Longreads

NRx: de filosofie achter Witte Huis-strateeg Steve Bannon

Volgens The Atlantic zal het ideeëngoed van de alt-right-beweging niet lang meer in het verdomhoekje zitten.

Steve Bannon. Foto Evan Vucci/AP

“Democratie is de slechtste regeringsvorm, met uitzondering van alle andere vormen die zijn uitgeprobeerd.” De gevleugelde woorden van Winston Churchill lijken met de opkomst van het zogeheten ‘white nationalism’, dat onder Donald Trump aan een doorbraak bezig is, meer dan ooit naar de achtergrond verdwenen.

Het wit nationalisme kreeg een podium bij de conservatieve nieuwssite Breitbart News, van ex-baas Steve Bannon. De aanstelling van de 63-jarige Bannon als nieuwe topstrateeg van Trumps regering deed dan ook veel stof opwaaien in de Verenigde Staten. Rosie Gray van het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic dook in het gedachtegoed achter de veelbesproken voormalig marineofficier en bankier.

Lees hier het profiel dat NRC-correspondent Guus Valk schreef over Steve Bannon: Trumps strateeg gedijt bij chaos en verwarring

Alt-right

Bannon wordt ook wel de spindoctor van de alt-right-beweging genoemd. De beweging, die bekend staat om openlijk racisme en anti-feminisme, leunt ideologisch gezien op de neoreactionary movement. De basis van deze conservatieve stroming, zo stelt Gray, is een afwijzing van democratie en het omarmen van autocratie.

Bannon ontleent zijn gedachtegoed aan anti-egalitaire denkers zoals Mencius Moldbug - het pseudoniem van Curtis Yarvin - die onder meer geloven dat niet iedereen gelijk is. Democratie, waarin het volk regeert, kan daarom ook onmogelijk een goede regeringsvorm zijn: het leidt tot “oorlog, tirannie, destructie en armoede”. Het verlichte idee dat de wereld steeds meer vooruitgang boekt naarmate zij steeds democratischer wordt, wordt radicaal van de hand gewezen, zo schrijft Gray:

“Het feit dat Bannon in contact staat met Yarvin maakt opnieuw de omvang duidelijk waarin het Trump-tijdperk rechtse stromingen die voorheen onopgemerkt bleven, in de schijnwerpers heeft geplaatst. Het heeft nieuwe energie gegeven aan rechts, dat de bestaande bakens - zelfs de fundamentele zoals democratie - probeert te ontmantelen.”

NRx

NRx, zoals de neoreactionary movement bekend staat, is volgens Gray “geobsedeerd door machtsmechanismen, autocratisch bestuur en estethiek”. Vooral dat laatste is opvallend: Gray stelt dat met het gebruik van afbeeldingen van militairen met vuurwapens, tanks en zelfs Griekse goden en kathedralen een breuk met de academische elite en media moet worden uitgebeeld. Het gedachtegoed van onder meer de Oostenrijkse econoom Friedrich Hayek, een centrale figuur voor het Amerikaanse libertarisme, is een belangrijk uitgangspunt voor NRx-aanhangers.

Wie fragmenten uit de correspondentie tussen Gray en enkele NRx-exponenten leest, krijgt de indruk in een te dik aangezette aflevering van House of Cards te zijn beland: journalisten zijn de vijand en zodoende een obstakel in het machtsspel. Wie denkt dat het gaat om een klein groepje uiterst-conservatieven heeft het mis. De neoreactionairen, die lange tijd in een politiek obscuur hoekje verbleven, zullen dankzij Bannon niet lang meer over het hoofd worden gezien, zo waarschuwt Gray.

Lees de longread van The Atlantic hier: Behind the Internet’s Anti-Democracy Movement (2466 woorden, leestijd: 10 minuten)