Wordt het levenslang of vrijspraak voor Bouterse?

Dag van requisitoir Decembermoorden De zaak over de Decembermoorden komt op een slecht moment nu hoofdverdachte en president Bouterse ook in volksbuurten vertrouwen verliest. „De rechters moeten hun werk doen.”

Foto Pieter van Maele

Suriname maakt zich op voor een historische dag: vijfendertig jaar na de Decembermoorden, en tien jaar na de start van de slepende rechtszaak leest aanklager Roy Elgin donderdag het requisitoir voor. Ook wordt dan de strafeis tegen onder meer hoofdverdachte Bouterse uitgesproken. Wordt er levenslang geëist tegen Desi Bouterse of wordt het toch vrijspraak? Het is mogelijk dat hij weigert requisitoir houden, wat overigens een vonnis niet in weg staat.

Bouterse, sinds 2010 president van Suriname, maar tijdens de Decembermoorden bevelhebber van het leger, wordt verantwoordelijk gehouden voor de moord op 15 tegenstanders van het militaire regime op 8 december 1982 in Fort Zeelandia.

Jarenlang deden Bouterse en zijn aanhangers er alles aan het strafproces stil te leggen. In 2012 door een Amnestiewet, vorig jaar met de inzet van artikel 148 over de staatsveiligheid. Maar de Krijgsraad, een driekoppig team dat volledig bestaat uit vrouwen, zette iedere keer de hakken in het zand. En nu heeft de rechtszaak een cruciaal moment bereikt. Het requisitoir komt op een voor Bouterse zeer slecht moment: zijn populariteit is sterk gedaald door een zware economische crisis, corruptie en vriendjespolitiek binnen zijn regering. Zelfs in de volksbuurten waar Bouterse van oudsher enorm populair is.

Teleurgesteld

„Valt het je niet op dat er bijna geen paarse vlaggen meer zijn?”, zegt Marlene Gania (47) terwijl ze de sieraden in reggaekleuren en boeken op de toonbank van haar winkeltje in de wijk Sofia’s Lust rangschikt. „De paarse kleur van de NDP van Bouterse zag je hier overal. Maar vraag de mensen nu dan willen ze er niets meer van weten, ze zijn teleurgesteld in de president”, zegt de onderneemster. Haar dikke rastavlechten, die ze al twintig jaar laat groeien, bungelen en raken bijna de grond.

Buiten schijnt de felle middagzon op de zinkplaten daken van de volkswoningen. Een tienermoeder wandelt met haar baby onder een parasol over de bakstenen straat. Jarenlang was Sofia’s Lust een no-go-area waar drugsdealers en gewapende jongeren het voor het zeggen hadden. Maar toen rond 2010 de economie begon te groeien knapte de wijk op: veel bewoners trokken de goudvelden in waar volop werk was, ze kwamen terug met geld en knapten hun huizen op. In 2015, toen Bouterse werd herkozen, stemde een grote meerderheid in Sofia’s Lust op hem.

„Nu zou Bouterse hier niet meer winnen. Veel mensen, ook ik, zijn boos en teleurgesteld in hem”, klaagt Zaike Grunberg (23). Hij staat voor de ingang van de enige supermarkt op het woningproject en maakt een fles bier open. „De armoede neemt toe”, mompelt hij. Een paar maanden geleden werd hij ontslagen in de goudwinning. Door de prijsdaling was er geen werk meer.

„Als je dan ziet dat mensen rond Bouterse, zijn militaire vrienden zich wel verrijken, dan voel je je als gewone burger flink belazerd.”

Het is een geluid dat steeds vaker te horen is in Suriname: Bouterse accommodeert zijn strijdmakkers uit de jaren tachtig, veelal verdachten in het Decembermoordenproces. Ze krijgen hoge adviseursposities en worden flink betaald, en ze hebben sterke invloed op het regeringsbeleid. „Ik heb me nooit met de Decembermoorden beziggehouden, omdat ik nog niet eens geboren was toen de moorden plaatsvonden. Maar zou het niet veel beter zijn als de rechtszaak eindelijk voorbij is en er duidelijkheid is? Misschien wordt de president nu wel gechanteerd door deze oude militairen die van alles van hem weten. Wij, de gewone burgers lijden hieronder”, zucht Zaike. Zijn oudere broer Iwan Grunberg (26) daarentegen vindt dat het proces stopgezet moet worden.

„Als Bouterse veroordeeld wordt is dat een ramp voor Suriname. Hij is president en internationaal is een veroordeelde leider een schande. Stel je gaat als sporter Suriname verdedigen in het buitenland, of je probeert zaken te doen in het buitenland en je wordt geassocieerd met een land waarvan de president veroordeeld is voor moord. Vrijspraak is het beste voor Suriname, anders wordt het een ramp.”

Bouterse zelfverzekerd

Het is wat de veel Surinamers verwachten: er komt vrijspraak voor Bouterse of de uitvoering van een straf wordt ‘on hold’ gezet tot Bouterse president af is, omdat hij nu als president onschendbaar is. Vorige week liet Bouterse al doorschemeren tijdens een persconferentie dat de uitslag mogelijk voor hem positief uitpakt. „Wat zal de reactie van de tegenstanders zijn als de zaak heel anders loopt dan ze verwachten?”, zei hij zelfverzekerd.

In haar reggaewinkeltje draait Marlene Gania het nummer ‘One Love’ van Bob Marley.

„Ik vind dat nu zeer toepasselijk. We moeten rustig blijven, positief blijven denken. Ik hoop niet dat er onrust komt door de strafeis. De rechters moeten hun werk blijven doen, ze hebben een eed afgelegd. Laten we vertrouwen houden.”