Compensatie ondernemers drukt winst ABN Amro

De bank verstrekte meer kredieten en hoefde minder geld opzij te zetten voor slechte leningen. Over 2016 nam het onderliggend resultaat met 8 procent toe.

Foto: Lex van Lieshout / ANP

ABN Amro heeft het afgelopen jaar iets minder winst gemaakt dan het jaar ervoor. In 2016 hield de bank onderaan de streep 1,8 miljard euro over. Een jaar eerder was dat 1,9 miljard, ongeveer 6 procent meer. Het verschil wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een compensatieplan dat ABN Amro heeft opgetuigd voor gedupeerde ondernemers die rentederivaten hadden aangekocht.

Dat maakte ABN Amro woensdagochtend bekend. Ondanks de winstdaling is er ruimte voor een hoger dividend voor de aandeelhouders. Dat wordt verhoogd naar 84 eurocent per aandeel. ABN Amro wil daarmee in totaal 45 procent van de winst over 2016 uitkeren, in plaats van de eerder genoemde 40 procent.

Kees van Dijkhuizen, in zijn eerste officiële optreden als nieuwe topman van ABN Amro, zei woensdag dat ABN Amro een “financieel gezonde en robuuste” bank is. Zonder de eenmalige compensatiekosten zou de nettowinst juist 8 procent hoger zijn uitgevallen dan in 2015. Hij sprak van een “solide” vierde kwartaal. Er was, na jaren van krimp, lichte groei in het aantal leningen dat werd verstrekt aan kleine en middelgrote bedrijven ondernemers. Ondanks de ultralage rente bleven de rente-inkomsten stabiel. En ABN Amro hoefde bijna 400 miljoen euro minder geld apart te zetten voor klanten die door financiële problemen hun leningen niet terug kunnen betalen.

Hoge kosten

Van Dijkhuizen, die begin dit jaar aantrad en voorheen financieel directeur bij ABN Amro was, toonde zich wel ontevreden over het kostenniveau. Dat is “nog steeds te hoog”. Hoge kosten zijn al jaren een punt van zorg bij ABN Amro. Het kostenniveau (de verhouding kosten versus inkomsten) verbeterde in 2016 niet. Voor elke euro die ABN Amro verdiende maakte de bank, net als het jaar ervoor, 61,8 eurocent aan kosten.

Mede om de kosten te drukken kondigde ABN Amro halverwege vorige jaar een ingrijpende reorganisatie aan. Daarbij gaan tussen de 975 en 1375 banen verloren in Nederland. In andere landen waar ABN Amro actief is verdwijnen nog eens 1.500 banen. Bij ABN Amro werken nu circa 22.000 mensen. De besparingen die deze reorganisaties zullen opleveren, volgen echter pas later.

Vorige week kondigde Van Dijkhuizen ook een reorganisatie van de top van de bank aan. De raad van bestuur wordt gehalveerd en ook de laag leidinggevenden daaronder krimpt fors in. De ‘top-100’ hoogste bankiers wordt straks een top-40, en de samenstelling daarvan wordt elk jaar opnieuw bepaald. Wie niet presteert, moet een andere functie nemen. Dit moet er volgens de topman toe leiden dat ABN Amro “slagvaardiger” en meer “klantgericht” wordt.

Van Dijkhuizen bedankte de vier bestuursleden die het afgelopen jaar vertrokken, of hun vertrek hebben aangekondigd: zijn voorganger Gerrit Zalm, Caroline Princen, Joop Wijn en Chris Vogelzang. Die laatste was lange tijd de belangrijkste kanshebber om Zalm op te volgen. De vier bestuurders hadden volgens Van Dijkhuizen een “zeer waardevolle bijdrage” geleverd aan het opbouwen van “de nieuwe ABN Amro” de afgelopen acht jaar.