Recensie

NPO bezoekt de versmadekiezers van middenland

De actualiteitenrubrieken gaan op bezoek bij arme witte kiezers in de provincie, maar er is meer nodig om armoede in beeld te brengen., schrijft tv-recensent Hans Beerekamp.

In de week voordat de verkiezingsstrijd echt losbrandt, richten twee actualiteitenrubrieken zich in een dagelijkse serie op de ‘onzichtbare’ kiezers. Shula Rijxman, voorzitter van de publieke omroep, had het al aangekondigd: diversiteit betekent voor de NPO niet alleen ruim baan voor vrouwen, etnische en andere minderheden, maar ook voor boze witte mannen en - vrouwen van buiten de Randstad. Of naar hen werkelijk nog steeds weinig geluisterd wordt, ook in de media, dat kun je betwijfelen. Het is wel goed om je vooraf in te dekken tegen een eventueel verwijt dat Hilversum een kiezersrevolte niet had aan zien komen.

Nieuwsuur (NOS/NTR) stuurt verslaggever Jan Eikelboom elke dag naar een andere ondergewaardeerde bevolkingsgroep. Voor de rubriek Buiten het Binnenhof begon hij bij de voedselbank voor de gemeente Oldambt, waar desgevraagd elke bezoeker openlijk toegeeft op Geert Wilders (PVV) te gaan stemmen.

Twee gezinnen worden eruit gelicht. Voor het mooiste beeld, ook door een hond op de leuning van de bank, zorgen Harma en Arie Kempering. Ze gaan wel eens met honger naar bed; ook al werken beide ouders van twee kinderen, ze kunnen maar 80 euro per week besteden. Dat komt door de schuldsanering, want na een vergissing van de belastingdienst met toeslagen, staan ze nu voor 29.000 euro rood.

Op zo’n moment zou je als kijker toch iets meer willen weten over het aanvankelijk onopgemerkt blijven van die vergissing, en wat de belastingdienst daar op te zeggen heeft. Ook wil je weten waarom je als arme in Oost-Groningen niet meer voor de SP, de grootste partij in de gemeenteraad van Oldambt, kiest, maar voor de PVV.

Het heeft te maken met de begrijpelijke taal van de lijsttrekker. En met „de discriminatie van eigen volk”, want vluchtelingen krijgen alles maar vergoed, terwijl Nederlanders zich geen nieuwe meubels kunnen veroorloven. Dat heeft Eikelboom wel uitgezocht: de gemeente geeft vluchtelingen inderdaad een vergoeding voor woninginrichting, maar dat is een lening. Dus als je dat verkeerd begrijpt, kun je ook in de schuldsanering terechtkomen.

Armoede is een probleem, net als de kloof tussen verschillende soorten beleving van de globalisering. Maar om daar oorzaken en gevolgen van in beeld te brengen, moet je iets meer doen dan de slachtoffers weer eens leeg te laten lopen op camera. Denk aan de documentairereeks Schuldig (HUMAN), die alle kanten belicht.

EénVandaag (AVRO-TROS) kiest in de rubriek Middenland voor een iets abstracter aanpak. Met sociaal geograaf Josse de Voogd wordt gereisd naar plaatsen die hem fascineren. Hij stelt dat 30 procent in een grote stad woont, 20 procent in een dorp en de overige helft in „middenland”, vermoedelijk het vroegere ‘verstedelijkt platteland’.

De Voogd laat ons de gelijkvormige winkelstraten zien en denkt dat daar de verkiezing gewonnen of verloren kan worden. In de eerste reportage, uit Nijmegen, gaat het echter over iets anders: de vergelijking tussen twee ook uiterlijk sterk verschillende wijken, waar respectievelijk de PVV en GroenLinks veruit de grootste partij zijn.

Dat is toch geen Etten-Leur, Heerhugowaard of Leerdam; gemeenten waar de VVD de toon aangeeft. En die plaatsen zie je, helemaal waar, bijna nooit op televisie.