Verbijstering over VVD-plan verpleeghuiszorg

2 miljard euro extra

Kamerleden van links tot rechts beoordelen de aangekondigde investering als een verkiezingsstunt.

Sjoerd Potters. Foto ANP / Bart Maat

„Kippenvel” kregen ze ervan, „shockerend” en „verbijsterend” vonden ze het. Voor de nieuwe verkiezingsbelofte van de VVD (2 miljard euro extra voor de verpleeghuiszorg) had de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid woensdag geen goed woord over.

De rolverdeling ligt normaal gesproken vast bij debatten over de langdurige zorg. De oppositie trekt ten strijde tegen staatssecretaris Martin van Rijn (VWS, PvdA), die vervolgens moet verdedigen waarom onder dit kabinet verzorgingshuizen sloten, de toegangsdrempel tot verpleeghuizen werd verhoogd en personeel werd ontslagen.

Maar deze woensdag was alles anders. Niet Van Rijn, maar VVD-Kamerlid Sjoerd Potters was het doelwit tijdens een Kamerdebat over de verpleeghuiszorg. Een dag eerder had VVD-lijsttrekker Mark Rutte in het Algemeen Dagblad aangekondigd dat zijn partij 2 miljard wil reserveren voor de verpleeghuiszorg. De doorberekeningen van het CPB moeten nog komen, maar volgens het planbureau is de investering haalbaar door de extra economische groei.

Ter ondersteuning van de belofte kwam de VVD dinsdag met het manifest ‘Waardevolle Ouderenzorg’, waarin de partij kritiek levert op verpleeghuizen waar onvoldoende tijd en aandacht is voor ouderen. „Dat is niet normaal”, aldus het manifest. De 2 miljard moet soelaas bieden: die kan worden geïnvesteerd in „goed en voldoende personeel”. De andere oplossingen uit het manifest – schrapsessies voor overbodige regels, bestuurders die meelopen op de werkvloer, zorgleefplannen voor bewoners – behoren al tot beleid dat onder Van Rijn tot stand kwam.

De aandacht ging bij het debat woensdag dan ook vooral uit naar de 2 miljard, die voor de Kamerleden als een verrassing kwam. In eerdere debatten had Potters nog het kabinetsbeleid verdedigd. „Met dit geld moet het mogelijk zijn om goede zorg te leveren”, zei hij in november tijdens een verpleeghuisdebat, doelend op het huidige budget.

‘Dit is wat politiek zo lelijk maakt’

Voor de VVD is het een logische zet om tijdens de verkiezingscampagne geld te beloven voor iets wat potentiële kiezers, die nu misschien 50Plus of PVV overwegen, belangrijk vinden. Maar Potters’ collega-Kamerleden vonden het een doorzichtige streek. „Ik zit al tien jaar in de Kamer en nog nooit heb ik de VVD horen pleiten voor meer geld voor de verpleeghuiszorg”, zei Renske Leijten (SP) woensdag. „Dit is wat politiek zo lelijk maakt”, zuchtte Mona Keijzer (CDA). Carla Dik-Faber (ChristenUnie) vroeg Potters of hij zich kon voorstellen dat ouderen zich een speelbal voelen van de politiek.

Ik zit al tien jaar in de Kamer en nog nooit heb ik de VVD horen pleiten voor meer geld voor de verpleeghuiszorg

„Ik snap niet waar de verontwaardiging vandaan komt”, zei Sjoerd Potters. „Ik hoop echt dat we even over deze emotie heen stappen, ook over de boosheid die eronder zit, en aan de ouderen laten zien dat we een brug kunnen slaan.”

Daar hadden de anderen geen behoefte aan. De verontwaardiging was zo groot dat de commissieleden het van de weeromstuit opnamen voor Van Rijn. Die was door de VVD gedwongen de ouderenzorg af te breken, zei Fleur Agema (PVV). „Zijn kameraad, voor wie hij de miljardenbezuinigingen doorvoerde, vindt nu ineens dat de verpleeghuiszorg onder de maat is en dat er extra geld nodig is.” Haar vraag aan Van Rijn: „Voelt u zich niet enorm in het hemd gezet?”

Van Rijn zelf reageerde zoals altijd stoïcijns. Op de vraag van Vera Bergkamp (D66) of hij al eerder wist van de VVD-plannen, zei hij: „Ik was niet betrokken bij het maken van het VVD-verkiezingsprogramma.” Maar hoe vóélde hij zich over de VVD-draai, vroeg Bergkamp. Het is „een goede zaak’” dat andere partijen nu ook meer geld willen voor de ouderenzorg, reageerde Van Rijn. „Vaak gaat het niet om het moment van bekering maar om de bekering.”

Tot een dergelijke mildheid voelden de Kamerleden zich niet geroepen. Toen Potters aan het eind Van Rijn vroeg te reageren op het 2-miljardplan, liepen sommigen van hen demonstratief de zaal uit.