NRC.checkt: ‘Amerikaanse klimaatautoriteit manipuleerde data over opwarming’

Dat schreef The Mail on Sunday over het Amerikaanse weer- en klimaatbureau.

De aanleiding

Volgens journalist David Rose van de Britse tabloid The Mail on Sunday heeft het NOAA, de Amerikaanse overheidsinstelling die klimaatgegevens van over de hele wereld verzamelt en analyseert, de opwarming van de aarde bewust overdreven in een artikel dat in juni 2015 werd gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift Science. Het artikel kreeg destijds veel aandacht in de media, ook in NRC.

Rose stelt dat het artikel met opzet werd gepubliceerd voorafgaand aan de grote klimaattop die eind 2015 in Parijs werd gehouden. Volgens hem zijn wereldleiders verleid om miljarden te investeren op basis van gemanipuleerde klimaatgegevens.

De door Republikeinen gedomineerde wetenschapscommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden gaat na het artikel van Rose onderzoeken of Obama heeft geprobeerd zijn „dure klimaatagenda door te duwen ten koste van de wetenschappelijke integriteit”.

Waar is het op gebaseerd?

Het NOAA corrigeerde data over de temperatuur van oceaanwater, omdat ze op een ouderwetse manier waren verkregen. Na die aanpassing verdween de beruchte ‘pauze’ in de opwarming (een dip van zo’n vijftien jaar vanaf ongeveer 1998). Die dip was voor klimaatsceptici juist hét bewijs dat klimaatverandering een natuurlijk fenomeen is, waarop de mens amper invloed heeft.

Rose baseerde zijn verhaal op een betrouwbare bron: John Bates, de onlangs gepensioneerde leider van het NCEI, de NOAA-afdeling die alle data archiveert en beschikbaar maakt voor onderzoekers. Bates vindt dat het artikel in Science overhaast is gepubliceerd. In een blog schrijft hij ook dat de hoofdauteur voortdurend ‘zijn duim op de weegschaal’ hield.

En, klopt het?

In een interview met de serieuze klimaat- en energiewebsite E&E News is Bates een stuk voorzichtiger. Zijn kritiek zou „niet gaan over het knoeien met data, maar over de timing van de publicatie”. Bates vindt zichzelf geen klokkenluider. Al verwachtte hij wel „dat mensen dit zouden gaan misbruiken”, zei hij tegen Science Insider, de nieuws- en analysesite van het tijdschrift Science, maar dat is niet zijn verantwoordelijkheid.

Volgens Geert Jan van Oldenborgh, klimaatwetenschapper van het KNMI, heeft het verhaal in The Mail on Sunday niets met wetenschap te maken. „In vrijwel elke alinea staan fouten en worden feiten verdraaid.” Simpel voorbeeld: Rose gebruikt twee klimaatgrafieken die erg van elkaar lijken te verschillen, als bewijs dat er iets niet klopt. Maar wie beter kijkt ziet dat hij verschillende begindata gebruikt. Bovendien gaat het om een aanpassing van honderdsten van graden.

Het echte thema van de discussie tussen Bates en de NOAA-wetenschappers is volgens Van Oldenborgh een verschil van mening over dataverwerking. Bates heeft volgens Van Oldenborgh gelijk als hij zegt dat je moet werken met gegevens die gearchiveerd zijn en goed gecontroleerd en gedocumenteerd, de zogeheten operationele data. „Maar dat proces van operationalisering kan jaren duren. Wetenschappers willen daar niet altijd op wachten. Zij willen gebruikmaken van de meest actuele cijfers”, ook als die nog niet door de mangel van de archivaris zijn gegaan.

Het NOAA zat met het probleem dat zijn dataset afweek van die van andere klimaatinstituten. Ze wisten ook waardoor dat kwam: er was onvoldoende rekening gehouden met het verschil tussen boeien en koelwaterinlaten van schepen en er waren te weinig meetpunten in het (snel opwarmende) Arctisch gebied.

Een andere bewering van Rose, dat het werk van het NOAA niet gecontroleerd kan worden omdat de data niet meer beschikbaar zouden zijn, is ook onzin. Volgens klimaatwetenschapper Zeke Hausfather, die de data vergeleek met cijfers van andere meetinstrumenten, staan ze gewoon op de server van het NOAA. Zijn conclusie: de correcties waren nodig.

Conclusie

David Rose maakt van een wetenschappelijke discussie over het gebruik van gearchiveerde data een debat over manipulatie om politieke redenen. De wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. De stelling dat het NOAA data heeft gemanipuleerd, beoordelen we als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt