‘Mondriaans werk had vrolijke kleuren die uitnodigen tot dansen’

Mondriaan-producten Mondriaan hoort in een rijtje met kunstenaars wier beeldtaal wereldwijd ingang heeft gevonden, samen met Picasso, Van Gogh, Warhol en Keith Haring. „Mondriaans werk wijst naar de toekomst.”

en complete garderobe in Mondriaan-motief? Dus inclusief sokken, ondergoed, vlinderstrik en oorbellen? Geen probleem, keus te over.

En huisraad in rood-geel-blauw? Roept u maar. Van dienbladen tot keukens en van chopsticks tot teenslippers of luidsprekerboxen, ze zijn te kust en te keur in Mondriaan-motief verkrijgbaar. En wie verlangt naar een fiets, auto dan wel vliegtuig of jacht à la Mondriaan kan ook terecht.

Wat zijn de kenmerken van De Stijl? Bekijk onze video:

Pablo Picasso, Vincent van Gogh, Andy Warhol en Keith Haring. In dat rijtje hoort Piet Mondriaan thuis. Kunstenaars wier beeldtaal wereldwijd ingang heeft gevonden en een zelfstandig leven is gaan leiden. In diverse derdewereldlanden zijn huizen beschilderd met Mondriaan-vlakken in primaire kleuren. Zouden de bewoners beseffen dat ze de schilder van het neoplasticisme een eerbetoon bewijzen?

Mondriaans abstracte idioom lijkt na bijna honderd jaar alleen maar aan populariteit te winnen. Wat is daarvoor de verklaring? Hans Janssen is hoofdconservator bij het Gemeentemuseum Den Haag. Onlangs publiceerde hij de biografie Piet Mondriaan. Een nieuwe kunst voor een ongekend leven.

Janssen begrijpt de aantrekkingskracht van een lamp of beha met Mondriaan-print wel. „Mondriaans werk wijst naar de toekomst”, zegt hij. „Vrolijke kleuren die uitnodigen tot dansen.”

Dat zijn kwaliteiten, zegt Janssen, die wereldwijd tot de verbeelding spreken. De conservator herinnert zich twee Zuid-Afrikanen die in de jaren negentig het Gemeentemuseum bezochten. Een donker vakbondslid van het AMC en een blanke boer, een Afrikaner.

Janssen: „Om elkaar beter te leren kennen, waren ze gezamenlijk op reis gestuurd, misschien wel in opdracht van Mandela. Beiden hadden nog nooit van Mondriaan gehoord. Maar ze herkenden zijn werk wel. De boer zei: ‘Dit ken ik van een Volkswagen-reclame.’ En het vakbondslid: ‘Dit zijn de vrolijke kleuren van onze Zoeloe-hutten.’”

Janssen zegt dat Piet Mondriaan het geweldig zou hebben gevonden, al die rood-geel-blauwe producten. „Al zou hij ook hebben gewaarschuwd. Dat het hem niet om die primaire kleuren ging, maar om de relaties tussen de elementen. Die zijn als instrumenten in een orkest: met elkaar maken ze de muziek.”