Wordt de PET-fles straks van suiker, dankzij deze fabrikant?

Groen

Avantium produceert veelbelovende groene PET-flessen en klopt nu aan bij beleggers voor uitbreiding.

Foto Lex van Lieshout/ANP

Tien jaar geleden kondigde het Amsterdamse Avantium ook al eens een beursgang aan. Op het allerlaatste moment – de avond ervoor – werd die afgeblazen vanwege het slechte sentiment op de markten: de financiële crisis was aan het uitbreken. „We wachten tot de situatie beter wordt”, zei topman Tom van Aken van het chemische techbedrijf toen.

Maandag beloofde Avantium opnieuw een beursgang. Niet om geld op te halen voor de ontwikkeling van een productiemethode voor een nieuw soort biobrandstof, zoals in 2007. Avantium, dat in 2000 als een spin-off van Shell startte, heeft al jaren een nieuwe specialiteit. Het ontwikkelt de nieuwe groene variant van de plastic PET-fles waarin miljarden liters frisdrank en bronwater worden verkocht.

De fles van Avantium heet de PEF-fles. In tegenstelling tot de concurrent wordt die niet van olie maar van plantaardige suiker gemaakt. Van het leeuwendeel van de honderd miljoen euro die Avantium bij beleggers wil ophalen, zal het een bioplasticfabriek in Antwerpen bouwen. Daartoe sloot het vorig jaar een samenwerkingsverband met het Duitse chemieconcern BASF.

Al jaren verlies

De belofte van de PEF-fles van Avantium bestaat al langer. Eind 2011 kreeg Avantium veel media-aandacht omdat het Coca-Cola als partner wist te strikken. In 2014 kregen Coca-Cola en Danone voor 36 miljoen euro een niet nader genoemd belang in het bedrijf en met dat geld werd een kleine proeffabriek in Geleen gebouwd. Maar op de markt is de PEF-fles nog steeds niet.

Daarvoor liggen de kosten nog veel te hoog. Vijf jaar geleden zei topman Van Aken nog tegen NRC dat een PEF- fles van 0,5 liter 150 euro kostte, tegen 4 eurocent voor een PET-fles. Hoeveel de groene PEF-fles nu kost wil Avantium niet zeggen. Via een woordvoerder laat het bedrijf wél weten dat de verwachting is de PEF-fles pas „op langere termijn” kan concurreren met de plastic concurrent. „Voor de kortere termijn is de verwachting dat PEF-flessen kunnen concurreren met de prijs van aluminium blikjes en glazen flessen.”

In Antwerpen gaat Avantium nu met BASF een fabriek bouwen waar op commerciële schaal (50.000 ton per jaar) bioplastic wordt geproduceerd. Volgens analist Jos Versteeg van Theodoor Gilissen is het een cruciale stap wil Avantium succesvol worden. „Het gaat echt om schaal, dan kun je de kosten naar beneden krijgen.”

Andere factoren voor succes hangen volgens de analist samen met de vraag of producenten zoals Coca-Cola bereid zijn om bij te leggen voor de milieuvriendelijke fles. Dat zou natuurlijk ook andersom kunnen als consumenten net zoals bij biologisch vlees extra voor hun fles betalen. Daarnaast kunnen ook overheidsmaatregelen zoals subsidie (of juist een heffing op de PET-fles) voor stimulans zorgen.

Daarmee is niet gezegd dat alleen Avantium daarvan profiteert. Op bioplasticvlak zijn ook grotere spelers zoals DSM en Corbion actief. Avantium is veel kleiner. Het telt 140 werknemers en boekte vorig jaar 10,3 miljoen euro omzet. Mede vanwege de vele investeringen maakt het bedrijf al negen jaar op rij verlies.

Analist Versteeg noemt Avantium interessant voor „idealistische beleggers”, maar tempert tegelijkertijd hun verwachtingen. „Bioplastic klinkt heel leuk, maar ik vraag me af of je er de plasticsoep in de oceanen mee terug gedrongen krijgt. Een PEF-fles breekt niet snel af. Je kan er namelijk een jaar lang cola in bewaren zonder dat de smaak verandert.”