Schikking voor Willem Scholten in havenschandaal

Oud-directeur Willem Scholten van het Havenbedrijf Rotterdam op een archieffoto uit 2010. Foto Robin Utrecht/ANP

Willem Scholten, voormalig directeur van de Rotterdamse haven, heeft een overeenkomst gesloten met het Openbaar Ministerie in het zogenoemde havenschandaal. Twee strafzaken tegen Scholten, waaronder een cassatieprocedure bij de Hoge Raad, worden beëindigd. De veroordeling van Scholten voor ambtelijke omkoping en valsheid in geschrift blijft intact. Dat heeft het OM na vragen van deze krant bevestigd. Scholten is niet bereikbaar voor commentaar.

De overeenkomst is een nieuwe ontwikkeling in de langlopende rechtszaak tegen Scholten en ondernemer Joep van den Nieuwenhuyzen. Scholten, havendirecteur van 1991 tot 2004, gaf tussen 2002 en 2004 voor ruim 180 miljoen euro aan garanties voor bankleningen aan Van den Nieuwenhuyzen, een zaak die bekend werd als het havenschandaal. Als Van den Nieuwenhuyzens concern RDM niet zou kunnen voldoen aan de betalingsverplichtingen, stond het Havenbedrijf Rotterdam garant. In ruil voor de voorkeursbehandeling ontving Scholten gunsten en geld van Van den Nieuwenhuyzen, iets wat beide betrokkenen altijd zijn blijven ontkennen.

‘Gewijzigde omstandigheden’

In juni 2015 zijn Van den Nieuwenhuyzen en Scholten door het Haagse Gerechtshof vrijgesproken voor faillissementsfraude en veroordeeld voor ambtelijke omkoping. Van den Nieuwenhuyzen werd veroordeeld tot één jaar gevangenisstraf, waarvan 285 dagen voorwaardelijk, en een boete van 150.000 euro. Omdat hij al tachtig dagen in voorarrest had gezeten hoefde hij niet de cel in. Scholten werd veroordeeld tot één jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete van 75.000 euro. Twee weken na de uitspraak in hoger beroep kondigde Scholten aan dat hij in cassatie zou gaan bij de Hoge Raad.

Lees ook over de eerdere veroordelingen van Scholten en Van den Nieuwenhuyzen: Hof straft lager, kijkt ook naar statusverlies

De oud-havendirecteur heeft nu zijn cassatieberoep bij de Hoge Raad ingetrokken. Zijn veroordeling in hoger beroep is daarmee onherroepelijk. Het OM heeft een tweede stafzaak tegen Scholten geseponeerd. Deze zaak, waarbij Scholten werd verdacht van het witwassen van 1,2 miljoen euro die hij als steekpenningen van Van den Nieuwenhuyzen zou hebben ontvangen, liep sinds eind 2014 bij de rechtbank Rotterdam. Het OM geeft als reden voor het stopzetten van die zaak “gewijzigde omstandigheden”: Scholten heeft “afstand heeft gedaan van in beslag genomen vermogensbestanddelen, waardoor deze aan de Staat vervallen”. Volgens het OM gaat het om minder dan 1,2 miljoen euro, maar wel om een “substantieel vermogensbestanddeel”.

Voor Van den Nieuwenhuyzen is de rechtszaak nog niet beëindigd. Het OM heeft cassatie ingesteld tegen zijn vrijspraak voor faillissementsfraude door het Haagse Gerechtshof. Van den Nieuwenhuyzen is zelf ook in beroep gegaan tegen die uitspraak, vanwege zijn veroordeling voor omkoping. Op 11 april wordt bekend of de Hoge Raad de uitspraak van het Gerechtshof handhaaft. Daarnaast loopt er nog een hoger beroep van het OM tegen een afgewezen ontnemingsprocedure. Daarbij probeerde het OM 111 miljoen euro te vorderen van Van den Nieuwenhuyzen, omdat hij dit bedrag heeft verkregen uit corruptie en er persoonlijk van heeft geprofiteerd. Deze ontneming strandde in april 2016 op procedurele gronden.