Column

De Haagse Stemming: Einde debatsoap, Denk slaat terug en Wilders’ visie is van postzegelformaat

Over 30 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.

Over precies 30 dagen zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Daar gaat geen RTL-premiersdebat aan vooraf, na afzegging van Rutte en Wilders. Die laatste kan carnaval gaan vieren op de nieuwe hit van Lubach. Denk houdt journalisten buiten. En D66 vindt miljarden voor onderwijs.

DEBATSOAP (SLOT): Tuurlijk, RTL heeft tussentijds de spelregels veranderd en zichzelf daarmee kwetsbaar gemaakt. Maar het afzeggen van Wilders en Rutte van het eerste RTL-debat, op 26 februari, is buiten Den Haag onbegrijpelijk. Een politicus zou toch zo vaak mogelijk met zo veel mogelijk tegenstanders in debat moeten willen? Maar de twee koplopers in de peilingen mijden voorlopig de confrontatie met iedereen behalve elkaar. Ze hadden ingestemd met een debat met de vier best scorende lijsttrekkers, maar toen RTL naast Buma en Pechtold ook Klaver uitnodigde op basis van de peilingen, trokken Rutte en Wilders de stekker eruit.

Strategie: Wilders houdt niet van verkiezingsdebatten. Niet aanwezig zijn vergroot bovendien zowel de schaarste aan quotes van de PVV-leider, als zijn positie als buitenstaander. Rutte is kwetsbaar en hoopt naast de premiersbonus ook die van ‘anti-Wilders’ te incasseren. Voor die rol zijn nogal wat gegadigden, maar Rutte richt er tot nu toe zijn hele campagne op in. Door het uitsluiten van met de Wilders regeren enerzijds en het lokken van PVV-kiezers met een ‘normaal doen’-advertentie anderszijds. Onderzoek van Kantar liet dit weekend zien dat veel niet-VVD-kiezers bereid zijn tóch op Rutte te stemmen als dat Wilders van winst afhoudt. Rutte helpt met het afzeggen overigens ook zijn vicepremier, want de afgelasting is gunstig voor Asscher en Roemer. Klaver krijgt zo immers niet de kans de enige stem van links te zijn in een groot debat.

Ongewild machtig: Wie is eigenlijk de man die dit allemaal heeft veroorzaakt? Politiek verslaggever Titia Ketelaar portretteert vandaag Tom Louwerse: ‘politiek scheidsrechter tegen wil en dank’. De rustige, bescheiden wetenschapper uit Leiden heeft er met zijn Peilingwijzer, naar Australisch voorbeeld, voor gezorgd dat niet meer elke peiling met absolute zetelaantallen groot nieuws is. Door zijn poging zes verzamelde peilingen met marges en al dan niet statistisch significante verschillen te wegen, kon RTL er niet onderuit vijf in plaats van vier kandidaten uit te nodigen. Al had Louwerse liever gehad dat RTL zelf een redactionele keuze had gemaakt over wie er mee mocht doen aan het debat.

Trend: De Peilingwijzer die gisteren verscheen, laat weinig verschil zien met die van woensdag. Wat vooral opvalt is dat de marges groter zijn geworden. De PVV staat nu bijvoorbeeld op 25-31, tegenover 27-31 een paar dagen eerder. En de PvdA ‘stijgt’ van 11-13 naar 11-15. Nieuw is dat Forum voor Democratie met 0-1 zetel voor het eerst voorkomt in de meting.

VISIE NOG KLEINER: Het WNL-interview met Wilders maakte ons gisteren weinig wijzer, behalve dat hij sommige oneliners iets nuanceerde. Hij vindt de islam “gevaarlijker dan het nazisme” en wil de Koran verbieden, maar gaat die niet bij mensen van het nachtkastje halen. Maar op de kritiek dat zijn verkiezingsprogramma op één A4-tje wel erg mager is, reageerde hij dat zijn visie ook “op een postzegel” had gepast.

Aantrekkingskracht groter: Tegelijk blijkt dat Wilders lang niet alleen kiezers trekt die simpelweg van buitenlanders af willen. Hij biedt “voor ieder wat Wilders” zegt socioloog Koen Damhuis, die morgen een boek publiceert op basis van 64 anonieme interviews met PVV-aanhangers. Als het RTL-debat niet door zou gaan, zou Wilders - ondanks al zijn beveiliging - carnaval gaan vieren, zei hij. Arjen Lubach lanceerde gisteren ter compensatie ook alvast een prachtige compilatie politieke carnavalskrakers.

Foto ANP / Bart Maat

DENK SLAAT TERUG: Denk had al voorafgaand aan het nieuws dat de partij met internet-trollen het online debat probeert te sturen een pre-emptive strike tegen NRC gelanceerd. Met een waarschuwingsvideo en nepnieuws over de Raad voor de Journalistiek. Vragen werden niet beantwoord. Dit weekend lanceerde Denk opnieuw een filmpje en werd een verslaggever toegang geweigerd tot een moskee in Zaandam waar de partij een verkiezingsbijeenkomst hield.

LEUKE DINGEN VOOR DE MENSEN: AD heeft opnieuw de voorpagina ingeruimd voor een verkiezingsbelofte. Ditmaal van D66, met 4,5 miljard euro voor onderwijs. Maatwerk, kleinere klassen van maximaal 24 kinderen, conciërges op basisscholen en een ov-studentenkaart voor de hele week moeten een “kansenrevolutie” teweegbrengen, volgens Pechtold.

WEERSTAND: Er is, behalve binnen zijn eigen VVD, afkeurend gereageerd op de voordracht van Fred Teeven bij de Raad van State. Formeel heeft de Tweede Kamer niets te zeggen over de benoemingen van staatsraden, maar het is verkiezingstijd en de bonnetjesaffaire is nog vers.

PARALLELLE WERKELIJKHEDEN: We schreven er al eerder over: positieve cijfers over werkgelegenheid zijn fijn, maar ook verraderlijk. Het aantal langdurig werklozen daalt voor het eerst sinds 2009, blijkt uit cijfers van het CBS. Maar onder ouderen valt de daling tegen. Vrouwen boven de 55 zijn zelfs langer werkloos. Mensen in die leeftijdscategorie geven de banenjacht soms zelfs helemaal op en vallen daarom officieel niet onder de werklozen, terwijl ze wel thuis zitten.

WAT WIJ VOLGEN: Trouw meldt dat 122.000 zzp’ers (18 procent van het totaal) gedupeerd zijn door de wet die schijnzelfstandigheid tegen moest gaan. Vandaag presenteert de Kamer van Koophandel een onderzoek over de wet, die door alle kritiek al niet gehandhaafd wordt.

QUOTE VAN DE DAG

“Als je je schaamt voor je eigen verhaal blijf dan helemaal thuis. Ga. Sla de deur van het Torentje achter je dicht en ga je memoires schrijven.”

Sybrand Buma op Facebook in reactie op de afzegging van Rutte, en Wilders, van het RTL-debat