RTL annuleert ‘premiersdebat’ na afzegging Wilders en Rutte

De lijsttrekkers noemen als reden dat organisator RTL Nieuws besloten heeft vijf partijen uit te nodigen in plaats van de beloofde vier.

Geert Wilders en Mark Rutte op archiefbeeld. Foto Robin Utrecht/ ANP

RTL heeft het premiersdebat geannuleerd dat voor 26 februari in de Amsterdamse Rode Hoed gepland stond. Reden zijn de afzeggingen zondag van Geert Wilders (PVV) en Mark Rutte (VVD). De lijsttrekkers zijn het er niet mee eens dat organisator RTL Nieuws besloot meer dan de beloofde vier partijen uit te nodigen.

De hoofdredactie van RTL Nieuws zegt het besluit te betreuren, maar stelt in een reactie dat het onmogelijk was om, op basis van de Peilingwijzer, slechts vier partijen uit te nodigen:

“VVD en PVV eisten dat wij – ondanks dat niet aanwezige verschil – toch een keuze zouden maken tussen deze drie partijen. Wij vinden en vonden dat een onmogelijke eis: door ons te baseren op de Peilingwijzer wordt nu juist willekeur uitgesloten. Dat er dus een debat zou moeten plaatsvinden tussen vijf partijen in plaats van vier leek ons in dit licht volkomen logisch en democratisch. Wij vinden het erg jammer dat de kiezer nu een kans wordt ontnomen om via een stevig debat kennis te nemen van de standpunten van de belangrijkste lijsttrekkers.”

Twitter avatar pieterkleinrtl pieter klein Twee hoofdrolspelers haken af. Ontzettend jammer. RTL schrapt nu premiersdebat. Keuze tussen 3 partijen op gedeelde 4e plek = niet redelijk.

Wilders tweette zondag zijn afzegging als eerste, waarna VVD-voorlichter Kees Berghuis even later volgde om het afhaken van Rutte wereldkundig te maken:

Twitter avatar KeesBerghuis Kees Berghuis RTL houdt zich niet aan de afspraak voor een debat met 4 partijen. De VVD zal daarom de uitnodiging afslaan.

RTL zei eerder niet vast te willen houden aan het voornemen om vier partijen uit te nodigen als zou blijken dat zij te dicht bij elkaar staan om vast te stellen wat de vier grootste partijen zijn.

Uit de zondag gepubliceerde Peilingwijzer blijkt inderdaad dat het verschil tussen D66 (14 tot 18 zetels) en het CDA (14 tot 18 zetels) enerzijds en GroenLinks (13 tot 17 zetels) anderzijds niet significant is. Op Twitter bevestigden Buma en Klaver zondagmiddag inderdaad een uitnodiging te hebben ontvangen, waarmee het aantal deelnemers op vijf partijen zou uitkomen.

Twitter avatar jesseklaver Jesse Klaver Ik heb deelname aan RTL #premiersdebat zojuist bevestigd. Laf dat je het debat met ons ontloopt @geertwilderspvv. -J
Twitter avatar sybrandbuma Sybrand Buma Uitnodiging #rtlpremiersdebat ontvangen. Faire keuze van RTL. Durven
Rutte
En
Wilders
Niet
Op
Tv?

Eerder al schreef NRC-redacteur Thijs Niemantsverdriet dat het onwaarschijnlijk is dat het debat zonder Rutte en Wilders zou doorgaan:

“Debat zonder PVV en VVD? Onaantrekkelijk. Het ‘debat van het Noorden’, afgelopen woensdag, liet zien hoezeer een confrontatie zonder de premier en zijn belangrijkste uitdager aan scherpte verliest.”

Peilingwijzer

De bezwaren van Wilders en Rutte komen voort uit het besluit van RTL Nieuws om de zogheten Peilingwijzer leidend te laten zijn bij de keuze voor deelnemers aan het debat. In 2012 telde ook het zetelaantal in de Tweede Kamer nog mee.

Peilingwijzer is een initiatief van politicoloog Tom Louwerse. Door te kijken naar het gewogen gemiddelde van meerdere opiniepeilingen moet een eerlijker beeld ontstaan van hoe de politieke verhoudingen op het moment van peilen liggen. Een oververtegenwoordiging van aanhangers van een partij in één bepaalde peiling wordt zo gemiddeld door daar steekproeven uit andere peilingen tegenover te zetten.

Niemantsverdriet over de keuze van RTL om op basis van de Peilingwijzer uitnodigingen voor het debat te versturen:

“RTL onderschatte alleen hoe dicht de partijen bij elkaar zouden blijven staan in de peilingen. Achter PVV en VVD zitten nu drie partijen die elkaar nauwelijks ontlopen: CDA, D66 en GroenLinks. Hun onderlinge verschillen vallen allemaal binnen de foutmarge die Peilingwijzer-maker Tom Louwerse hanteert. Statistisch gezien is er geen harde lijn te trekken.”

Lees ook een eerdere column van Tom Jan Meeus over Peilingwijzer: Een nieuwe Maurice de Hond bedenken

Het debat bij RTL zou het eerste worden waarin Rutte en Wilders de degens kruisen. Twee dagen daarvoor vindt een lijsttrekkersdebat op Radio 1 plaats, maar Wilders zei eerder daaraan niet deel te nemen. Een week na het geannuleerde premiersdebat staat er opnieuw een RTL-debat gepland. Acht lijsttrekkers, onder wie Rutte en Wilders, nemen het daarbij in het Amsterdamse theater Carré tegen elkaar op.