Geen RTL-debat waar PVV en VVD toch weinig in zagen

Kamerverkiezingen

Toen RTL zondag GroenLinks als vijfde partij uitnodigde voor het premiersdebat, zegden Rutte en Wilders prompt af.

RTL heeft het eerste grote verkiezingsdebat geannuleerd, omdat PVV-leider Geert Wilders en VVD-leider Mark Rutte zondag hebben afgezegd voor dit ‘premiersdebat’ op 26 februari. De PVV en VVD zijn het er niet mee eens dat de organisator, RTL Nieuws, vijf partijen heeft uitgenodigd in plaats van vier, zoals eerder was afgesproken.

Het uitnodigingsbeleid van RTL is gebaseerd op de Peilingwijzer die zondag verscheen, met daarin het gewogen gemiddelde van zes peilingen. De PVV (25 tot 31 zetels) en de VVD 22 tot 26 zetels) gaan daarin aan kop. Maar er is geen significant verschil tussen het virtuele zetelaantal van de partijen die volgen: D66 en het CDA (beide 14 tot 18) en GroenLinks (13 tot 17). Daarom nodigde RTL ook die laatste partij uit, als vijfde.

Wilders meldde zijn afzegging als eerste, op Twitter: „RTL verbreekt afspraak debat 26 februari. Nodigt toch meer dan afgesproken partijen uit. Jammer. Deelname afgezegd…” Kort daarna volgde VVD-voorlichter Kees Berghuis: „RTL houdt zich niet aan de afspraak voor een debat met 4 partijen. De VVD zal daarom de uitnodiging afslaan.”

De VVD en de PVV zijn ook de twee partijen die het minst te winnen hadden bij dit vroege televisiedebat, tweeënhalve week voor de verkiezingen. De twee partijen staan er al goed voor. In het debat zou Rutte als premier volop worden aangevallen door de oppositiepartijen. Wilders krijgt nu al genoeg aandacht van media en collega-politici. Met zo’n tv-debat loopt hij het risico dat die aandacht verschuift naar iemand anders, die opvalt tijdens dit debat.

D66, CDA en GroenLinks missen nu een kans om zich te profileren. Voor hen is de afzegging een teleurstelling. Vooral GroenLinks-leider Jesse Klaver, die stijgt in de peilingen, had zich hier kunnen presenteren als ‘de leider van links’, dankzij de afwezigheid van PvdA-leider Lodewijk Asscher en SP-leider Emile Roemer.

In het verleden was het premiersdebat vaak cruciaal voor een stijging (Diederik Samsom, Wouter Bos – allebei PvdA) of daling (Emile Roemer) in de peilingen.

Klaver zei zondag via Twitter dat het „laf” is dat de VVD en PVV het debat „met ons willen ontlopen”. Buma twitterde: „Durven Rutte en Wilders niet op tv?”

Peilingwijzer pagina 5