Wanorde in regering-Trump na vertrek veiligheidsadviseur

Michael Flynn Trumps hoogste adviseur op het gebied van terrorisme, oorlog en vrede vertrok maandagnacht na een stroom van onthullingen. Zo loog hij over contacten met Rusland.

Michael Flynn lag de afgelopen dagen onder vuur omdat hij voor zijn benoeming met Rusland de sancties zou hebben besproken. Foto Jim Lo Scalzo/EPA

Nog geen vier weken is hij president, maar de regering van Donald Trump glijdt steeds verder af in een staat van totale wanorde. Trumps Nationale Veiligheidsadviseur Michael Flynn nam maandagnacht ontslag. Flynn had gelogen over zijn contacten met Rusland. En daardoor ook vicepresident Mike Pence voor hem laten liegen. Twee dagen eerder had Trump zaken van nationale veiligheid op een terras in zijn resort Mar-a-Lago besproken. Niet langer is de vijandigheid van Donald Trump jegens de rechterlijke macht de grootste zorg in Washington, maar zijn incompetentie.

De omstreden Flynn was Trumps hoogste adviseur op het gebied van terrorisme, oorlog en vrede. Hij moest maandagnacht vertrekken na een stroom van onthullingen in onder meer The Washington Post. Flynn had in de maand voor Trumps aantreden regelmatig telefonisch contact met de Russische ambassadeur in Washington. Tijdens die gesprekken, zo lekten meerdere bronnen bij de veiligheidsdiensten, praatte Flynn over de sancties tegen Rusland door de regering-Obama. Hij zou signalen hebben gegeven dat de sancties onder Trump verlicht zouden worden.

Hacks en desinformatie

Michael Flynn ontkende de gesprekken niet, maar zei dat hij nooit over de sancties had gepraat. Hij liet vicepresident Mike Pence die verklaring op televisie herhalen. De veiligheidsdiensten waren gealarmeerd, omdat ze net een onderzoek afrondden naar mogelijke Russische beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen. Rusland had volgens de diensten een sterke voorkeur voor Trump, en had volgens een later rapport (PDF) met hacks en desinformatie meegeholpen aan zijn verkiezing.

Uit interne verslagen van gesprekken bleek al snel dat Flynn wel degelijk over sancties had gesproken met de Russische ambassadeur. Door hierover te liegen had Flynn de vicepresident dus bewust in moeilijkheden gebracht. Volgens de FBI en toenmalig minister van Justitie Sally Yates was Flynn door zijn leugen chantabel bij zijn gesprekspartner. Yates werd later ontslagen door Trump.

Michael Flynn was samen met topstrateeg Steve Bannon de meest omstreden benoeming van Trump. De Democraat is een gedecoreerde generaal, met veel ervaring aan het front. Hij werd onder Barack Obama hoofd van de militaire inlichtingendienst. In 2014 werd hij door Obama ontslagen wegens incompetentie, waarna hij snel radicaliseerde. Flynn begon complottheorieën te omarmen, zei dat heel Washington corrupt was, en trad veelvuldig op in Russische televisieprogramma’s. Hij steunde Donald Trump, en zette de Republikeinse Conventie aan tot het scanderen van leuzen om Hillary Clinton op te sluiten.

Complottheorieën

Tijdens de campagne verspreidde met name Flynns zoon Michael G. Flynn complottheorieën over Clinton. Flynn jr. was stafchef van zijn vader, en werd benoemd in het presidentiële overgangsteam van Trump. Hij hielp onder meer het verhaal te verspreiden dat Clinton-bondgenoten een pedofielennetwerk leidden vanuit een pizzeria in Washington. Vader Flynn schreef vlak voor de verkiezingen op Twitter over Clintons e-mail-affaire, en had het over ,,het witwassen van geld, seksueel misbruik van kinderen etc.”.

Hoe chaotisch Trump en Flynn tot nu toe zijn omgegaan met buitenlandse politiek, bleek twee dagen eerder, op zaterdagavond. Toen zagen bezoekers hoe Trump op het terras van de privéclub Mar-a-Lago hoorde dat Noord-Korea een ballistische raket had getest. Trump was dit weekend in Florida met de Japanse premier Shinzo Abe om te golfen. Trump, Flynn en Abe begonnen druk te overleggen en te bellen.

Andere bezoekers van de club, die het Trump-imperium 200.000 dollar betaalden voor een lidmaatschap, en daarmee toegang tot Trump, gingen eromheen staan en maakten foto’s. Het terras was alleen verlicht met kaarsen en maanlicht, waardoor zijn medewerkers de president bijschenen met het licht van hun telefoons. Een van de leden, Richard DeAgazio, plaatste foto’s op Facebook van de plotselinge crisis. Hij plaatste ook een foto van zichzelf, waarin hij poseert met ‘Rick’, de man die rondloopt met de zogeheten nuclear football. In die tas zitten de codes om een atoomoorlog te beginnen.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Oh my.. De FB-tijdlijn van een bezoeker van Mar-A-Lago. Alles, echt alles ligt op straat: https://t.co/VdQVOyC4Sz

Na langdurig rommelig overleg op het terras hielden Trump en Abe een korte persconferentie. Daarna dook Trump op bij een bruiloft op hetzelfde complex, waar hij de microfoon pakte en het bruidspaar toesprak. „Ik zei: ‘Kom op, Shinzo, laten we even ‘hallo’ zeggen’.”

Het offer van Michael Flynn moet op korte termijn voor rust zorgen rondom Trump. Maar de problemen blijven zich alleen maar opstapelen. In zijn ontslagbrief (PDF) schrijft Flynn dat hij ,,onachtzaam” was, en Mike Pence ,,incomplete informatie gegeven” heeft.

Maar de vraag blijft wie op de hoogte was van de nauwe contacten met Rusland, en wat er precies besproken is. Vlak na een gesprek tussen Flynn en de Russische ambassadeur besloot Poetin geen vergelding uit te voeren tegen de regering-Obama voor een verzwaring van enkele sancties. Trump prees deze zet meteen als „heel slim”. Het kan toeval zijn, maar het kan ook zijn dat Flynn niet op eigen houtje handelde. Democraten dringen aan op een onderzoek van de Senaat naar de banden tussen Rusland en de regering-Trump, en ook enkele Republikeinen beginnen hiernaar te neigen. Door Flynn weg te sturen, hoopt Trump dat zo’n onderzoek er niet komt.