Onderwijs

Het lerarentekort wordt juist groter

Onderwijsblog Het aantal onbevoegd gegeven lessen wiskunde is alleen maar toegenomen ondanks beweringen van het tegendeel, schrijft

Scholieren met schoolboeken op school. Foto Koen Suyk/ANP

Sander Dekker presenteert een alternatief feit: het aantal onbevoegden daalt. Toch wordt 20% van de wiskundelessen gegeven door leraren zonder het juiste diploma. En dat percentage stijgt.

Op een school bij mij in de buurt hebben de leerlingen van de tweede klas al maanden geen natuurkunde meer. De leraar was opgestapt. Ook zijn vervanger hield het na een week al voor gezien. En een vriendin zei gisteren: „De wiskundeleraar van mijn dochter spreekt geen Nederlands.”

Dit zijn geen incidenten. Schoolleiders zitten met de handen in het haar. Leraren in exacte vakken zijn niet meer te vinden. De leraren die wél voor de klas staan, hebben een aanzienlijk lager opleidingsniveau dan twintig jaar geleden. De kans dat een kind les krijgt van een afgestudeerd wiskundige is kleiner dan dat er dit jaar een Elfstedentocht wordt georganiseerd.

Wanneer is een onbevoegde leraar toch ‘benoembaar’? Cijfers van het Centerdata Tilburg.

Wat ik zie, is slechts het topje van de ijsberg. Met kunst en vliegwerk proberen schoolleiders hun vacatures in te vullen. In Nederland staan veel onbevoegden voor de klas. Hoeveel? Dat weet niemand. In Nederland hebben we namelijk moeite met het meten van het aantal gegeven lessen door onbevoegden. Een jaar geleden bedroeg het aantal door bevoegden gegeven lessen ongeveer 75 procent. In juni dit jaar bleek dat door een nieuwe manier van tellen al opgelopen te zijn tot 88 procent. En vorige week was er helemaal goed nieuws! Sander Dekker deelde de Tweede Kamer verheugd mee dat de daling van het aantal door onbevoegden gegeven lessen duidelijk was ingezet. Het aantal ‘onbevoegd gegeven lessen’ zou nog maar 5 procent bedragen. „De effecten van het plan van aanpak zijn duidelijk geworden”, liet onze staatssecretaris de Kamer weten.

Ik zie het niet en op feestjes hoor ik dat ook niet. Hoe kan het dat mijn werkelijkheid niet overeenkomt met die van Sander Dekker? Dat komt door een handige truc. Door alleen het totaal aantal onbevoegd gegeven lessen te vermelden, blijft het drama rond de exacte vakken buiten schot. Wanneer we naar de cijfers kijken waarop de kamerbrief is gebaseerd, blijkt dat het aantal onbevoegd gegeven lessen in de exacte vakken niet afneemt maar juist toeneemt. Zo wordt inmiddels 20% van alle wiskundelessen gegeven door leraren zonder het juiste diploma.

Alternatief lerarentekort

Hoe verhoudt zich de ‘nauwkeurige manier van tellen’ tot eufemistische kwalificaties als ‘benoembaar’, ‘bekwaam’ en ‘teambevoegdheid’? Ik heb een aantal jaar in Vlaanderen lesgegeven. Zolang mijn diploma nog niet gelijkwaardig aan een Vlaams diploma was verklaard, kreeg ik geen salaris van de overheid. Zo doen ze dat daar: geen diploma, geen salaris. Maar in Nederland kennen we vanwege ‘alternatieve bevoegdheden’ een gedoogbeleid. Daarom hebben we hier een ‘alternatief lerarentekort’.

Problemen kun je niet oplossen als je ze onzichtbaar maakt. Ik wil dat er een minister van Onderwijs komt die beslist: „We doen het zoals bij onze Zuiderburen. Voor alle nieuwe leraren geldt vanaf nu: geen diploma, geen salaris.” Zo zal de werkelijke situatie van onze kinderen in één klap zichtbaar worden. Welke politieke partij durft dat aan? Die partij krijgt mijn stem. Want de daling van het lerarentekort blijkt een alternatief feit.