De tickets waren al verkocht, maar de ster kwam niet

Tennis

De Spaanse topper Rafael Nadal trok zich terug voor het ABN Amro-toernooi, net als Roger Federer vorig jaar. De directeur van Ahoy: „We zijn er niet schuldig aan, maar je voelt je wel verantwoordelijk”.

Zijn portret hangt in de hal van Rotterdam Centraal. En plakt aan het raam van het spelershotel aan de Weena. En hij staat groot op de cover van het programmaboek van het ABN Amro-tennistoernooi. In karakteristieke stijl; de gele bandana om zijn hoofd, de linkshandige topspin forehand, de biceps strak gespannen. In beeld is Rafael Nadal erbij, in werkelijkheid ontbreekt hij.

De Spanjaard had het evenement moeten dragen, opgeleefd als hij is na twee mindere jaren met blessureleed en fysieke slijtage. Hij is terug, zie de magistrale finale van de Australian Open tegen Roger Federer. Zijn absentie doet zich voelen in Ahoy. Het toernooi moet nog ontbranden.

Het is een repeterend probleem, late afzeggingen van grote namen door blessures of overbelasting – het gaat terug tot Boris Becker en John McEnroe. Vorig jaar ontbrak Roger Federer in Rotterdam na een knieoperatie. En nu geen Nadal. Op advies van zijn artsen neemt hij rust na de slopende krachttoer in de hitte van Melbourne, waar hij ruim 22 uur speelde met onder meer drie vijfsetters. En ook Stan Wawrinka trok zich terug, met een knieblessure.

Het is een klap voor fans die in de voorverkoop kaartjes kochten in de hoop Nadal te zien en een bittere realiteit voor toernooidirecteur Richard Krajicek. Bewonderaar als hij is van de vechtlust van Nadal, zijn hondje Rafa is naar de Spanjaard vernoemd.

Wat kan je er als toernooi aan doen om afmeldingen als deze te voorkomen? Hoe ga je ermee om? En wat zijn de lessen van deze afmeldingen? Krajicek gaat over het spelersveld en is het gezicht naar buiten toe. Achter de schermen is Jolanda Jansen (46) een van de belangrijkste schakels. Zij is als een van de twee directeuren van Ahoy verantwoordelijk voor het evenement. Ahoy is de licentiehouder en ‘eigenaar’ van het toernooi.

Vorige week donderdag werd duidelijk dat Nadal niet kwam. „Je komt dan in een rollercoaster”, zegt Jansen. „Richard moet naar de media, je volgt de kritiek op social media en je zit zelf ook met emoties.” Ze ontvingen slechts vijf e-mails van teleurgestelde mensen die kaartjes hadden gekocht. Jansen: „We zijn er niet schuldig aan, maar je voelt je wel verantwoordelijk voor het feit dat hij er niet is.”

Tennis is een van de meest veeleisende sporten, een seizoen duurt ruim elf maanden, de nummer één van de wereld Andy Murray speelde vorig jaar 87 wedstrijden. Het is zoeken naar een balans tussen trainingen, toernooien spelen en voldoende rust nemen.

Doktersverklaring

Een speler kan zich niet zomaar afmelden, hij moet een doktersverklaring overleggen. In de kwestie rond Nadal is het, voor de buitenstaander, lastig te plaatsen dat hij in principe zou kunnen tennissen in Ahoy: hij is niet gekwetst, ware het niet dat zijn lichaam moet herstellen.

„Een afmelding van iemand die geopereerd moet worden aan zijn knie is makkelijker uit te leggen dan iemand die op de rand staat van een blessure”, zegt Jansen. „Maar we kennen de kwetsbaarheid van Nadals lichaam.”

Bij de vorige editie werd bijna alles ingezet op Federer, die met zijn startpremie een groot deel van het toernooibudget opslokte. Toen hij wegviel, bleven er weinig spelers van naam over. Daar is van geleerd, het risico was te groot. „We hebben ons achteraf kwetsbaar gemaakt met de focus op Federer.” In de evaluatie werd besloten „niet meer alle kaarten op één speler te zetten”.

Beelden van de finale in 2012 tussen Federer en Juan Martin del Potro:

Om die reden is het deelnemersveld dit jaar in de breedte sterker. Subtoppers moeten het toernooi nu kleur geven, onder wie de Kroaat Marin Cilic, de Bulgaar Grigor Dimitrov en de Fransman Jo-Wilfried Tsonga. Ze komen niet in de buurt van de grootsheid van Federer en Nadal. Tekenend was de lauwe reactie dinsdag bij de opkomst Cilic, de nummer één geplaatst; applaus klonk nauwelijks.

Nadals komst werd al in september aangekondigd, als ticket seller heeft hij zijn waarde bewezen. De kaartverkoop voor het finaleweekeinde liep hard. Maar nu hij niet komt smoort onvrede. Een mogelijkheid zou zijn om de deelnemers pas bekend te maken als de komst zeker is, zoals met de concerten van De Vrienden van Amstel Live! in Ahoy. Maar in de praktijk is dat lastig, spelers worden al vroegtijdig vastgelegd, hun planning komt vroeg of laat naar buiten.

Jansen gaat het evalueren. „Je bent aan de ene kant heel trots als je een speler als Nadal hebt. Maar als je hem op een poster zet maakt dat jezelf ook kwetsbaar als hij vervolgens niet komt.” De les? „Ik denk dat we in onze communicatie niet alles meer zullen ophangen aan die ene speler.”

Een verzekering afsluiten op de komst van een topper is geen optie. In de muziekwereld is dat wel gebruikelijk, vertelt ze. Jansen is via Ahoy betrokken bij een concertpromotor, Greenhouse Talent, die Céline Dion vastlegde voor het Gelredome. „Dan verzeker je de show op haar aanwezigheid, als zij niet komt gaat het niet door.”

Voor het tennis heeft ze zich hier ook in verdiept. „Maar het is zo extreem duur.” En wat je precies verzekert is onduidelijk. „Geld teruggeven kan niet. Je koopt een kaartje voor dinsdag om tennis te kijken, niet om dinsdag Nadal te zien, want hij kan ook op maandag of woensdag spelen.”

Beelden van de finale van vorig jaar:

Droevig jaar

De gedachten gaan deze dagen soms terug naar 2006, een droevig jaar met het terugtrekken van Nadal, Federer en Marat Safin. Het was ook een kantelpunt, zegt Jansen: spelers zijn er sindsdien beter van doordrongen dat ze zich niet zomaar kunnen terugtrekken.

Regels werden aangescherpt. Spelers uit de topdertig zijn verplicht vier toernooien van het niveau van het ABN Amro-toernooi te spelen. Deze valt onder de 500-serie, de derde categorie na de grand slams en de prestigieuze 1000-toernooien, ook wel masters genoemd. De ambitie van Ahoy is om ooit te promoveren naar masterstoernooi, die alle negen verplicht zijn. Maar dat is momenteel niet aan de orde, het ligt niet in de verwachting dat er een licentie vrijkomt.

Jansen kan de afzegging van Nadal beter van zich afzetten nu het toernooi bezig is. Ze refereert aan een van haar voorgangers die veertig jaar betrokken was bij de organisatie. Met een lach: „Die zei: joh, ze beginnen met 32 spelers en op het einde komt er één naam op het bord.”