Column

De linkse kiezer

Mijn buurt – de Amsterdamse wijk Betondorp – werd gebouwd als voorbeeldwijk voor keurige ambtenaren en geschoolde arbeiders. Van dat socialistisch ideaal is niets meer over, de meerderheid stemt er PVV. De linkse kiezer houdt zich stil. De afgelopen twee dagen sprak ik er desondanks 23, allemaal anoniem. Hoewel je ze niet als groep kunt kwalificeren gold: hoe lager opgeleid hoe zwaarder ze het hebben.

„In het café roep ik soms ook van alles over Marokkanen,” zei onze 27-jarige krantenbezorger, „maar ik stem Groen-Links.” Hij herinnerde zich dat hij een opmerking maakte tegen een moslim. „Het was ramadan en ik had net een tosti besteld. Ik riep: ‘Nou, dan zul je wel honger hebben. Je zult wel rammelen dan.’ Ik had aan de bar meteen de lachers op mijn hand. Goedkoop en makkelijk.”

„Als je binnen de grachtengordel of in Nijmegen, Groningen of een of ander Veluws dorp woont, is het veel makkelijker om voor je linkse idealen uit te komen”, zei Fred, een 63-jarige huisschilder die iedere dinsdagavond in het buurthuis eet. „Het is gewoon niet meer gezellig om het over politiek te hebben. Iedereen stemt PVV. Ik houd mijn bek. De verrechtsing is onder Ad Melkert begonnen, die is destijds in de verkiezingscampagne weggezet door Pim Fortuyn. De media hebben vrolijk meegedaan om ons te stigmatiseren.”

„Ben je van de PvdA, dan ben je hier een landverrader”, zei Jan (47, werkzoekend). „Je wordt gezien als vriend van Erdogan, als een naïeve theedrinker.”

Soms zijn persoonlijke ervaringen een reden om links te stemmen. Rick, callcentermedewerker: „Op m’n 17de ben ik in elkaar geslagen omdat ik iets negatiefs zei over Wilders.”

Joke (58), „opgegroeid in een D66-nest”, heeft een eigen horeca-onderneming met vijftien man personeel. Ze schrok zich ‘een hoedje’ toen ze een medewerkster zag ‘glimlachen’ toen op televisie werd gemeld dat Sylvana Simons was bedreigd. „Toen gingen bij mij de alarmbellen af en ben ik Optimist in de politiek van Alexander Pechtold gaan lezen. Hij bleek gelijk te hebben.”

Ik trof meer respondenten die zich zorgen maken. Zoals Wim (52), een belastingadviseur, voor wie partijen als de PVV, Front National in Frankrijk en Alternative für Deutschland „de grootste bedreiging vormen voor de westerse wereld”.

Lizet, een 36-jarige drogisterij-medewerkster en moeder van drie kinderen, vertelde over de dag dat een bus met PvdA-prominenten haar wijk binnenreed. „Een rode dubbeldekker was het. Ik herkende Lilianne Ploumen en Bert Koenders, toevallig mijn favoriete politici. Ik ben daar enthousiast achteraan gehold, als enige.”

Twee dagen later vond ze haar fiets terug met lekke banden. „Je mag ze natuurlijk niet over een kam scheren, maar ik weet zeker dat het PVV-aanhangers waren.”

Marcel van Roosmalen heeft op deze plek een wisselcolumn met Ellen Deckwitz.