Commentaar

SPD pronkt met president

Geheel conform plan is Frank-Walter Steinmeier, sociaal-democraat en voormalig minister van Buitenlandse Zaken, zondag formeel gekozen tot president van Duitsland. De Duitse president bekleedt een in hoofdzaak ceremoniële functie, maar het is ook een ambt met politieke kantjes.

Het vinden van een kandidaat is een verfijnd politiek spel, en eenmaal in Schloss Bellevue, kan hij of zij belangrijke algemene thema’s op de agenda zetten. Bij Steinmeier komt daar nog eens bij dat zijn verkiezing bijdraagt aan het nieuwe elan dat de SPD dezer dagen kenmerkt sinds de nieuwe kanselierskandidaat Martin Schulz is aangetreden. De SPD stijgt sinds het aantreden van Schulz opeens in de peilingen en loopt snel in op de CDU/CSU van Angela Merkel.

Steinmeier (61) heeft de reputatie een beetje saaie, maar stugge doorzetter te zijn. Hij is al jaren een populair politicus, die chef was van de kanselarij onder bondskanselier Gerhard Schröder en die twee keer minister van Buitenlandse Zaken was. In 2009 verloor hij de verkiezingen van Angela Merkel. Internationaal kreeg hij lof voor zijn rol in de jarenlange onderhandelingen tussen Iran en de grootmachten over het nucleaire programma van Iran.

Een enkele keer viel Steinmeier uit zijn diplomatieke rol met gepeperde uitspraken. In de zomer noemde hij NAVO-oefeningen aan de oostgrens van het bondgenootschap „wapengekletter” en Trump een „haatprediker”. Als president wordt hij geacht gepaste afstand te houden tot de politiek van alledag. De vraag is hoe goed hem dat af zal gaan omdat hij direct uit de actieve politiek overstapt naar het slot.

In zijn dankwoord riep Steinmeier zijn landgenoten op om de moed en het zelfvertrouwen te hebben de waarden van de westerse democratie te verdedigen en de moeizame besluitvorming in een democratie niet als zwakte te zien. Hij sprak over onzekere tijden en het onbehagen dat veel burgers hebben. En mét die onzekere burgers vroeg hij zich af met welke kit de Duitse samenleving bijeen gehouden wordt.

Zondag werd de nieuwe president gekozen in een bijzondere vergadering van beide kamers van het Duitse parlement en afvaardigingen van de zestien deelstaten. Het politieke handwerk had al in november geleid tot overeenstemming tussen regeringspartijen SPD en CDU/CSU. De SPD is juniorpartner in dat verbond en het is een opmerkelijke overwinning dat de partij er met het presidentschap vandoor is gegaan. Dat stak de christendemocraten gisteren des te meer omdat de SPD de wind in de rug heeft. De regie van Merkel heeft hier gefaald.