Column

De Haagse Stemming: PVV draait, Denk trolt en PvdA wc-eendt

Over 32 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.

Het blijkt dat de PVV maatregelen van Rutte II tóch steunt. Denk trolt politieke vijanden op internet. De PvdA beloont zichzelf. En Ybeltje Berckmoes (VVD) en Hans Hillen (CDA) zitten hun eigen partij dwars.

PVV DRAAIT: De PVV wil tóch niet alle bezuinigingsmaatregelen van het kabinet-Rutte II terugdraaien. Dat blijkt uit onderhandelingen van de partij met Kieskompas, de stemhulp die vanaf vandaag beschikbaar is. Het leenstelsel, de verkorting van de WW en de beperking van de hypotheekrenteaftrek wil Wilders plots in stand houden. Omdat het verkiezingsprogramma van de PVV slechts bestaat uit één A4-tje, baseerde politicoloog André Krouwel zich voor antwoorden op stellingen op wat PVV’ers in de Kamer of op hun website hadden verkondigd. Maar toen dat ter controle werd voorgelegd, draaide de partij op drie onderwerpen. Aan de doorrekening door het CPB kan het niet liggen, want aan die test van financiële degelijkheid doet de PVV niet meer mee. Wat wel speelt? De partij “sorteert hiermee voor op regeringsdeelname”, zegt Krouwel tegen politiek verslaggever Annemarie Kas. “Ze handhaven drie grote hervormingen van dit kabinet, omdat ze weten dat bijvoorbeeld de VVD deze toch nooit zou terugdraaien in formatieonderhandelingen.” Ondanks het feit dat de VVD de PVV zegt uit te sluiten.

Merkwaardig: Zowel VVD als CDA zijn met hun laatste verkiezingsprogramma in culturele zin juist opgeschoven naar de conservatieve PVV-kant, schrijft Trouw op basis van Kieskompas. Volgens de krant liggen die van PVV en CDA inhoudelijk zelfs “zó dicht bij elkaar dat het eigenlijk merkwaardig is dat het CDA de PVV bij voorbaat uitsluit om mee te regeren”. Behalve PvdA en ChristenUnie zijn alle partijen “radicaler” dan in 2012.

DE METHODE DENK: Denk gebruikt internet-trollen om op sociale media de partij te steunen en politieke tegenstanders aan te vallen. Dat blijkt uit meerdere Whatsappgroepen van politici en medewerkers van Denk waar NRC-journalisten Andreas Kouwenhoven en Hugo Logtenberg de hand op legden. Minimaal twintig nepprofielen op Twitter en Facebook zijn samen verantwoordelijk voor minstens 1.636 berichten en 2.171 ‘likes’ ten behoeve van de Denk-campagne. Namen van deze zogenoemde sock puppets werden verzonnen en profielfoto’s zonder toestemming en in strijd met de wet gejat van bestaande personen. De partij van PvdA-afsplitsers Kuzu en Öztürk staat bekend om vilein gemonteerde filmpjes van Kamerleden van andere partijen, maar ze sturen dus ook actief trollen aan om de publieke opinie te beïnvloeden.

WIJ VAN WC-EEND: Elke partij heeft zo z’n eigen manieren om positief in het nieuws te komen, maar de - legale - zelfpromotie lag er bij de PvdA wel heel dik op deze week. Asscher won de poll van RTV Noord welke lijsttrekker het het beste deed in het debat van woensdag. Maar dat zou gelukt zijn nadat PvdA-leden waren opgeroepen Asscher in de internetpeiling te helpen. Vervolgens won de PvdA de Fairkiezingswijzer voor de partij die het meest begaan zou zijn met ontwikkelingssamenwerking. Uitgereikt door PvdA-stichting Max van der Stoel. En dan was er de paginagrote ‘Wij zijn Nederland’-advertentie in de Volkskrant vrijdag die naar verluidt van “een groep maatschappelijk betrokken Nederlanders” was, maar ‘stiekem’ door allemaal sociaal-democraten was ondertekend.

Ter verdediging: Het manipuleren van internetpeilingen is zo oud als … internetpeilingen. En dat de advertentie uit de PvdA-campagnekas was betaald, was meteen bekend. En de Max van der Stoel Foundation benoemt sinds 2007 elk jaar een ‘faire’ politicus die zich het meest heeft ingezet voor ontwikkelingssamenwerking, en dat was tot nu toe maar één keer een PvdA’er.

Maar: de PvdA werd deze week wel op heel dubieuze gronden beloond door de eigen stichting. Voor de stelling dat de partij het beste programma heeft is een “zo objectief mogelijke analyse” toegepast, zegt een medewerker van de stichting. Waar hun “interpretatie” op gebaseerd is kan ze niet zeggen. De PvdA won ook nog de prijs voor ‘de meest eerlijke fractie’ in de afgelopen kabinetsperiode. Die was wel gestoeld op een puntensysteem: elk Kamerlid kon scoren met Kamervragen, moties en initiatieven. “En die zijn bij elkaar opgeteld.” De PvdA (eerst 38, nu 35 Kamerleden) scoorde in vier jaar 206 punten. GroenLinks (vier Kamerleden) scoorde er 179. Dus de PvdA won ‘eerlijk’.

FRENEMIES I: (Jarig) VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes is niet van plan zich stilletjes naar de slachtbank te laten leiden. Ze betuigde geen spijt over haar uitspraken over moslimmannen, Eurabië en een gewenste immigratiestop, maar haalde gisteren nogmaals fel uit. Haar kritische fractievoorzitter Halbe Zijlstra zou “sneu natrappen” en “liegt natuurlijk” zei ze op de lokale radio in Den Helder. En ze ging in op de uitnodiging van Forum voor Democratie om daar te komen spreken. Vervolgens verspreidde ze een foto van zichzelf met Thierry Baudet voor zijn campagneposter. Van een spreekverbod trekt ze zich duidelijk niks meer aan.

Twitter avatar fvdemocratie ForumvoorDemocratie Na alle #VVD spreekverboden biedt @fvdemocratie nu @YbeltjeBD wel een podium om haar zegje te doen. #FVD https://t.co/FGxqgo6HBn

Frenemies II: Ook het CDA is ongelukkig met een alternatief geluid in de eigen gelederen. Mastodont Hans Hillen zei deze week in een radicaal-rechts online gespreksprogramma (vanaf 55:35 min) dat het “niet de schuld van de PVV” was dat het kabinet Rutte I in 2012 klapte. De PVV was weliswaar de partij die wegliep uit onderhandelingen uit het Catshuis, maar “het budgettaire probleem was te groot” om de coalitie heel te houden, aldus de toenmalig minister van Defensie. Pijnlijk, want Rutte en Buma geven ‘wegloper’ Wilders de schuld van de val, noemen hem sindsdien onbetrouwbaar en gebruiken dit (mede) als argument om hem uit te sluiten. Volgens Hillen wordt dit nu onterecht “als argument gebruikt voor een soort cordon sanitaire”.

LEUKE DINGEN VOOR DE MENSEN: Lodewijk Asscher wil dat de AOW elk jaar met 100 euro omhoog gaat en dat mensen tegen een lagere AOW, eerder dan met 67 jaar, met pensioen moeten kunnen. Het plan zou 3 miljard kosten, meldt De Telegraaf.

Debatsoap: Het blijft onduidelijk of het eerste RTL debat doorgaat. Het blijkt dat de zender niet alleen vanwege foutmarges in de peilingen tussentijds besloot om mogelijk meer dan vier lijsttrekkers uit te nodigen, er was ook een inhoudelijk motief. “Bij RTL zien ze dat Klaver sinds begin dit jaar langzaam maar gestaag opstoomt. Ze willen niet het verwijt krijgen die opkomst in de knop te hebben gebroken”, schrijft politiek verslaggever Thijs Niemantsverdriet. “Bovendien is het een kans om in ieder geval één écht linkse kandidaat op het podium te krijgen.” Helaas voor RTL is dat voor PVV en VVD reden om af te zeggen en staat daarmee de hele avond 26 februari in de Rode Hoed op losse schroeven.

Te veel van het goede: Niet iedereen in de GroenLinks-achterban blijkt overigens even enthousiast over ‘de Jessias’. “Het begint meer show dan politiek te worden. Voor mij is een partij meer dan de lijsttrekker” en “dat opgeklopte” staat sommigen tegen, hoorden verslaggevers Bas Blokker en Jutta Chorus in GroenLinks-bolwerk Nijmegen.

BENOEMING: Fred ‘bonnetje’ Teeven is voorgedragen als staatsraad bij de Raad van State, schrijft Justitie-verslaggever Marcel Haenen.

WAT WIJ LEZEN: Politiek commentator Tom-Jan Meeus ontdekte dat een zwaar beladen documentaire over immigratie bij de NPO om discutabele redenen is doorgeschoven tot na de verkiezingen. Veel kiezers zijn bereid op de VVD te stemmen als daarmee kan worden voorkomen dat de PVV de grootste partij wordt, zo blijkt uit onderzoek van Kantar in opdracht van de Volkskrant. Onder D66-aanhangers is die bereidwilligheid het grootst: 22 procent, onder CDA’ers 17 procent.

WAT WIJ VOLGEN: Morgenochtend om 9:00 uur wordt een eerder deze week opgenomen interview van Rick Nieman met Geert Wilders uitgezonden op WNL. Vandaag om 14:00 uur debatteren Kamerleden in jip-en-janneketaal voor een speciaal publiek van mensen met een IQ van 50 tot 85. Dat zijn potentieel 30 van de 150 zetels.

QUOTE VAN DE DAG

“Natuurlijk, 100 procent een vooroordeel. Het positieve is dat ik alleen nog maar kan stijgen.”

Henk Krol in de Volkskrant op de vraag of zijn onbetrouwbare imago een vooroordeel is.