Limiet aan vrijwillige bijdrage ouders in onderwijs

Een hoge bijdrage leidt er volgens PvdA en SP toe dat kinderen uit armere gezinnen worden uitgesloten van extra activiteiten.

Foto Koen Suyk/ANP

Er komt een bovengrens aan de vrijwillige bijdrage die scholen in het basis- en voortgezet onderwijs mogen vragen aan ouders. Een wetsvoorstel daartoe van PvdA en SP werd dinsdag door een meerderheid van de Tweede Kamer aangenomen. Het plan moet voorkomen dat kinderen uit armere gezinnen worden uitgesloten van de extra activiteiten op school.

Volgens Kamerleden Joyce Vermue (PvdA) en Jasper van Dijk (SP) kan de eigen bijdrage op scholen oplopen tot “honderden en soms zelfs duizenden euro’s” per jaar. Ze baseren zich daarbij op een uitzending van televisieprogramma Kassa uit 2014. Ouders stelden daarin dat de school ze dwong dat bedrag ook daadwerkelijk te betalen.

Scholen vragen eigen bijdrages voor het bekostigen van extra activiteiten, zoals een schoolreis of een sinterklaasfeest. Een hoge bijdrage leidt er volgens de Kamerleden toe dat kinderen van minder welgestelde ouders niet meer mee mogen doen aan zulke activiteiten, of dat ouders afgeschrikt worden en hun kind niet meer naar de school van hun keuze sturen. Tegen ANP zegt Vermue daarover:

“Geen kind mag buitenspel staan omdat zijn of haar ouders de vrijwillige bijdrage niet kunnen betalen. Kinderen met verschillende achtergronden komen elkaar daardoor niet meer tegen op school. In Nederland moeten we het samen doen, segregatie in het onderwijs past daar niet bij.”

Gemiddeld is bijdrage 40 euro

Bedragen van honderden euro’s komen in het basisonderwijs overigens zelden voor, zo schreef de Onderwijsinspectie in 2014 na onderzoek. Gemiddeld vroegen scholen een bijdrage van pakweg 40 euro, terwijl driekwart van de scholen minder dan 50 euro vroeg. Slechts 3 procent van de scholen kwam uit op een bedrag van meer dan 100 euro.

Over de hoogte van de vrijwillige ouderbijdrage in het voortgezet onderwijs zijn minder recente cijfers, laat een woordvoerder van de Inspectie desgevraagd weten. Wel is die vaak beduidend hoger dan bij basisscholen: in het laatste onderzoek uit 2012 kwam de Inspectie uit op een gemiddelde bijdrage van 100 euro.

Dekker: eigen bijdrage altijd vrijwillig

Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs, VVD) liet de afgelopen jaren meermaals weten niets te zien in een plafond voor de eigen bijdrage in het onderwijs. Op vragen van Vermue en PvdA-collega Loes Ypma antwoordde hij in oktober nog dat scholen ouders niet kunnen verplichten het bedrag te betalen. “De bijdrage is altijd vrijwillig”, aldus Dekker.

Voor ouders is dat laatste echter lang niet altijd duidelijk, zo constateerde de Inspectie. Scholen zijn daar in hun communicatie “niet altijd helder” in, bleek na onderzoek. “Ouders kunnen daardoor druk ervaren om de bijdrage te betalen.”