‘Syrische leger gebruikte chloorgas in Aleppo’

Human Rights Watch schrijft dat chloorgasbommen zijn ingezet tijdens de laatste fase van de herovering van de stad.

Een Syrische jongen wordt op 10 december in Aleppo behandeld voor wat de symptomen lijken van een aanval met chloorgas. Ghirh Sy / EPA

Het Syrische leger heeft in de laatste periode van de slag om Aleppo chemische wapens gebruikt in de delen van de stad waar toen nog rebellen zaten. Dat schrijft Human Rights Watch (HRW) in een rapport dat maandag is geopenbaard.

Helikopters zouden chloorgasbommen hebben geworpen in deze wijken, waar ook nog burgers verbleven. Er zouden bij minstens acht gelegenheden tussen 17 november en 13 december bommen met chloorgas neer zijn gekomen in die delen van Aleppo.

Het rapport van HRW kwam tot stand via interviews met ooggetuigen en de analyse van video’s, foto’s en van berichten op sociale media.

Volgens HRW zijn bij de aanvallen minstens negen burgers gedood, onder wie vier kinderen. Ook zouden tweehonderd anderen gewond zijn geraakt.

De Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilde volgens persbureau Reuters niet direct geven commentaar op het rapport. De OPCW werkt samen met de Verenigde Naties.

Syrië en Rusland ontkennen gebruik chemische wapens

De Syrische regering en haar bondgenoot Rusland, die de Syrische troepen hielp bij de slag om Aleppo, ontkennen het gebruik van chemische wapens.

HRW vond tijdens zijn onderzoek overigens geen harde aanwijzingen dat Rusland betrokken zou zijn bij de aanvallen met chemische wapens. Maar de organisatie benadrukte wel de sleutelrol die de Russen speelden bij de herovering van Aleppo.

Ole Solvang, de onderdirecteur van afdeling Noodgevallen bij HRW, zei volgens persbureau Reuters bovendien dat de inzet van chemische wapens gelijke tred hield met de verschuiving van de frontlinie, en dat dit zou aantonen dat de inzet wel degelijk een integraal onderdeel was van het offensief.

“Het is een sterke aanwijzing dat de aanval met chloorgas plaatsvond in coördinatie met de overkoepelende militaire strategie. En het is een sterke aanwijzing dat hoge legerofficieren, de leiders van het offensief in Aleppo, wisten dat chloorgas werd gebruikt.”

De OPCW concludeerde afgelopen oktober al dat de Syrische overheid in 2014 en 2015 drie keer chloorgas gebruikte als chemisch wapen. Strijders van Islamitische Staat (IS) zouden volgens OPCW mosterdgas hebben ingezet bij één aanval.

Herovering van Aleppo was van buitengewoon groot belang

De val van Aleppo in december vorig jaar was, na een vijf jaar durende uitputtingsslag, een buitengewoon belangrijke overwinning voor de Syrische president Bashar al-Assad en zijn bondgenoten. De herovering van Aleppo - voor de oorlog de grootste stad van het land - was niet alleen van strategisch belang, maar betekende ook psychologisch een enorme opsteker voor het regime. Ruim een jaar eerder leek Assads regime namelijk nog op zijn laatste benen te lopen, zo schreef NRC-redacteur Floris van Straaten eind vorig jaar.

Op 22 december meldde het Syrische leger weer de “complete controle” te hebben over Aleppo, nadat het laatste konvooi met burgers en rebellen de stad had verlaten.

Waarom is Assad nog aan de macht in Syrië? Carolien Roelants legt het uit in het eerste deel van onze videoserie:

Minister Koenders: alle menselijke en humanitaire grenzen opnieuw overschreden

De Nederlandse minister Koenders van Buitenlandse Zaken zei maandag volgens persbureau ANP dat het HRW rapport laat zien dat alle menselijke en humanitaire grenzen opnieuw zijn overschreden. Nederland heeft het initiatief genomen de oprichting van de VN-bewijzenbank te versnellen. Koenders:

“Het is mijn inzet met de VN in maart internationale partijen bij elkaar te roepen in Den Haag. Dit is de enige mogelijkheid bestraffing mogelijk te maken, nu het cynisme en de passiviteit over de oorlog in Syrië overheersen.”

In de bewijzenbank brengt de VN data over de oorlog in Syrië bijeen. Tot nu toe zijn het vooral non-gouvernementele organisaties die bewijzen over oorlogsmisdaden aandragen. De bank kan bijvoorbeeld worden gebruikt wanneer er in de toekomst een Syriëtribunaal zou worden opgericht.