Recensie

Speelgoed met zelfrelativering

The LEGO Batman Movie

De tweede lego-film is een kinderfilm die niet te veel over de hoofden van zijn doelgroep heen met volwassenen probeert te flirten, maar slimmer is dan de meeste speelgoed- en stripfranchise-films door alle zelfspot. ●●●●

Zelfspot. Wat wordt dat toch node gemist in de meeste hedendaagse films. Zelfs de superheldenfilms die het toch moeten hebben van een knipoog hier en snufje ironische zelfbevlekking daar, zijn zo serieus geworden dat ze zonder omzien over je ogen marcheren. En dan is er verdorie zoiets als een lego-film nodig om ons overal weer de betrekkelijkheid van te laten inzien. Een kinderfilm bovendien, die niet te veel over de hoofden van zijn doelgroep heen met volwassenen probeert te flirten, maar slimmer is dan de meeste speelgoed/strip/franchise-films omdat hij de kunst van de zelfrelativering verstaat.

The LEGO Batman Movie is inmiddels de tweede lego-film, en laat er geen misverstand bestaan over de commerciële belangen: het Deense speelgoedbedrijf en stripmoloch DC bundelden de krachten en als twee multinationals zullen ze nooit echt tegen hun eigen interesses ingaan. Lego kwam relatief laat met een eigen film. Nadat Mattel met z’n direct-to-video Barbie-films en Hasbro met de Transformer-reeks het terrein hadden verkend, kon Lego, misschien ook wel indachtig de vrolijke filosofie van het bedrijf, zich relaxed en zelfverzekerd in z’n eigen niche positioneren.

Ijzersterke merken

Speelgoedfilms zijn niet direct gegarandeerde hits, anders dan de stripfilms zijn ze afhankelijk van ouders die hun kinderen mee naar de bioscoop nemen. En hoewel films al sinds hun uitvinding meer en minder opzichtig worden gebruikt om dingen te verkopen, was speelgoed voor de moderne studio’s lang de laatste hobbel.

Maar Lego en Batman zijn zulke ijzersterke merken – zeker als je zoals de makers terugkeert naar de subversieve en inmiddels campy tv-serie uit de jaren zestig, een stuk minder conservatief dan in de Batmanfilms van Christopher Nolan – dat de twee wel een gelukkig huwelijk moesten sluiten. Hoogtepunt is het grote gevecht waarin Batman aan Robin (gelukkig wel met gouden capeje) uitlegt dat het zo heftig zal worden dat er spontaan woorden, kreten en uitroepen in de lucht zullen materialiseren. En ja, daar zijn ze: de ‘pow’s en ‘boom’s in hun uit elkaar spattende tekstballonnetjes.

Vooral echter zijn regisseur Chris McKay en scenarist Seth Grahame-Smith, die ooit de verrukkelijke spoof-roman Pride and Prejudice and Zombies schreef, één ding niet vergeten: hoe het is om als kind op een regenachtige namiddag met al je speelgoed uitgestald op de vloer te zitten en dan langzaam een metropool te bouwen waarin alle minifigs, actiefiguren, bouwmaterialen en knuffelbeesten een rol krijgen.

Vrolijke chaos

The LEGO Batman Movie is het verslag van zo’n spel, een echt verhaal heeft hij niet. Er rennen wat schurken van de ene naar de andere kant. En dat zijn lang niet allemaal DC-figuren: Sauron, King Kong, Godzilla, Voldemort, het is de vrolijke chaos van een omgekieperde speelgoedkist. Verhaalmotor is het feit dat The Joker reuze teleurgesteld is dat Batman hem niet als aartsvijand wil erkennen. En Batman zelf heeft een narcistische persoonlijkheidsstoornis van jewelste, of in kindertaal: hij moet leren samenwerken.

Ondanks die pedagogische insteek, die de film met 100 minuten en een verder beperkte plot soms langdradig maakt, is The LEGO Batman Movie een echte fun-film. Door inventieve minimalistische animaties hebben de plastic figuurtjes extra expressie in hun gezichten, waardoor hun roboteske mimiek en gestiek zowaar tot leven komt. En door vette kermisbelichting in warme rood- en paarstinten ziet de lego-wereld er minder lego-achtig uit dan voorloper The LEGO Movie – ik weet niet of dat direct een winstpunt is, maar het maakt de film in ieder geval realistischer.

Speelgoedwinkels adverteren al weken met bouwdozen voor nieuwe modellen auto’s en andere voertuigen. Want als de pret is afgelopen moeten we natuurlijk niet vergeten dat we zojuist naar een anderhalf uur durende reclamespot hebben zitten kijken. Uit dat dilemma heeft de film zich net niet helemaal weten te worstelen.