een oud-PVV’er. Een oud-VVD-strateeg vat het zo samen: „Asscher heeft Samsom vermoord. Roemer en Pechtold zitten op hun uiterste houdbaarheidsdatum en Klaver is geen leider. Kortom: geen leider op links.”