Recensie

Indrukwekkende videokunst over de wereldzadenbunker op Spitsbergen

Videokunst Ali Kazma weet als geen ander de kijker te betrekken bij zijn films. Of het nu het tatoeëren van een geheel lichaam gaat, of het huis van een bejaarde kunstenares.

Uit de films ‘Safe’ van Ali Kazma Foto Wytske van Keulen

Liefkozend tast de camera het interieur van een huis af waar iemand – een bejaarde Turkse kunstenares – zo te zien heel lang heeft gewoond. Het zijn intieme beelden, van haar meubels, haar spulletjes die voor evenzoveel herinneringen symbool staan. We kennen haar niet, maar komen toch heel dichtbij haar in deze film van slechts enkele minuten.

Home is een van de zes video’s van de Turkse videokunstenaar Ali Kazma die nu bij Galerie Akinci te zien zijn. Kazma komt uit Istanbul en keerde er na een studie in Londen en aan de new School in New York, in 2000 terug. Zijn werk is over de hele wereld te zien geweest, o.a. in het Turkse paviljoen op de Biënnale van Venetië in 2013, en vanaf medio oktober heeft hij een tentoonstelling in Jeu de Paume in Parijs. Zijn nieuwste film, Safe, is voor het eerst in Nederland te zien.

Video-installatie “Resistance” van Ali Kazma voor de Biënnale van Venetië (2013)

In Safe is de hoofdfiguur, de bunker van de Wereldzadenbank die op een afgelegen plek staat op de afgelegen archipel Spitsbergen. Met dezelfde rust en intensiteit wisselt de camera af tussen het grootse besneeuwde landschap buiten, de gangen met hun kale tl-verlichting binnen en zelfs ijskristallen op een metalen rand. Die haast onaardse plek is dankzij zijn beelden zeer fysiek aanwezig. Een soortgelijke paradox zit in de titel: de zaden zijn veilig in deze bunker, maar in dit vijandige landschap is de mens dat bepaald niet.

Kazma is een meester in het binnentrekken van de kijker bij wat hij vastlegt. Het plaatsen van een lichaamsgrote tatoeage, het slijpen van een pen door een kalligraaf, het vastbinden van een Japanse vrouw met sierlijke knopen in een rituele bondage - met zijn meditatieve beelden creëert hij werelden waar je niet aan kunt ontsnappen.